Home › Pooja Library › Srimad Bhagawad Gita Chapter 3 — English

Srimad Bhagawad Gita Chapter 3

karmayogaḥ

arjuna uvāca

jyāyasī cetkarmaṇaste matā buddhirjanārdana ।
tatkiṃ karmaṇi ghore māṃ niyojayasi keśava ॥ 1 ॥

vyāmiśreṇeva vākyena buddhiṃ mohayasīva me ।
tadekaṃ vada niścitya yena śreyo’hamāpnuyām ॥ 2 ॥

śrībhagavānuvāca

loke’smindvividhā niṣṭhā purā proktā mayānagha ।
jñānayogena sāṅkhyānāṃ karmayogena yoginām ॥ 3 ॥

na karmaṇāmanārambhānnaiṣkarmyaṃ puruṣo’śnute ।
na ca saṃnyasanādeva siddhiṃ samadhigacchati ॥ 4 ॥

na hi kaścitkṣaṇamapi jātu tiṣṭhatyakarmakṛt ।
kāryate hyavaśaḥ karma sarvaḥ prakṛtijairguṇaiḥ ॥ 5 ॥

karmendriyāṇi saṃyamya ya āste manasā smaran ।
indriyārthānvimūḍhātmā mithyācāraḥ sa ucyate ॥ 6 ॥

yastvindriyāṇi manasā niyamyārabhate’rjuna ।
karmendriyaiḥ karmayogamasaktaḥ sa viśiṣyate ॥ 7 ॥

niyataṃ kuru karma tvaṃ karma jyāyo hyakarmaṇaḥ ।
śarīrayātrāpi ca te na prasiddhyedakarmaṇaḥ ॥ 8 ॥

yajñārthātkarmaṇo’nyatra loko’yaṃ karmabandhanaḥ ।
tadarthaṃ karma kaunteya muktasaṅgaḥ samācara ॥ 9 ॥

sahayajñāḥ prajāḥ sṛṣṭvā purovāca prajāpatiḥ ।
anena prasaviṣyadhvameṣa vo’stviṣṭakāmadhuk ॥ 10 ॥

devānbhāvayatānena te devā bhāvayantu vaḥ ।
parasparaṃ bhāvayantaḥ śreyaḥ paramavāpsyatha ॥ 11 ॥

iṣṭānbhogānhi vo devā dāsyante yajñabhāvitāḥ ।
tairdattānapradāyaibhyo yo bhuṅkte stena eva saḥ ॥ 12 ॥

yajñaśiṣṭāśinaḥ santo mucyante sarvakilbiṣaiḥ ।
bhuñjate te tvaghaṃ pāpā ye pacantyātmakāraṇāt ॥ 13 ॥

annādbhavanti bhūtāni parjanyādannasambhavaḥ ।
yajñādbhavati parjanyo yajñaḥ karmasamudbhavaḥ ॥ 14 ॥

karma brahmodbhavaṃ viddhi brahmākṣarasamudbhavam ।
tasmātsarvagataṃ brahma nityaṃ yajñe pratiṣṭhitam ॥ 15 ॥

evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ ।
aghāyurindriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati ॥ 16 ॥

yastvātmaratireva syādātmatṛptaśca mānavaḥ ।
ātmanyeva ca santuṣṭastasya kāryaṃ na vidyate ॥ 17 ॥

naiva tasya kṛtenārtho nākṛteneha kaścana ।
na cāsya sarvabhūteṣu kaścidarthavyapāśrayaḥ ॥ 18 ॥

tasmādasaktaḥ satataṃ kāryaṃ karma samācara ।
asakto hyācarankarma paramāpnoti pūruṣaḥ ॥ 19 ॥

karmaṇaiva hi saṃsiddhimāsthitā janakādayaḥ ।
lokasaṅgrahamevāpi sampaśyankartumarhasi ॥ 20 ॥

yadyadācarati śreṣṭhastattadevetaro janaḥ ।
sa yatpramāṇaṃ kurute lokastadanuvartate ॥ 21 ॥

na me pārthāsti kartavyaṃ triṣu lokeṣu kiñcana ।
nānavāptamavāptavyaṃ varta eva ca karmaṇi ॥ 22 ॥

yadi hyahaṃ na varteyaṃ jātu karmaṇyatandritaḥ ।
mama vartmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ ॥ 23 ॥

utsīdeyurime lokā na kuryāṃ karma cedaham ।
saṅkarasya ca kartā syāmupahanyāmimāḥ prajāḥ ॥ 24 ॥

saktāḥ karmaṇyavidvāṃso yathā kurvanti bhārata ।
kuryādvidvāṃstathāsaktaścikīrṣurlokasaṅgraham ॥ 25 ॥

na buddhibhedaṃ janayedajñānāṃ karmasaṅginām ।
joṣayetsarvakarmāṇi vidvānyuktaḥ samācaran ॥ 26 ॥

prakṛteḥ kriyamāṇāni guṇaiḥ karmāṇi sarvaśaḥ ।
ahaṅkāravimūḍhātmā kartāhamiti manyate ॥ 27 ॥

tattvavittu mahābāho guṇakarmavibhāgayoḥ ।
guṇā guṇeṣu vartanta iti matvā na sajjate ॥ 28 ॥

prakṛterguṇasammūḍhāḥ sajjante guṇakarmasu ।
tānakṛtsnavido mandānkṛtsnavinna vicālayet ॥ 29 ॥

mayi sarvāṇi karmāṇi saṃnyasyādhyātmacetasā ।
nirāśīrnirmamo bhūtvā yudhyasva vigatajvaraḥ ॥ 30 ॥

ye me matamidaṃ nityamanutiṣṭhanti mānavāḥ ।
śraddhāvanto’nasūyanto mucyante te’pi karmabhiḥ ॥ 31 ॥

ye tvetadabhyasūyanto nānutiṣṭhanti me matam ।
sarvajñānavimūḍhāṃstānviddhi naṣṭānacetasaḥ ॥ 32 ॥

sadṛśaṃ ceṣṭate svasyāḥ prakṛterjñānavānapi ।
prakṛtiṃ yānti bhūtāni nigrahaḥ kiṃ kariṣyati ॥ 33 ॥

indriyasyendriyasyārthe rāgadveṣau vyavasthitau ।
tayorna vaśamāgacchettau hyasya paripanthinau ॥ 34 ॥

śreyānsvadharmo viguṇaḥ paradharmātsvanuṣṭhitāt ।
svadharme nidhanaṃ śreyaḥ paradharmo bhayāvahaḥ ॥ 35 ॥

arjuna uvāca

atha kena prayukto’yaṃ pāpaṃ carati pūruṣaḥ ।
anicchannapi vārṣṇeya balādiva niyojitaḥ ॥ 36 ॥

śrībhagavānuvāca

kāma eṣa krodha eṣa rajoguṇasamudbhavaḥ ।
mahāśano mahāpāpmā viddhyenamiha vairiṇam ॥ 37 ॥

dhūmenāvriyate vahniryathādarśo malena ca ।
yatholbenāvṛto garbhastathā tenedamāvṛtam ॥ 38 ॥

āvṛtaṃ jñānametena jñānino nityavairiṇā ।
kāmarūpeṇa kaunteya duṣpūreṇānalena ca ॥ 39 ॥

indriyāṇi mano buddhirasyādhiṣṭhānamucyate ।
etairvimohayatyeṣa jñānamāvṛtya dehinam ॥ 40 ॥

tasmāttvamindriyāṇyādau niyamya bharatarṣabha ।
pāpmānaṃ prajahi hyenaṃ jñānavijñānanāśanam ॥ 41 ॥

indriyāṇi parāṇyāhurindriyebhyaḥ paraṃ manaḥ ।
manasastu parā buddhiryo buddheḥ paratastu saḥ ॥ 42 ॥

evaṃ buddheḥ paraṃ buddhvā saṃstabhyātmānamātmanā ।
jahi śatruṃ mahābāho kāmarūpaṃ durāsadam ॥ 43 ॥

OHTCC Assistant ✕
🙏 Namaste! How can I help you today?