గణపతి నిత్య పూజా విధానం
ఆవశ్యకాని వస్తూని
- ఆసనం
- దీపః
- గన్ధః
- కుఙ్కుమం
- అక్షతాః
- పుష్పాణి
- ధూపః
- నైవేద్యం
- తామ్బూలం
- ఆచమనీయం
- పూజా పాత్రం
- కలశః
- శఙ్ఖః (ఐచ్ఛికః)
- గణపతి ప్రతిమా వా చిత్రపటః వా
పూర్వాఙ్గ పూజా
శ్రీమహాగణాధిపతయే నమః ।
శ్రీ గురుభ్యో నమః ।
హరిః ఓమ్ ।
శుచిః
అపవిత్రః పవిత్రో వా సర్వావస్థాం గతోఽపి వా ।
యః స్మరేత్ పుణ్డరీకాక్షం స బాహ్యాభ్యన్తరః శుచిః ॥
పుణ్డరీకాక్ష పుణ్డరీకాక్ష పుణ్డరీకాక్షాయ నమః ॥
ప్రార్థనా
శుక్లామ్బరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజమ్ ।
ప్రసన్నవదనం ధ్యాయేత్ సర్వవిఘ్నోపశాన్తయే ॥
అగజానన పద్మార్కం గజాననమహర్నిశమ్ ।
అనేకదం తం భక్తానాం ఏకదన్తముపాస్మహే ॥
తదేవ లగ్నం సుదినం తదేవ
తారాబలం చన్ద్రబలం తదేవ ।
విద్యాబలం దైవబలం తదేవ
లక్ష్మీపతే తేఽఙ్ఘ్రియుగం స్మరామి ॥
గురుర్బ్రహ్మా గురుర్విష్ణుః గురుర్దేవో మహేశ్వరః ।
గురుః సాక్షాత్ పరబ్రహ్మ తస్మై శ్రీగురవే నమః ॥
సర్వమఙ్గల మాఙ్గల్యే శివే సర్వార్థసాధికే ।
శరణ్యే త్ర్యమ్బకే గౌరీ నారాయణి నమోఽస్తు తే ॥
శ్రీలక్ష్మీనారాయణాభ్యాం నమః ।
ఉమామహేశ్వరాభ్యాం నమః ।
వాణీహిరణ్యగర్భాభ్యాం నమః ।
శచీపురన్దరాభ్యాం నమః ।
అరున్ధతీవసిష్ఠాభ్యాం నమః ।
శ్రీసీతారామాభ్యాం నమః ।
మాతాపితృభ్యో నమః ।
సర్వేభ్యో మహాజనేభ్యో నమః ।
ఆచమనం
ఓం కేశవాయ స్వాహా ।
ఓం నారాయణాయ స్వాహా ।
ఓం మాధవాయ స్వాహా ।
ఓం గోవిన్దాయ నమః ।
ఓం విష్ణవే నమః ।
ఓం మధుసూదనాయ నమః ।
ఓం త్రివిక్రమాయ నమః ।
ఓం వామనాయ నమః ।
ఓం శ్రీధరాయ నమః ।
ఓం హృషీకేశాయ నమః ।
ఓం పద్మనాభాయ నమః ।
ఓం దామోదరాయ నమః ।
ఓం సఙ్కర్షణాయ నమః ।
ఓం వాసుదేవాయ నమః ।
ఓం ప్రద్యుమ్నాయ నమః ।
ఓం అనిరుద్ధాయ నమః ।
ఓం పురుషోత్తమాయ నమః ।
ఓం అధోక్షజాయ నమః ।
ఓం నారసింహాయ నమః ।
ఓం అచ్యుతాయ నమః ।
ఓం జనార్దనాయ నమః ।
ఓం ఉపేన్ద్రాయ నమః ।
ఓం హరయే నమః ।
ఓం శ్రీకృష్ణాయ నమః ।
దీపారాధనమ్
దీపస్త్వం బ్రహ్మరూపోఽసి జ్యోతిషాం ప్రభురవ్యయః ।
సౌభాగ్యం దేహి పుత్రాంశ్చ సర్వాన్కామాంశ్చ దేహి మే ॥
భో దీప దేవి రూపస్త్వం కర్మసాక్షీ హ్యవిఘ్నకృత్ ।
యావత్పూజాం కరిష్యామి తావత్త్వం సుస్థిరో భవ ॥
దీపారాధన ముహూర్తః సుముహూర్తోఽస్తు ॥
భూతోచ్చాటనమ్
ఉత్తిష్ఠన్తు భూతపిశాచాః య ఏతే భూమిభారకాః ।
ఏతేషామవిరోధేన బ్రహ్మకర్మ సమారభే ॥
అపసర్పన్తు తే భూతా యే భూతా భూమిసంస్థితాః ।
యే భూతా విఘ్నకర్తారస్తే గచ్ఛన్తు శివాఽజ్ఞయా ॥
ప్రాణాయామః
ఓ-మ్భూః । ఓ-మ్భువః । ఓగ్ం సువః । ఓ-మ్మహః । ఓ-ఞ్జనః । ఓ-న్తపః । ఓగ్ం సత్యమ్ ।
ఓ-న్తత్సవితుర్వరేణ్య-మ్భర్గో దేవస్య ధీమహి ।
ధియో యో నః ప్రచోదయాత్ ॥
ఓమాపో జ్యోతీ రసో-ఽమృత-మ్బ్రహ్మ భూర్భువస్సువరోమ్ ॥
సఙ్కల్పః
మమ ఉపాత్త సమస్త దురితక్షయ ద్వారా శ్రీపరమేశ్వర ప్రీత్యర్థం, మమ/అస్మాకం సహకుటుమ్బస్య క్షేమ-స్థైర్య-ధైర్య-వీర్య-విజయ-అభయ-ఆయుః-ఆరోగ్య-ఐశ్వర్య-అభివృద్ధ్యర్థం, ధర్మార్థ-కామ-మోక్ష-చతుర్విధ-పురుషార్థ-ఫల-సిద్ధ్యర్థం, సర్వాభీష్ట-సిద్ధ్యర్థం, శ్రీమహాగణపతి-ప్రీత్యర్థం, యావచ్ఛక్తి ధ్యాన-ఆవాహనాది-షోడశోపచార-పూజాం కరిష్యే ॥
తదఙ్గ కలశారాధనం కరిష్యే ॥
కలశారాధనమ్
కలశే గన్ధ పుష్పాక్షతైరభ్యర్చ్య ।
కలశే ఉదకం పూరయిత్వా ।
కలశస్యోపరి హస్తం నిధాయ ।
కలశస్య ముఖే విష్ణుః కణ్ఠే రుద్రః సమాశ్రితః ।
మూలే త్వస్య స్థితో బ్రహ్మా మధ్యే మాతృగణాః స్మృతాః ॥
కుక్షౌ తు సాగరాః సర్వే సప్తద్వీపా వసున్ధరా ।
ఋగ్వేదోఽథ యజుర్వేదో సామవేదో హ్యథర్వణః ॥
అఙ్గైశ్చ సహితాః సర్వే కలశామ్బు సమాశ్రితాః ॥
గఙ్గే చ యమునే చైవ గోదావరీ సరస్వతీ ।
నర్మదే సిన్ధు కావేరీ జలేఽస్మిన్ సన్నిధిం కురు ॥
కావేరీ తుఙ్గభద్రా చ కృష్ణవేణీ చ గౌతమీ ।
భాగీరథీతి విఖ్యాతాః పఞ్చగఙ్గాః ప్రకీర్తితాః ॥
ఆయాన్తు దేవపూజార్థం మమ దురితక్షయకారకాః ।
కలశోదకేన పూజా ద్రవ్యాణి సమ్ప్రోక్ష్య, దేవం సమ్ప్రోక్ష్య, ఆత్మానం చ సమ్ప్రోక్ష్య ॥
శఙ్ఖపూజా
శఙ్ఖం చన్ద్రార్క దైవతం మధ్యే వరుణ దేవతామ్ ।
పృష్ఠే ప్రజాపతిం విన్ద్యాదగ్రే గఙ్గా సరస్వతీమ్ ॥
త్రైలోక్యే యాని తీర్థాని వాసుదేవస్య ఆజ్ఞయా ।
శఙ్ఖే తిష్ఠన్తు విప్రేన్ద్రాః తస్మాత్ శఙ్ఖం ప్రపూజయేత్ ॥
ఓం శఙ్ఖాయ నమః ।
ఓం ధవలాయ నమః ।
ఓం పాఞ్చజన్యాయ నమః ।
ఓం శఙ్ఖదేవతాభ్యో నమః ।
సకలపూజార్థే అక్షతాన్ సమర్పయామి ॥
ఘణ్టానాదః
ఆగమార్థం తు దేవానాం గమనార్థం తు రాక్షసామ్ ।
ఘణ్టారవం కరోమ్యాదౌ దేవతాహ్వాన లాఞ్ఛనమ్ ॥
ఓం ఘణ్టాదేవతాభ్యో నమః ।
సకలోపచార పూజార్థే అక్షతాన్ సమర్పయామి ॥
శ్రీ మహాగణపతి పూజా
ఓ-ఙ్గణానా-న్త్వా గణపతిగ్ం హవామహే కవి-ఙ్కవీనాం ఉపమశ్రవస్తవమ్ ।
జ్యేష్ఠరాజ-మ్బ్రహ్మణా-మ్బ్రహ్మణస్పత ఆ నః శృణ్వన్నూతిభిస్సీద సాదనమ్ ॥
సుముఖశ్చైకదన్తశ్చ కపిలో గజకర్ణకః ।
లమ్బోదరశ్చ వికటో విఘ్నరాజో గణాధిపః ॥
ధూమకేతుర్గణాధ్యక్షః ఫాలచన్ద్రో గజాననః ।
వక్రతుణ్డః శూర్పకర్ణో హేరమ్బః స్కన్దపూర్వజః ॥
ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ।
ధ్యాయామి । ఆవాహయామి । ఆసనం సమర్పయామి ।
పాద్యం సమర్పయామి । అర్ఘ్యం సమర్పయామి । ఆచమనీయం సమర్పయామి ।
స్నానం సమర్పయామి । వస్త్రం సమర్పయామి । యజ్ఞోపవీతం సమర్పయామి ।
గన్ధం సమర్పయామి । పుష్పాణి సమర్పయామి ।
ధూపమాఘ్రాపయామి । దీపం దర్శయామి ।
నైవేద్యం సమర్పయామి । తామ్బూలం సమర్పయామి ।
నీరాజనం సమర్పయామి । మన్త్రపుష్పం సమర్పయామి ।
ప్రదక్షిణ నమస్కారాన్ సమర్పయామి ॥
షోడశోపచార పూజా
గణపతి ధ్యానమ్
ఓ-ఙ్గణానా-న్త్వా గణపతిగ్ం హవామహే కవి-ఙ్కవీనాం ఉపమశ్రవస్తవమ్ ।
జ్యేష్ఠరాజ-మ్బ్రహ్మణా-మ్బ్రహ్మణస్పత ఆ నః శృణ్వన్నూతిభిస్సీద సాదనమ్ ॥
ఏకదన్తాయ విద్మహే వక్రతుణ్డాయ ధీమహి ।
తన్నో దన్తిః ప్రచోదయాత్ ॥
ఏకదన్తం చతుర్హస్తం పాశమఙ్కుశధారిణమ్ ।
రదం చ వరదం హస్తైర్బిభ్రాణం మూషకధ్వజమ్ ॥
రక్తం లమ్బోదరం శూర్పకర్ణకం రక్తవాససమ్ ।
రక్తగన్ధానులిప్తాఙ్గం రక్తపుష్పైః సుపూజితమ్ ॥
భక్తానుకమ్పినం దేవం జగత్కారణమచ్యుతమ్ ।
ఆవిర్భూతం చ సృష్ట్యాదౌ ప్రకృతేః పురుషాత్పరమ్ ॥
ఏవం ధ్యాయతి యో నిత్యం స యోగీ యోగినాం వరః ॥
చతుర్బాహుం త్రినేత్రం చ గజాస్యం రక్తవర్ణకమ్ ।
పాశాఙ్కుశాది సంయుక్తం మాయాయుక్తం ప్రచిన్తయేత్ ॥
ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ।
ధ్యాయామి । ధ్యానం సమర్పయామి ॥
ఆవాహనమ్
ఆగచ్ఛ బ్రహ్మణాం నాథ సురాసురవరార్చిత ।
సిద్ధిబుద్ధ్యాది సంయుక్త భక్తిగ్రహణ లాలస ॥
ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ।
ఆవాహయామి । స్థాపయామి । పూజయామి ॥
ఆసనమ్
రత్నసింహాసనం స్వామిన్ గృహాణ గణనాయక ।
తత్రోపవిశ్య విఘ్నేశ రక్ష భక్తాన్విశేషతః ॥
ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ।
ఆసనం సమర్పయామి ॥
పాద్యమ్
సువాసితాభిరద్భిశ్చ పాదప్రక్షాలనం ప్రభో ।
శీతోష్ణామ్భః కరోమి తే గృహాణ పాద్యముత్తమమ్ ॥
ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ।
పాదయోః పాద్యం సమర్పయామి ॥
అర్ఘ్యమ్
రత్నప్రవాలముక్తాద్యైరనర్ఘ్యైః సంస్కృతం ప్రభో ।
అర్ఘ్యం గృహాణ హేరమ్బ ద్విరదానన తోషకమ్ ॥
ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ।
హస్తయోః అర్ఘ్యం సమర్పయామి ॥
ఆచమనీయమ్
సర్వతీర్థాహృతం తోయం సువాసితం సువస్తుభిః ।
ఆచమనం చ తేనైవ కురుష్వ గణనాయక ॥
ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ।
ముఖే ఆచమనీయం సమర్పయామి ॥
స్నానమ్
ఆపో హిష్ఠా మయోభువస్తా న ఊర్జే దధాతన ।
మహే రణాయ చక్షసే ॥
యో వః శివతమో రసస్తస్య భాజయతేహ నః ।
ఉశతీరివ మాతరః ॥
తస్మా అర-ఙ్గమామ వో యస్య క్షయాయ జిన్వథ ।
ఆపో జనయథా చ నః ॥
ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ।
శుద్ధోదక స్నానం సమర్పయామి ॥
స్నానానన్తరం ఆచమనీయం సమర్పయామి ॥
వస్త్రమ్
వస్త్రయుగ్మం గృహాణ త్వమనర్ఘం రక్తవర్ణకమ్ ।
లోకలజ్జాహరం చైవ విఘ్ననాథ నమోఽస్తు తే ॥
ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ।
వస్త్రం సమర్పయామి ॥
యజ్ఞోపవీతమ్
యజ్ఞోపవీతం పరమం పవిత్రం ప్రజాపతేర్యత్సహజం పురస్తాత్ ।
ఆయుష్యమగ్ర్యం ప్రతిముఞ్చ శుభ్రం యజ్ఞోపవీతం బలమస్తు తేజః ॥
ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ।
యజ్ఞోపవీతం సమర్పయామి ॥
గన్ధమ్
రక్త చన్దన సంయుక్తం గన్ధం గణేశ గృహ్యతామ్ ।
భక్త్యా సమర్పితం తుభ్యం సర్వసమ్పత్తిప్రదాయకమ్ ॥
ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ।
గన్ధం సమర్పయామి ॥
అర్చన
అక్షతాన్ ధవలాన్ దివ్యాన్ పుష్పాణి చ సుగన్ధీని ।
భక్త్యా దత్తాని గృహ్యన్తాం సర్వదేవాః ప్రసీదత ॥
అఙ్గ పూజా
ఓం సుముఖాయ నమః - పాదౌ పూజయామి ।
ఓం ఏకదన్తాయ నమః - గుల్ఫౌ పూజయామి ।
ఓం కపిలాయ నమః - జానునీ పూజయామి ।
ఓం గజకర్ణకాయ నమః - ఊరూ పూజయామి ।
ఓం లమ్బోదరాయ నమః - ఉదరం పూజయామి ।
ఓం వికటాయ నమః - హృదయం పూజయామి ।
ఓం విఘ్నరాజాయ నమః - కణ్ఠం పూజయామి ।
ఓం గణాధిపాయ నమః - స్కన్ధౌ పూజయామి ।
ఓం ధూమకేతవే నమః - ముఖం పూజయామి ।
ఓం గణాధ్యక్షాయ నమః - నేత్రే పూజయామి ।
ఓం ఫాలచన్ద్రాయ నమః - లలాటం పూజయామి ।
ఓం గజాననాయ నమః - శిరః పూజయామి ।
ఓం వక్రతుణ్డాయ నమః - సర్వాణ్యఙ్గాని పూజయామి ॥
ప్రత్యేకనామ్నే పుష్పమ్ అక్షతాన్ వా సమర్పయేత్ ।
అథవా గణపతి నామావలీ పఠనమ్ ॥
ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ।
అష్టోత్తర శత నామావలీ పూజాం సమర్పయామి ।
అక్షతాన్ పుష్పాణి చ సమర్పయామి ॥
ధూపమ్
దశాఙ్గం గుగ్గులూపేతం సుగన్ధం సుమనోహరమ్ ।
ఉమాసుత నమస్తుభ్యం ధూపోఽయం ప్రతిగృహ్యతామ్ ॥
ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ।
ధూపమాఘ్రాపయామి ॥
దీపమ్
సాజ్యం త్రివర్తి సంయుక్తం వహ్నినా యోజితం ప్రియమ్ ।
గృహాణ మఙ్గలం దీపం విఘ్నరాజ నమోఽస్తు తే ॥
ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ।
దీపం దర్శయామి ॥
నైవేద్యమ్
నైవేద్యం గృహ్యతాం దేవ భక్త్యా సమ్పాదితం మయా ।
ఇదం ఫలం చ పానీయం సర్వోపచార సంయుతమ్ ॥
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । తత్సవితుర్వరేణ్య-మ్భర్గో దేవస్య ధీమహి ।
ధియో యో నః ప్రచోదయాత్ ॥
సత్యం త్వా ఋతేన పరిషిఞ్చామి ।
అమృతమస్తు । అమృతోపస్తరణమసి ।
ఓం ప్రాణాయ స్వాహా । ఓం అపానాయ స్వాహా । ఓం వ్యానాయ స్వాహా ।
ఓం ఉదానాయ స్వాహా । ఓం సమానాయ స్వాహా ।
మధ్యే మధ్యే పానీయం సమర్పయామి ।
అమృతాపిధానమసి ।
ఉత్తరాపోశనం సమర్పయామి ।
హస్తౌ ప్రక్షాలయామి । పాదౌ ప్రక్షాలయామి ।
శుద్ధాచమనీయం సమర్పయామి ॥
ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ।
నైవేద్యం సమర్పయామి ॥
తామ్బూలమ్
అష్టాఙ్గం దేవ తామ్బూలం గృహాణ ముఖవాసనమ్ ।
అసకృద్విఘ్నరాజ త్వం మయా దత్తం విశేషతః ॥
ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ।
తామ్బూలం సమర్పయామి ॥
నీరాజనమ్
నానాదీపసమాయుక్తం నీరాజనం గజానన ।
గృహాణ భావ సంయుక్తం సర్వాజ్ఞానవినాశన ॥
ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ।
నీరాజనం సమర్పయామి ॥
మన్త్రపుష్పమ్
ఓ-ఙ్గణానా-న్త్వా గణపతిగ్ం హవామహే కవి-ఙ్కవీనాం ఉపమశ్రవస్తవమ్ ।
జ్యేష్ఠరాజ-మ్బ్రహ్మణా-మ్బ్రహ్మణస్పత ఆ నః శృణ్వన్నూతిభిస్సీద సాదనమ్ ॥
చతుర్వేదభవైర్మన్త్రైర్గాణపత్యైర్గజానన ।
మన్త్రితాని గృహాణ త్వం పుష్పపత్రాణి విఘ్నప ॥
ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ।
మన్త్రపుష్పం సమర్పయామి ॥
ప్రదక్షిణమ్
ఏకవింశతిసఙ్ఖ్యం వా త్రిసఙ్ఖ్యం వా గజానన ।
ప్రాదక్షిణ్యం గృహాణ త్వం బ్రహ్మన్ బ్రహ్మేశభావన ॥
ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ।
ప్రదక్షిణ నమస్కారాన్ సమర్పయామి ॥
నమస్కారః
ఉరసా శిరసా దృష్ట్యా మనసా వచసా తథా ।
పద్భ్యాం కరాభ్యాం కర్ణాభ్యాం ప్రణామోఽష్టాఙ్గ ఉచ్యతే ॥
ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ।
నమస్కారాన్ సమర్పయామి ॥
సర్వోపచారాః
ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ।
ఛత్రం సమర్పయామి ।
చామరం సమర్పయామి ।
గీతం శ్రావయామి ।
నృత్యం దర్శయామి ।
సమస్త రాజోపచారాన్ దేవోపచారాన్ సమర్పయామి ॥
స్తోత్ర/సూక్త పఠనమ్
గణపతి అథర్వ శీర్షమ్
శ్రీ మహాగణేశ పఞ్చరత్నమ్
క్షమాప్రార్థనా
అపరాధానసఙ్ఖ్యాతాన్ క్షమస్వ గణనాయక ।
భక్తం కురు చ మాం ఢుణ్ఢే తవ పాదప్రియం సదా ॥
కాయేన వాచా మనసేన్ద్రియైర్వా
బుద్ధ్యాత్మనా వా ప్రకృతేః స్వభావాత్ ।
కరోమి యద్యత్ సకలం పరస్మై
నారాయణాయేతి సమర్పయామి ॥
అనయా ధ్యాన-ఆవాహనాది-షోడశోపచార పూజయా శ్రీమహాగణపతిః సుప్రీతః సుప్రసన్నః వరదో భవతు ॥
ఉద్వాసనమ్
ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ।
యథాస్థానం ఉద్వాసయామి ।
శోభనార్థే క్షేమాయ పునరాగమనాయ చ ॥
ప్రసాద గ్రహణమ్
అకాలమృత్యుహరణం సర్వవ్యాధినివారణమ్ ।
సమస్తపాపక్షయకరం దేవతా పాదోదకం శుభమ్ ॥
శ్రీమహాగణపతి ప్రసాదం శిరసా గృహ్ణామి ॥
ఓం శాన్తిః శాన్తిః శాన్తిః ॥
ఓం తత్సత్ బ్రహ్మార్పణమస్తు ॥