ஸ்ரீமத் பகவத் கீதை அத்தியாயம் 2
ஸாங்க்²யயோக³ஃ
ஸஞ்ஜய உவாச
தம் ததா² க்ருபயாவிஷ்டமஶ்ருபூர்ணாகுலேக்ஷணம் ।
விஷீத³ந்தமித³ம் வாக்யமுவாச மது⁴ஸூத³நஃ ॥ 1 ॥
ஶ்ரீப⁴க³வாநுவாச
குதஸ்த்வா கஶ்மலமித³ம் விஷமே ஸமுபஸ்தி²தம் ।
அநார்யஜுஷ்டமஸ்வர்க்³யமகீர்திகரமர்ஜுந ॥ 2 ॥
க்லைப்³யம் மா ஸ்ம க³மஃ பார்த² நைதத்த்வய்யுபபத்³யதே ।
க்ஷுத்³ரம் ஹ்ருத³யதௌ³ர்ப³ல்யம் த்யக்த்வோத்திஷ்ட² பரந்தப ॥ 3 ॥
அர்ஜுந உவாச
கத²ம் பீ⁴ஷ்மமஹம் ஸங்க்²யே த்³ரோணம் ச மது⁴ஸூத³ந ।
இஷுபி⁴ஃ ப்ரதியோத்ஸ்யாமி பூஜார்ஹாவரிஸூத³ந ॥ 4 ॥
கு³ரூநஹத்வா ஹி மஹாநுபா⁴வாந் ஶ்ரேயோ போ⁴க்தும் பை⁴க்ஷ்யமபீஹ லோகே ।
ஹத்வார்த²காமாம்ஸ்து கு³ரூநிஹைவ பு⁴ஞ்ஜீய போ⁴கா³ந் ருதி⁴ரப்ரதி³க்³தா⁴ந் ॥ 5 ॥
ந சைதத்³வித்³மஃ கதரந்நோ க³ரீயோ யத்³வா ஜயேம யதி³ வா நோ ஜயேயுஃ ।
யாநேவ ஹத்வா ந ஜிஜீவிஷாம ஸ்தே’வஸ்தி²தாஃ ப்ரமுகே² தா⁴ர்தராஷ்ட்ராஃ ॥ 6 ॥
கார்பண்யதோ³ஷோபஹதஸ்வபா⁴வஃ ப்ருச்சா²மி த்வாம் த⁴ர்மஸம்மூட⁴சேதாஃ ।
யச்ச்²ரேயஃ ஸ்யாந்நிஶ்சிதம் ப்³ரூஹி தந்மே ஶிஷ்யஸ்தே’ஹம் ஶாதி⁴ மாம் த்வாம் ப்ரபந்நம் ॥ 7 ॥
ந ஹி ப்ரபஶ்யாமி மமாபநுத்³யாத்³ யச்சோ²கமுச்சோ²ஷணமிந்த்³ரியாணாம் ।
அவாப்ய பூ⁴மாவஸபத்நம்ருத்³த⁴ம் ராஜ்யம் ஸுராணாமபி சாதி⁴பத்யம் ॥ 8 ॥
ஸஞ்ஜய உவாச
ஏவமுக்த்வா ஹ்ருஷீகேஶம் கு³டா³கேஶஃ பரந்தப ।
ந யோத்ஸ்ய இதி கோ³விந்த³முக்த்வா தூஷ்ணீம் ப³பூ⁴வ ஹ ॥ 9 ॥
தமுவாச ஹ்ருஷீகேஶஃ ப்ரஹஸந்நிவ பா⁴ரத ।
ஸேநயோருப⁴யோர்மத்⁴யே விஷீத³ந்தமித³ம் வசஃ ॥ 10 ॥
ஶ்ரீப⁴க³வாநுவாச
அஶோச்யாநந்வஶோசஸ்த்வம் ப்ரஜ்ஞாவாதா³ம்ஶ்ச பா⁴ஷஸே ।
க³தாஸூநக³தாஸூம்ஶ்ச நாநுஶோசந்தி பண்டி³தாஃ ॥ 11 ॥
ந த்வேவாஹம் ஜாது நாஸம் ந த்வம் நேமே ஜநாதி⁴பாஃ ।
ந சைவ ந ப⁴விஷ்யாமஃ ஸர்வே வயமதஃ பரம் ॥ 12 ॥
தே³ஹிநோ’ஸ்மிந்யதா² தே³ஹே கௌமாரம் யௌவநம் ஜரா ।
ததா² தே³ஹாந்தரப்ராப்திர்தீ⁴ரஸ்தத்ர ந முஹ்யதி ॥ 13 ॥
மாத்ராஸ்பர்ஶாஸ்து கௌந்தேய ஶீதோஷ்ணஸுக²து³ஃக²தா³ஃ ।
ஆக³மாபாயிநோ’நித்யாஸ்தாம்ஸ்திதிக்ஷஸ்வ பா⁴ரத ॥ 14 ॥
யம் ஹி ந வ்யத²யந்த்யேதே புருஷம் புருஷர்ஷப⁴ ।
ஸமது³ஃக²ஸுக²ம் தீ⁴ரம் ஸோ’ம்ருதத்வாய கல்பதே ॥ 15 ॥
நாஸதோ வித்³யதே பா⁴வோ நாபா⁴வோ வித்³யதே ஸதஃ ।
உப⁴யோரபி த்³ருஷ்டோ’ந்தஸ்த்வநயோஸ்தத்த்வத³ர்ஶிபி⁴ஃ ॥ 16 ॥
அவிநாஶி து தத்³வித்³தி⁴ யேந ஸர்வமித³ம் ததம் ।
விநாஶமவ்யயஸ்யாஸ்ய ந கஶ்சித்கர்துமர்ஹதி ॥ 17 ॥
அந்தவந்த இமே தே³ஹா நித்யஸ்யோக்தாஃ ஶரீரிணஃ ।
அநாஶிநோ’ப்ரமேயஸ்ய தஸ்மாத்³யுத்⁴யஸ்வ பா⁴ரத ॥ 18 ॥
ய ஏநம் வேத்தி ஹந்தாரம் யஶ்சைநம் மந்யதே ஹதம் ।
உபௌ⁴ தௌ ந விஜாநீதோ நாயம் ஹந்தி ந ஹந்யதே ॥ 19 ॥
ந ஜாயதே ம்ரியதே வா கதா³சிந் நாயம் பூ⁴த்வா ப⁴விதா வா ந பூ⁴யஃ ।
அஜோ நித்யஃ ஶாஶ்வதோ’யம் புராணோ ந ஹந்யதே ஹந்யமாநே ஶரீரே ॥ 20 ॥
வேதா³விநாஶிநம் நித்யம் ய ஏநமஜமவ்யயம் ।
கத²ம் ஸ புருஷஃ பார்த² கம் கா⁴தயதி ஹந்தி கம் ॥ 21 ॥
வாஸாம்ஸி ஜீர்ணாநி யதா² விஹாய நவாநி க்³ருஹ்ணாதி நரோ’பராணி ।
ததா² ஶரீராணி விஹாய ஜீர்ணா ந்யந்யாநி ஸம்யாதி நவாநி தே³ஹீ ॥ 22 ॥
நைநம் சி²ந்த³ந்தி ஶஸ்த்ராணி நைநம் த³ஹதி பாவகஃ ।
ந சைநம் க்லேத³யந்த்யாபோ ந ஶோஷயதி மாருதஃ ॥ 23 ॥
அச்சே²த்³யோ’யமதா³ஹ்யோ’யமக்லேத்³யோ’ஶோஷ்ய ஏவ ச ।
நித்யஃ ஸர்வக³தஃ ஸ்தா²ணுரசலோ’யம் ஸநாதநஃ ॥ 24 ॥
அவ்யக்தோ’யமசிந்த்யோ’யமவிகார்யோ’யமுச்யதே ।
தஸ்மாதே³வம் விதி³த்வைநம் நாநுஶோசிதுமர்ஹஸி ॥ 25 ॥
அத² சைநம் நித்யஜாதம் நித்யம் வா மந்யஸே ம்ருதம் ।
ததா²பி த்வம் மஹாபா³ஹோ நைவம் ஶோசிதுமர்ஹஸி ॥ 26 ॥
ஜாதஸ்ய ஹி த்⁴ருவோ ம்ருத்யுர்த்⁴ருவம் ஜந்ம ம்ருதஸ்ய ச ।
தஸ்மாத³பரிஹார்யே’ர்தே² ந த்வம் ஶோசிதுமர்ஹஸி ॥ 27 ॥
அவ்யக்தாதீ³நி பூ⁴தாநி வ்யக்தமத்⁴யாநி பா⁴ரத ।
அவ்யக்தநித⁴நாந்யேவ தத்ர கா பரிதே³வநா ॥ 28 ॥
ஆஶ்சர்யவத்பஶ்யதி கஶ்சிதே³நமாஶ்சர்யவத்³வத³தி ததை²வ சாந்யஃ ।
ஆஶ்சர்யவச்சைநமந்யஃ ஶ்ருணோதி ஶ்ருத்வாப்யேநம் வேத³ ந சைவ கஶ்சித் ॥ 29 ॥
தே³ஹீ நித்யமவத்⁴யோ’யம் தே³ஹே ஸர்வஸ்ய பா⁴ரத ।
தஸ்மாத்ஸர்வாணி பூ⁴தாநி ந த்வம் ஶோசிதுமர்ஹஸி ॥ 30 ॥
ஸ்வத⁴ர்மமபி சாவேக்ஷ்ய ந விகம்பிதுமர்ஹஸி ।
த⁴ர்ம்யாத்³தி⁴ யுத்³தா⁴ச்ச்²ரேயோ’ந்யத்க்ஷத்ரியஸ்ய ந வித்³யதே ॥ 31 ॥
யத்³ருச்ச²யா சோபபந்நம் ஸ்வர்க³த்³வாரமபாவ்ருதம் ।
ஸுகி²நஃ க்ஷத்ரியாஃ பார்த² லப⁴ந்தே யுத்³த⁴மீத்³ருஶம் ॥ 32 ॥
அத² சேத்த்வமிமம் த⁴ர்ம்யம் ஸங்க்³ராமம் ந கரிஷ்யஸி ।
ததஃ ஸ்வத⁴ர்மம் கீர்திம் ச ஹித்வா பாபமவாப்ஸ்யஸி ॥ 33 ॥
அகீர்திம் சாபி பூ⁴தாநி கத²யிஷ்யந்தி தே’வ்யயாம் ।
ஸம்பா⁴விதஸ்ய சாகீர்திர்மரணாத³திரிச்யதே ॥ 34 ॥
ப⁴யாத்³ரணாது³பரதம் மம்ஸ்யந்தே த்வாம் மஹாரதா²ஃ ।
யேஷாம் ச த்வம் ப³ஹுமதோ பூ⁴த்வா யாஸ்யஸி லாக⁴வம் ॥ 35 ॥
அவாச்யவாதா³ம்ஶ்ச ப³ஹூந்வதி³ஷ்யந்தி தவாஹிதாஃ ।
நிந்த³ந்தஸ்தவ ஸாமர்த்²யம் ததோ து³ஃக²தரம் நு கிம் ॥ 36 ॥
ஹதோ வா ப்ராப்ஸ்யஸி ஸ்வர்க³ம் ஜித்வா வா போ⁴க்ஷ்யஸே மஹீம் ।
தஸ்மாது³த்திஷ்ட² கௌந்தேய யுத்³தா⁴ய க்ருதநிஶ்சயஃ ॥ 37 ॥
ஸுக²து³ஃகே² ஸமே க்ருத்வா லாபா⁴லாபௌ⁴ ஜயாஜயௌ ।
ததோ யுத்³தா⁴ய யுஜ்யஸ்வ நைவம் பாபமவாப்ஸ்யஸி ॥ 38 ॥
ஏஷா தே’பி⁴ஹிதா ஸாங்க்²யே பு³த்³தி⁴ர்யோகே³ த்விமாம் ஶ்ருணு ।
பு³த்³த்⁴யா யுக்தோ யயா பார்த² கர்மப³ந்த⁴ம் ப்ரஹாஸ்யஸி ॥ 39 ॥
நேஹாபி⁴க்ரமநாஶோ’ஸ்தி ப்ரத்யவாயோ ந வித்³யதே ।
ஸ்வல்பமப்யஸ்ய த⁴ர்மஸ்ய த்ராயதே மஹதோ ப⁴யாத் ॥ 40 ॥
வ்யவஸாயாத்மிகா பு³த்³தி⁴ரேகேஹ குருநந்த³ந ।
ப³ஹுஶாகா² ஹ்யநந்தாஶ்ச பு³த்³த⁴யோ’வ்யவஸாயிநாம் ॥ 41 ॥
யாமிமாம் புஷ்பிதாம் வாசம் ப்ரவத³ந்த்யவிபஶ்சிதஃ ।
வேத³வாத³ரதாஃ பார்த² நாந்யத³ஸ்தீதி வாதி³நஃ ॥ 42 ॥
காமாத்மாநஃ ஸ்வர்க³பரா ஜந்மகர்மப²லப்ரதா³ம் ।
க்ரியாவிஶேஷப³ஹுலாம் போ⁴கை³ஶ்வர்யக³திம் ப்ரதி ॥ 43 ॥
போ⁴கை³ஶ்வர்யப்ரஸக்தாநாம் தயாபஹ்ருதசேதஸாம் ।
வ்யவஸாயாத்மிகா பு³த்³தி⁴ஃ ஸமாதௌ⁴ ந விதீ⁴யதே ॥ 44 ॥
த்ரைகு³ண்யவிஷயா வேதா³ நிஸ்த்ரைகு³ண்யோ ப⁴வார்ஜுந ।
நிர்த்³வந்த்³வோ நித்யஸத்த்வஸ்தோ² நிர்யோக³க்ஷேம ஆத்மவாந் ॥ 45 ॥
யாவாநர்த² உத³பாநே ஸர்வதஃ ஸம்ப்லுதோத³கே ।
தாவாந்ஸர்வேஷு வேதே³ஷு ப்³ராஹ்மணஸ்ய விஜாநதஃ ॥ 46 ॥
கர்மண்யேவாதி⁴காரஸ்தே மா ப²லேஷு கதா³சந ।
மா கர்மப²லஹேதுர்பூ⁴ர்மா தே ஸங்கோ³’ஸ்த்வகர்மணி ॥ 47 ॥
யோக³ஸ்த²ஃ குரு கர்மாணி ஸங்க³ம் த்யக்த்வா த⁴நஞ்ஜய ।
ஸித்³த்⁴யஸித்³த்⁴யோஃ ஸமோ பூ⁴த்வா ஸமத்வம் யோக³ உச்யதே ॥ 48 ॥
தூ³ரேண ஹ்யவரம் கர்ம பு³த்³தி⁴யோகா³த்³த⁴நஞ்ஜய ।
பு³த்³தௌ⁴ ஶரணமந்விச்ச² க்ருபணாஃ ப²லஹேதவஃ ॥ 49 ॥
பு³த்³தி⁴யுக்தோ ஜஹாதீஹ உபே⁴ ஸுக்ருதது³ஷ்க்ருதே ।
தஸ்மாத்³யோகா³ய யுஜ்யஸ்வ யோக³ஃ கர்மஸு கௌஶலம் ॥ 50 ॥
கர்மஜம் பு³த்³தி⁴யுக்தா ஹி ப²லம் த்யக்த்வா மநீஷிணஃ ।
ஜந்மப³ந்த⁴விநிர்முக்தாஃ பத³ம் க³ச்ச²ந்த்யநாமயம் ॥ 51 ॥
யதா³ தே மோஹகலிலம் பு³த்³தி⁴ர்வ்யதிதரிஷ்யதி ।
ததா³ க³ந்தாஸி நிர்வேத³ம் ஶ்ரோதவ்யஸ்ய ஶ்ருதஸ்ய ச ॥ 52 ॥
ஶ்ருதிவிப்ரதிபந்நா தே யதா³ ஸ்தா²ஸ்யதி நிஶ்சலா ।
ஸமாதா⁴வசலா பு³த்³தி⁴ஸ்ததா³ யோக³மவாப்ஸ்யஸி ॥ 53 ॥
அர்ஜுந உவாச
ஸ்தி²தப்ரஜ்ஞஸ்ய கா பா⁴ஷா ஸமாதி⁴ஸ்த²ஸ்ய கேஶவ ।
ஸ்தி²ததீ⁴ஃ கிம் ப்ரபா⁴ஷேத கிமாஸீத வ்ரஜேத கிம் ॥ 54 ॥
ஶ்ரீப⁴க³வாநுவாச
ப்ரஜஹாதி யதா³ காமாந்ஸர்வாந்பார்த² மநோக³தாந் ।
ஆத்மந்யேவாத்மநா துஷ்டஃ ஸ்தி²தப்ரஜ்ஞஸ்ததோ³ச்யதே ॥ 55 ॥
து³ஃகே²ஷ்வநுத்³விக்³நமநாஃ ஸுகே²ஷு விக³தஸ்ப்ருஹஃ ।
வீதராக³ப⁴யக்ரோத⁴ஃ ஸ்தி²ததீ⁴ர்முநிருச்யதே ॥ 56 ॥
யஃ ஸர்வத்ராநபி⁴ஸ்நேஹஸ்தத்தத்ப்ராப்ய ஶுபா⁴ஶுப⁴ம் ।
நாபி⁴நந்த³தி ந த்³வேஷ்டி தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டி²தா ॥ 57 ॥
யதா³ ஸம்ஹரதே சாயம் கூர்மோ’ங்கா³நீவ ஸர்வஶஃ ।
இந்த்³ரியாணீந்த்³ரியார்தே²ப்⁴யஸ்தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டி²தா ॥ 58 ॥
விஷயா விநிவர்தந்தே நிராஹாரஸ்ய தே³ஹிநஃ ।
ரஸவர்ஜம் ரஸோ’ப்யஸ்ய பரம் த்³ருஷ்ட்வா நிவர்ததே ॥ 59 ॥
யததோ ஹ்யபி கௌந்தேய புருஷஸ்ய விபஶ்சிதஃ ।
இந்த்³ரியாணி ப்ரமாதீ²நி ஹரந்தி ப்ரஸப⁴ம் மநஃ ॥ 60 ॥
தாநி ஸர்வாணி ஸம்யம்ய யுக்த ஆஸீத மத்பரஃ ।
வஶே ஹி யஸ்யேந்த்³ரியாணி தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டி²தா ॥ 61 ॥
த்⁴யாயதோ விஷயாந்பும்ஸஃ ஸங்க³ஸ்தேஷூபஜாயதே ।
ஸங்கா³த்ஸஞ்ஜாயதே காமஃ காமாத்க்ரோதோ⁴’பி⁴ஜாயதே ॥ 62 ॥
க்ரோதா⁴த்³ப⁴வதி ஸம்மோஹஃ ஸம்மோஹாத்ஸ்ம்ருதிவிப்⁴ரமஃ ।
ஸ்ம்ருதிப்⁴ரம்ஶாத்³பு³த்³தி⁴நாஶோ பு³த்³தி⁴நாஶாத்ப்ரணஶ்யதி ॥ 63 ॥
ராக³த்³வேஷவியுக்தைஸ்து விஷயாநிந்த்³ரியைஶ்சரந் ।
ஆத்மவஶ்யைர்விதே⁴யாத்மா ப்ரஸாத³மதி⁴க³ச்ச²தி ॥ 64 ॥
ப்ரஸாதே³ ஸர்வது³ஃகா²நாம் ஹாநிரஸ்யோபஜாயதே ।
ப்ரஸந்நசேதஸோ ஹ்யாஶு பு³த்³தி⁴ஃ பர்யவதிஷ்ட²தே ॥ 65 ॥
நாஸ்தி பு³த்³தி⁴ரயுக்தஸ்ய ந சாயுக்தஸ்ய பா⁴வநா ।
ந சாபா⁴வயதஃ ஶாந்திரஶாந்தஸ்ய குதஃ ஸுக²ம் ॥ 66 ॥
இந்த்³ரியாணாம் ஹி சரதாம் யந்மநோ’நுவிதீ⁴யதே ।
தத³ஸ்ய ஹரதி ப்ரஜ்ஞாம் வாயுர்நாவமிவாம்ப⁴ஸி ॥ 67 ॥
தஸ்மாத்³யஸ்ய மஹாபா³ஹோ நிக்³ருஹீதாநி ஸர்வஶஃ ।
இந்த்³ரியாணீந்த்³ரியார்தே²ப்⁴யஸ்தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டி²தா ॥ 68 ॥
யா நிஶா ஸர்வபூ⁴தாநாம் தஸ்யாம் ஜாக³ர்தி ஸம்யமீ ।
யஸ்யாம் ஜாக்³ரதி பூ⁴தாநி ஸா நிஶா பஶ்யதோ முநேஃ ॥ 69 ॥
ஆபூர்யமாணமசலப்ரதிஷ்ட²ம் ஸமுத்³ரமாபஃ ப்ரவிஶந்தி யத்³வத் ।
தத்³வத்காமா யம் ப்ரவிஶந்தி ஸர்வே ஸ ஶாந்திமாப்நோதி ந காமகாமீ ॥ 70 ॥
விஹாய காமாந்யஃ ஸர்வாந்புமாம்ஶ்சரதி நிஃஸ்ப்ருஹஃ ।
நிர்மமோ நிரஹங்காரஃ ஸ ஶாந்திமதி⁴க³ச்ச²தி ॥ 71 ॥
ஏஷா ப்³ராஹ்மீ ஸ்தி²திஃ பார்த² நைநாம் ப்ராப்ய விமுஹ்யதி ।
ஸ்தி²த்வாஸ்யாமந்தகாலே’பி ப்³ரஹ்மநிர்வாணம்ருச்ச²தி ॥ 72 ॥