Srimad Bhagawad Gita Chapter 1
arjunaviṣādayogaḥ
dhṛtarāṣṭra uvāca
dharmakṣetre kurukṣetre samavetā yuyutsavaḥ ।
māmakāḥ pāṇḍavāścaiva kimakurvata sañjaya ॥ 1 ॥
sañjaya uvāca
dṛṣṭvā tu pāṇḍavānīkaṃ vyūḍhaṃ duryodhanastadā ।
ācāryamupasaṅgamya rājā vacanamabravīt ॥ 2 ॥
paśyaitāṃ pāṇḍuputrāṇāmācārya mahatīṃ camūm ।
vyūḍhāṃ drupadaputreṇa tava śiṣyeṇa dhīmatā ॥ 3 ॥
atra śūrā maheṣvāsā bhīmārjunasamā yudhi ।
yuyudhāno virāṭaśca drupadaśca mahārathaḥ ॥ 4 ॥
dhṛṣṭaketuścekitānaḥ kāśirājaśca vīryavān ।
purujitkuntibhojaśca śaibyaśca narapuṅgavaḥ ॥ 5 ॥
yudhāmanyuśca vikrānta uttamaujāśca vīryavān ।
saubhadro draupadeyāśca sarva eva mahārathāḥ ॥ 6 ॥
asmākaṃ tu viśiṣṭā ye tānnibodha dvijottama ।
nāyakā mama sainyasya saṃjñārthaṃ tānbravīmi te ॥ 7 ॥
bhavānbhīṣmaśca karṇaśca kṛpaśca samitiñjayaḥ ।
aśvatthāmā vikarṇaśca saumadattistathaiva ca ॥ 8 ॥
anye ca bahavaḥ śūrā madarthe tyaktajīvitāḥ ।
nānāśastrapraharaṇāḥ sarve yuddhaviśāradāḥ ॥ 9 ॥
aparyāptaṃ tadasmākaṃ balaṃ bhīṣmābhirakṣitam ।
paryāptaṃ tvidameteṣāṃ balaṃ bhīmābhirakṣitam ॥ 10 ॥
ayaneṣu ca sarveṣu yathābhāgamavasthitāḥ ।
bhīṣmamevābhirakṣantu bhavantaḥ sarva eva hi ॥ 11 ॥
tasya sañjanayanharṣaṃ kuruvṛddhaḥ pitāmahaḥ ।
siṃhanādaṃ vinadyoccaiḥ śaṅkhaṃ dadhmau pratāpavān ॥ 12 ॥
tataḥ śaṅkhāśca bheryaśca paṇavānakagomukhāḥ ।
sahasaivābhyahanyanta sa śabdastumulo’bhavat ॥ 13 ॥
tataḥ śvetairhayairyukte mahati syandane sthitau ।
mādhavaḥ pāṇḍavaścaiva divyau śaṅkhau pradadhmatuḥ ॥ 14 ॥
pāñcajanyaṃ hṛṣīkeśo devadattaṃ dhanañjayaḥ ।
pauṇḍraṃ dadhmau mahāśaṅkhaṃ bhīmakarmā vṛkodaraḥ ॥ 15 ॥
anantavijayaṃ rājā kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ ।
nakulaḥ sahadevaśca sughoṣamaṇipuṣpakau ॥ 16 ॥
kāśyaśca parameṣvāsaḥ śikhaṇḍī ca mahārathaḥ ।
dhṛṣṭadyumno virāṭaśca sātyakiścāparājitaḥ ॥ 17 ॥
drupado draupadeyāśca sarvaśaḥ pṛthivīpate ।
saubhadraśca mahābāhuḥ śaṅkhāndadhmuḥ pṛthakpṛthak ॥ 18 ॥
sa ghoṣo dhārtarāṣṭrāṇāṃ hṛdayāni vyadārayat ।
nabhaśca pṛthivīṃ caiva tumulo’bhyanunādayan ॥ 19 ॥
atha vyavasthitāndṛṣṭvā dhārtarāṣṭrānkapidhvajaḥ ।
pravṛtte śastrasampāte dhanurudyamya pāṇḍavaḥ ।
hṛṣīkeśaṃ tadā vākyamidamāha mahīpate ॥ 20 ॥
arjuna uvāca
senayorubhayormadhye rathaṃ sthāpaya me’cyuta ॥ 21 ॥
yāvadetānnirīkṣe’haṃ yoddhukāmānavasthitān ।
kairmayā saha yoddhavyamasmin raṇasamudyame ॥ 22 ॥
yotsyamānānavekṣe’haṃ ya ete’tra samāgatāḥ ।
dhārtarāṣṭrasya durbuddheryuddhe priyacikīrṣavaḥ ॥ 23 ॥
sañjaya uvāca
evamukto hṛṣīkeśo guḍākeśena bhārata ।
senayorubhayormadhye sthāpayitvā rathottamam ॥ 24 ॥
bhīṣmadroṇapramukhataḥ sarveṣāṃ ca mahīkṣitām ।
uvāca pārtha paśyaitānsamavetānkurūniti ॥ 25 ॥
tatrāpaśyatsthitānpārthaḥ pitṝnatha pitāmahān ।
ācāryānmātulānbhrātṝnputrānpautrānsakhīṃstathā ॥ 26 ॥
śvaśurānsuhṛdaścaiva senayorubhayorapi ।
tānsamīkṣya sa kaunteyaḥ sarvānbandhūnavasthitān ।
kṛpayā parayāviṣṭo viṣīdannidamabravīt ॥ 27 ॥
arjuna uvāca
dṛṣṭvemaṃ svajanaṃ kṛṣṇa yuyutsuṃ samupasthitam ॥ 28 ॥
sīdanti mama gātrāṇi mukhaṃ ca pariśuṣyati ।
vepathuśca śarīre me romaharṣaśca jāyate ॥ 29 ॥
gāṇḍīvaṃ sraṃsate hastāttvakcaiva paridahyate ।
na ca śaknomyavasthātuṃ bhramatīva ca me manaḥ ॥ 30 ॥
nimittāni ca paśyāmi viparītāni keśava ।
na ca śreyo’nupaśyāmi hatvā svajanamāhave ॥ 31 ॥
na kāṅkṣe vijayaṃ kṛṣṇa na ca rājyaṃ sukhāni ca ।
kiṃ no rājyena govinda kiṃ bhogairjīvitena vā ॥ 32 ॥
yeṣāmarthe kāṅkṣitaṃ no rājyaṃ bhogāḥ sukhāni ca ।
ta ime’vasthitā yuddhe prāṇāṃstyaktvā dhanāni ca ॥ 33 ॥
ācāryāḥ pitaraḥ putrāstathaiva ca pitāmahāḥ ।
mātulāḥ śvaśurāḥ pautrāḥ śyālāḥ sambandhinastathā ॥ 34 ॥
etānna hantumicchāmi ghnato’pi madhusūdana ।
api trailokyarājyasya hetoḥ kiṃ nu mahīkṛte ॥ 35 ॥
nihatya dhārtarāṣṭrānnaḥ kā prītiḥ syājjanārdana ।
pāpamevāśrayedasmānhatvaitānātatāyinaḥ ॥ 36 ॥
tasmānnārhā vayaṃ hantuṃ dhārtarāṣṭrānsvabāndhavān ।
svajanaṃ hi kathaṃ hatvā sukhinaḥ syāma mādhava ॥ 37 ॥
yadyapyete na paśyanti lobhopahatacetasaḥ ।
kulakṣayakṛtaṃ doṣaṃ mitradrohe ca pātakam ॥ 38 ॥
kathaṃ na jñeyamasmābhiḥ pāpādasmānnivartitum ।
kulakṣayakṛtaṃ doṣaṃ prapaśyadbhirjanārdana ॥ 39 ॥
kulakṣaye praṇaśyanti kuladharmāḥ sanātanāḥ ।
dharme naṣṭe kulaṃ kṛtsnamadharmo’bhibhavatyuta ॥ 40 ॥
adharmābhibhavātkṛṣṇa praduṣyanti kulastriyaḥ ।
strīṣu duṣṭāsu vārṣṇeya jāyate varṇasaṅkaraḥ ॥ 41 ॥
saṅkaro narakāyaiva kulaghnānāṃ kulasya ca ।
patanti pitaro hyeṣāṃ luptapiṇḍodakakriyāḥ ॥ 42 ॥
doṣairetaiḥ kulaghnānāṃ varṇasaṅkarakārakaiḥ ।
utsādyante jātidharmāḥ kuladharmāśca śāśvatāḥ ॥ 43 ॥
utsannakuladharmāṇāṃ manuṣyāṇāṃ janārdana ।
narake niyataṃ vāso bhavatītyanuśuśruma ॥ 44 ॥
aho bata mahatpāpaṃ kartuṃ vyavasitā vayam ।
yadrājyasukhalobhena hantuṃ svajanamudyatāḥ ॥ 45 ॥
yadi māmapratīkāramaśastraṃ śastrapāṇayaḥ ।
dhārtarāṣṭrā raṇe hanyustanme kṣemataraṃ bhavet ॥ 46 ॥
sañjaya uvāca
evamuktvārjunaḥ saṅkhye rathopastha upāviśat ।
visṛjya saśaraṃ cāpaṃ śokasaṃvignamānasaḥ ॥ 47 ॥