Home › Pooja Library › శ్రీరామచరితమానస — ఉత్తరకాణ్డ — తెలుగు

శ్రీరామచరితమానస — ఉత్తరకాణ్డ

కేకీకణ్ఠాభనీలం సురవరవిలసద్విప్రపాదాబ్జచిహ్నం
శోభాఢ్యం పీతవస్త్రం సరసిజనయనం సర్వదా సుప్రసన్నమ్।
పాణౌ నారాచచాపం కపినికరయుతం బన్ధునా సేవ్యమానం
నౌమీడ్యం జానకీశం రఘువరమనిశం పుష్పకారూఢరామమ్ ॥ 1 ॥
కోసలేన్ద్రపదకఞ్జమఞ్జులౌ కోమలావజమహేశవన్దితౌ।
జానకీకరసరోజలాలితౌ చిన్తకస్య మనభృఙ్గసడ్గినౌ ॥ 2 ॥
కున్దఇన్దుదరగౌరసున్దరం అమ్బికాపతిమభీష్టసిద్ధిదమ్।
కారుణీకకలకఞ్జలోచనం నౌమి శంకరమనంగమోచనమ్ ॥ 3 ॥

రహా ఏక దిన అవధి కర అతి ఆరత పుర లోగ।
జహఁ తహఁ సోచహిం నారి నర కృస తన రామ బియోగ॥
సగున హోహిం సుందర సకల మన ప్రసన్న సబ కేర।
ప్రభు ఆగవన జనావ జను నగర రమ్య చహుఁ ఫేర॥
కౌసల్యాది మాతు సబ మన అనంద అస హోఇ।
ఆయఉ ప్రభు శ్రీ అనుజ జుత కహన చహత అబ కోఇ॥
భరత నయన భుజ దచ్ఛిన ఫరకత బారహిం బార।
జాని సగున మన హరష అతి లాగే కరన బిచార॥

రహేఉ ఏక దిన అవధి అధారా। సముఝత మన దుఖ భయఉ అపారా॥
కారన కవన నాథ నహిం ఆయఉ। జాని కుటిల కిధౌం మోహి బిసరాయఉ॥
అహహ ధన్య లఛిమన బడ఼భాగీ। రామ పదారబిందు అనురాగీ॥
కపటీ కుటిల మోహి ప్రభు చీన్హా। తాతే నాథ సంగ నహిం లీన్హా॥
జౌం కరనీ సముఝై ప్రభు మోరీ। నహిం నిస్తార కలప సత కోరీ॥
జన అవగున ప్రభు మాన న కాఊ। దీన బంధు అతి మృదుల సుభాఊ॥
మోరి జియఁ భరోస దృఢ఼ సోఈ। మిలిహహిం రామ సగున సుభ హోఈ॥
బీతేం అవధి రహహి జౌం ప్రానా। అధమ కవన జగ మోహి సమానా॥

రామ బిరహ సాగర మహఁ భరత మగన మన హోత।
బిప్ర రూప ధరి పవన సుత ఆఇ గయఉ జను పోత ॥ 1(క) ॥
బైఠి దేఖి కుసాసన జటా ముకుట కృస గాత।
రామ రామ రఘుపతి జపత స్త్రవత నయన జలజాత ॥ 1(ఖ) ॥

దేఖత హనూమాన అతి హరషేఉ। పులక గాత లోచన జల బరషేఉ॥
మన మహఁ బహుత భాఁతి సుఖ మానీ। బోలేఉ శ్రవన సుధా సమ బానీ॥
జాసు బిరహఁ సోచహు దిన రాతీ। రటహు నిరంతర గున గన పాఁతీ॥
రఘుకుల తిలక సుజన సుఖదాతా। ఆయఉ కుసల దేవ ముని త్రాతా॥
రిపు రన జీతి సుజస సుర గావత। సీతా సహిత అనుజ ప్రభు ఆవత॥
సునత బచన బిసరే సబ దూఖా। తృషావంత జిమి పాఇ పియూషా॥
కో తుమ్హ తాత కహాఁ తే ఆఏ। మోహి పరమ ప్రియ బచన సునాఏ॥
మారుత సుత మైం కపి హనుమానా। నాము మోర సును కృపానిధానా॥
దీనబంధు రఘుపతి కర కింకర। సునత భరత భేంటేఉ ఉఠి సాదర॥
మిలత ప్రేమ నహిం హృదయఁ సమాతా। నయన స్త్రవత జల పులకిత గాతా॥
కపి తవ దరస సకల దుఖ బీతే। మిలే ఆజు మోహి రామ పిరీతే॥
బార బార బూఝీ కుసలాతా। తో కహుఁ దేఉఁ కాహ సును భ్రాతా॥
ఏహి సందేస సరిస జగ మాహీం। కరి బిచార దేఖేఉఁ కఛు నాహీం॥
నాహిన తాత ఉరిన మైం తోహీ। అబ ప్రభు చరిత సునావహు మోహీ॥
తబ హనుమంత నాఇ పద మాథా। కహే సకల రఘుపతి గున గాథా॥
కహు కపి కబహుఁ కృపాల గోసాఈం। సుమిరహిం మోహి దాస కీ నాఈం॥

నిజ దాస జ్యోం రఘుబంసభూషన కబహుఁ మమ సుమిరన కర్ యో।
సుని భరత బచన బినీత అతి కపి పులకిత తన చరనన్హి పర్ యో॥
రఘుబీర నిజ ముఖ జాసు గున గన కహత అగ జగ నాథ జో।
కాహే న హోఇ బినీత పరమ పునీత సదగున సింధు సో॥

రామ ప్రాన ప్రియ నాథ తుమ్హ సత్య బచన మమ తాత।
పుని పుని మిలత భరత సుని హరష న హృదయఁ సమాత ॥ 2(క) ॥
భరత చరన సిరు నాఇ తురిత గయఉ కపి రామ పహిం।
కహీ కుసల సబ జాఇ హరషి చలేఉ ప్రభు జాన చఢ఼ి ॥ 2(ఖ) ॥

హరషి భరత కోసలపుర ఆఏ। సమాచార సబ గురహి సునాఏ॥
పుని మందిర మహఁ బాత జనాఈ। ఆవత నగర కుసల రఘురాఈ॥
సునత సకల జననీం ఉఠి ధాఈం। కహి ప్రభు కుసల భరత సముఝాఈ॥
సమాచార పురబాసిన్హ పాఏ। నర అరు నారి హరషి సబ ధాఏ॥
దధి దుర్బా రోచన ఫల ఫూలా। నవ తులసీ దల మంగల మూలా॥
భరి భరి హేమ థార భామినీ। గావత చలిం సింధు సింధురగామినీ॥
జే జైసేహిం తైసేహిం ఉటి ధావహిం। బాల బృద్ధ కహఁ సంగ న లావహిం॥
ఏక ఏకన్హ కహఁ బూఝహిం భాఈ। తుమ్హ దేఖే దయాల రఘురాఈ॥
అవధపురీ ప్రభు ఆవత జానీ। భఈ సకల సోభా కై ఖానీ॥
బహఇ సుహావన త్రిబిధ సమీరా। భఇ సరజూ అతి నిర్మల నీరా॥

హరషిత గుర పరిజన అనుజ భూసుర బృంద సమేత।
చలే భరత మన ప్రేమ అతి సన్ముఖ కృపానికేత ॥ 3(క) ॥
బహుతక చఢ఼ీ అటారిన్హ నిరఖహిం గగన బిమాన।
దేఖి మధుర సుర హరషిత కరహిం సుమంగల గాన ॥ 3(ఖ) ॥
రాకా ససి రఘుపతి పుర సింధు దేఖి హరషాన।
బఢ఼యో కోలాహల కరత జను నారి తరంగ సమాన ॥ 3(గ) ॥

ఇహాఁ భానుకుల కమల దివాకర। కపిన్హ దేఖావత నగర మనోహర॥
సును కపీస అంగద లంకేసా। పావన పురీ రుచిర యహ దేసా॥
జద్యపి సబ బైకుంఠ బఖానా। బేద పురాన బిదిత జగు జానా॥
అవధపురీ సమ ప్రియ నహిం సోఊ। యహ ప్రసంగ జానఇ కోఉ కోఊ॥
జన్మభూమి మమ పురీ సుహావని। ఉత్తర దిసి బహ సరజూ పావని॥
జా మజ్జన తే బినహిం ప్రయాసా। మమ సమీప నర పావహిం బాసా॥
అతి ప్రియ మోహి ఇహాఁ కే బాసీ। మమ ధామదా పురీ సుఖ రాసీ॥
హరషే సబ కపి సుని ప్రభు బానీ। ధన్య అవధ జో రామ బఖానీ॥

ఆవత దేఖి లోగ సబ కృపాసింధు భగవాన।
నగర నికట ప్రభు ప్రేరేఉ ఉతరేఉ భూమి బిమాన ॥ 4(క) ॥
ఉతరి కహేఉ ప్రభు పుష్పకహి తుమ్హ కుబేర పహిం జాహు।
ప్రేరిత రామ చలేఉ సో హరషు బిరహు అతి తాహు ॥ 4(ఖ) ॥

ఆఏ భరత సంగ సబ లోగా। కృస తన శ్రీరఘుబీర బియోగా॥
బామదేవ బసిష్ఠ మునినాయక। దేఖే ప్రభు మహి ధరి ధను సాయక॥
ధాఇ ధరే గుర చరన సరోరుహ। అనుజ సహిత అతి పులక తనోరుహ॥
భేంటి కుసల బూఝీ మునిరాయా। హమరేం కుసల తుమ్హారిహిం దాయా॥
సకల ద్విజన్హ మిలి నాయఉ మాథా। ధర్మ ధురంధర రఘుకులనాథా॥
గహే భరత పుని ప్రభు పద పంకజ। నమత జిన్హహి సుర ముని సంకర అజ॥
పరే భూమి నహిం ఉఠత ఉఠాఏ। బర కరి కృపాసింధు ఉర లాఏ॥
స్యామల గాత రోమ భఏ ఠాఢ఼ే। నవ రాజీవ నయన జల బాఢ఼ే॥

రాజీవ లోచన స్త్రవత జల తన లలిత పులకావలి బనీ।
అతి ప్రేమ హృదయఁ లగాఇ అనుజహి మిలే ప్రభు త్రిభుఅన ధనీ॥
ప్రభు మిలత అనుజహి సోహ మో పహిం జాతి నహిం ఉపమా కహీ।
జను ప్రేమ అరు సింగార తను ధరి మిలే బర సుషమా లహీ ॥ 1 ॥
బూఝత కృపానిధి కుసల భరతహి బచన బేగి న ఆవఈ।
సును సివా సో సుఖ బచన మన తే భిన్న జాన జో పావఈ॥
అబ కుసల కౌసలనాథ ఆరత జాని జన దరసన దియో।
బూడ఼త బిరహ బారీస కృపానిధాన మోహి కర గహి లియో ॥ 2 ॥

పుని ప్రభు హరషి సత్రుహన భేంటే హృదయఁ లగాఇ।
లఛిమన భరత మిలే తబ పరమ ప్రేమ దోఉ భాఇ ॥ 5 ॥

భరతానుజ లఛిమన పుని భేంటే। దుసహ బిరహ సంభవ దుఖ మేటే॥
సీతా చరన భరత సిరు నావా। అనుజ సమేత పరమ సుఖ పావా॥
ప్రభు బిలోకి హరషే పురబాసీ। జనిత బియోగ బిపతి సబ నాసీ॥
ప్రేమాతుర సబ లోగ నిహారీ। కౌతుక కీన్హ కృపాల ఖరారీ॥
అమిత రూప ప్రగటే తేహి కాలా। జథాజోగ మిలే సబహి కృపాలా॥
కృపాదృష్టి రఘుబీర బిలోకీ। కిఏ సకల నర నారి బిసోకీ॥
ఛన మహిం సబహి మిలే భగవానా। ఉమా మరమ యహ కాహుఁ న జానా॥
ఏహి బిధి సబహి సుఖీ కరి రామా। ఆగేం చలే సీల గున ధామా॥
కౌసల్యాది మాతు సబ ధాఈ। నిరఖి బచ్ఛ జను ధేను లవాఈ॥

జను ధేను బాలక బచ్ఛ తజి గృహఁ చరన బన పరబస గఈం।
దిన అంత పుర రుఖ స్త్రవత థన హుంకార కరి ధావత భఈ॥
అతి ప్రేమ సబ మాతు భేటీం బచన మృదు బహుబిధి కహే।
గఇ బిషమ బియోగ భవ తిన్హ హరష సుఖ అగనిత లహే॥

భేటేఉ తనయ సుమిత్రాఁ రామ చరన రతి జాని।
రామహి మిలత కైకేఈ హృదయఁ బహుత సకుచాని ॥ 6(క) ॥
లఛిమన సబ మాతన్హ మిలి హరషే ఆసిష పాఇ।
కైకేఇ కహఁ పుని పుని మిలే మన కర ఛోభు న జాఇ ॥ 6 ॥

సాసున్హ సబని మిలీ బైదేహీ। చరనన్హి లాగి హరషు అతి తేహీ॥
దేహిం అసీస బూఝి కుసలాతా। హోఇ అచల తుమ్హార అహివాతా॥
సబ రఘుపతి ముఖ కమల బిలోకహిం। మంగల జాని నయన జల రోకహిం॥
కనక థార ఆరతి ఉతారహిం। బార బార ప్రభు గాత నిహారహిం॥
నానా భాఁతి నిఛావరి కరహీం। పరమానంద హరష ఉర భరహీం॥
కౌసల్యా పుని పుని రఘుబీరహి। చితవతి కృపాసింధు రనధీరహి॥
హృదయఁ బిచారతి బారహిం బారా। కవన భాఁతి లంకాపతి మారా॥
అతి సుకుమార జుగల మేరే బారే। నిసిచర సుభట మహాబల భారే॥

లఛిమన అరు సీతా సహిత ప్రభుహి బిలోకతి మాతు।
పరమానంద మగన మన పుని పుని పులకిత గాతు ॥ 7 ॥

లంకాపతి కపీస నల నీలా। జామవంత అంగద సుభసీలా॥
హనుమదాది సబ బానర బీరా। ధరే మనోహర మనుజ సరీరా॥
భరత సనేహ సీల బ్రత నేమా। సాదర సబ బరనహిం అతి ప్రేమా॥
దేఖి నగరబాసిన్హ కై రీతీ। సకల సరాహహి ప్రభు పద ప్రీతీ॥
పుని రఘుపతి సబ సఖా బోలాఏ। ముని పద లాగహు సకల సిఖాఏ॥
గుర బసిష్ట కులపూజ్య హమారే। ఇన్హ కీ కృపాఁ దనుజ రన మారే॥
ఏ సబ సఖా సునహు ముని మేరే। భఏ సమర సాగర కహఁ బేరే॥
మమ హిత లాగి జన్మ ఇన్హ హారే। భరతహు తే మోహి అధిక పిఆరే॥
సుని ప్రభు బచన మగన సబ భఏ। నిమిష నిమిష ఉపజత సుఖ నఏ॥

కౌసల్యా కే చరనన్హి పుని తిన్హ నాయఉ మాథ॥
ఆసిష దీన్హే హరషి తుమ్హ ప్రియ మమ జిమి రఘునాథ ॥ 8(క) ॥
సుమన బృష్టి నభ సంకుల భవన చలే సుఖకంద।
చఢ఼ీ అటారిన్హ దేఖహిం నగర నారి నర బృంద ॥ 8(ఖ) ॥

కంచన కలస బిచిత్ర సఁవారే। సబహిం ధరే సజి నిజ నిజ ద్వారే॥
బందనవార పతాకా కేతూ। సబన్హి బనాఏ మంగల హేతూ॥
బీథీం సకల సుగంధ సించాఈ। గజమని రచి బహు చౌక పురాఈ॥
నానా భాఁతి సుమంగల సాజే। హరషి నగర నిసాన బహు బాజే॥
జహఁ తహఁ నారి నిఛావర కరహీం। దేహిం అసీస హరష ఉర భరహీం॥
కంచన థార ఆరతీ నానా। జుబతీ సజేం కరహిం సుభ గానా॥
కరహిం ఆరతీ ఆరతిహర కేం। రఘుకుల కమల బిపిన దినకర కేం॥
పుర సోభా సంపతి కల్యానా। నిగమ సేష సారదా బఖానా॥
తేఉ యహ చరిత దేఖి ఠగి రహహీం। ఉమా తాసు గున నర కిమి కహహీం॥

నారి కుముదినీం అవధ సర రఘుపతి బిరహ దినేస।
అస్త భఏఁ బిగసత భఈం నిరఖి రామ రాకేస ॥ 9(క) ॥
హోహిం సగున సుభ బిబిధ బిధి బాజహిం గగన నిసాన।
పుర నర నారి సనాథ కరి భవన చలే భగవాన ॥ 9(ఖ) ॥

ప్రభు జానీ కైకేఈ లజానీ। ప్రథమ తాసు గృహ గఏ భవానీ॥
తాహి ప్రబోధి బహుత సుఖ దీన్హా। పుని నిజ భవన గవన హరి కీన్హా॥
కృపాసింధు జబ మందిర గఏ। పుర నర నారి సుఖీ సబ భఏ॥
గుర బసిష్ట ద్విజ లిఏ బులాఈ। ఆజు సుఘరీ సుదిన సముదాఈ॥
సబ ద్విజ దేహు హరషి అనుసాసన। రామచంద్ర బైఠహిం సింఘాసన॥
ముని బసిష్ట కే బచన సుహాఏ। సునత సకల బిప్రన్హ అతి భాఏ॥
కహహిం బచన మృదు బిప్ర అనేకా। జగ అభిరామ రామ అభిషేకా॥
అబ మునిబర బిలంబ నహిం కీజే। మహారాజ కహఁ తిలక కరీజై॥

తబ ముని కహేఉ సుమంత్ర సన సునత చలేఉ హరషాఇ।
రథ అనేక బహు బాజి గజ తురత సఁవారే జాఇ ॥ 10(క) ॥
జహఁ తహఁ ధావన పఠఇ పుని మంగల ద్రబ్య మగాఇ।
హరష సమేత బసిష్ట పద పుని సిరు నాయఉ ఆఇ ॥ 10(ఖ) ॥

అవధపురీ అతి రుచిర బనాఈ। దేవన్హ సుమన బృష్టి ఝరి లాఈ॥
రామ కహా సేవకన్హ బులాఈ। ప్రథమ సఖన్హ అన్హవావహు జాఈ॥
సునత బచన జహఁ తహఁ జన ధాఏ। సుగ్రీవాది తురత అన్హవాఏ॥
పుని కరునానిధి భరతు హఁకారే। నిజ కర రామ జటా నిరుఆరే॥
అన్హవాఏ ప్రభు తీనిఉ భాఈ। భగత బఛల కృపాల రఘురాఈ॥
భరత భాగ్య ప్రభు కోమలతాఈ। సేష కోటి సత సకహిం న గాఈ॥
పుని నిజ జటా రామ బిబరాఏ। గుర అనుసాసన మాగి నహాఏ॥
కరి మజ్జన ప్రభు భూషన సాజే। అంగ అనంగ దేఖి సత లాజే॥

సాసున్హ సాదర జానకిహి మజ్జన తురత కరాఇ।
దిబ్య బసన బర భూషన అఁగ అఁగ సజే బనాఇ ॥ 11(క) ॥
రామ బామ దిసి సోభతి రమా రూప గున ఖాని।
దేఖి మాతు సబ హరషీం జన్మ సుఫల నిజ జాని ॥ 11(ఖ) ॥
సును ఖగేస తేహి అవసర బ్రహ్మా సివ ముని బృంద।
చఢ఼ి బిమాన ఆఏ సబ సుర దేఖన సుఖకంద ॥ 11(గ) ॥

ప్రభు బిలోకి ముని మన అనురాగా। తురత దిబ్య సింఘాసన మాగా॥
రబి సమ తేజ సో బరని న జాఈ। బైఠే రామ ద్విజన్హ సిరు నాఈ॥
జనకసుతా సమేత రఘురాఈ। పేఖి ప్రహరషే ముని సముదాఈ॥
బేద మంత్ర తబ ద్విజన్హ ఉచారే। నభ సుర ముని జయ జయతి పుకారే॥
ప్రథమ తిలక బసిష్ట ముని కీన్హా। పుని సబ బిప్రన్హ ఆయసు దీన్హా॥
సుత బిలోకి హరషీం మహతారీ। బార బార ఆరతీ ఉతారీ॥
బిప్రన్హ దాన బిబిధ బిధి దీన్హే। జాచక సకల అజాచక కీన్హే॥
సింఘాసన పర త్రిభుఅన సాఈ। దేఖి సురన్హ దుందుభీం బజాఈం॥

నభ దుందుభీం బాజహిం బిపుల గంధర్బ కింనర గావహీం।
నాచహిం అపఛరా బృంద పరమానంద సుర ముని పావహీం॥
భరతాది అనుజ బిభీషనాంగద హనుమదాది సమేత తే।
గహేం ఛత్ర చామర బ్యజన ధను అసి చర్మ సక్తి బిరాజతే ॥ 1 ॥
శ్రీ సహిత దినకర బంస బూషన కామ బహు ఛబి సోహఈ।
నవ అంబుధర బర గాత అంబర పీత సుర మన మోహఈ॥
ముకుటాంగదాది బిచిత్ర భూషన అంగ అంగన్హి ప్రతి సజే।
అంభోజ నయన బిసాల ఉర భుజ ధన్య నర నిరఖంతి జే ॥ 2 ॥

వహ సోభా సమాజ సుఖ కహత న బనఇ ఖగేస।
బరనహిం సారద సేష శ్రుతి సో రస జాన మహేస ॥ 12(క) ॥
భిన్న భిన్న అస్తుతి కరి గఏ సుర నిజ నిజ ధామ।
బందీ బేష బేద తబ ఆఏ జహఁ శ్రీరామ ॥ 12(ఖ) ॥
ప్రభు సర్బగ్య కీన్హ అతి ఆదర కృపానిధాన।
లఖేఉ న కాహూఁ మరమ కఛు లగే కరన గున గాన ॥ 12(గ) ॥

జయ సగున నిర్గున రూప రూప అనూప భూప సిరోమనే।
దసకంధరాది ప్రచండ నిసిచర ప్రబల ఖల భుజ బల హనే॥
అవతార నర సంసార భార బిభంజి దారున దుఖ దహే।
జయ ప్రనతపాల దయాల ప్రభు సంజుక్త సక్తి నమామహే ॥ 1 ॥
తవ బిషమ మాయా బస సురాసుర నాగ నర అగ జగ హరే।
భవ పంథ భ్రమత అమిత దివస నిసి కాల కర్మ గునని భరే॥
జే నాథ కరి కరునా బిలోకే త్రిబిధి దుఖ తే నిర్బహే।
భవ ఖేద ఛేదన దచ్ఛ హమ కహుఁ రచ్ఛ రామ నమామహే ॥ 2 ॥
జే గ్యాన మాన బిమత్త తవ భవ హరని భక్తి న ఆదరీ।
తే పాఇ సుర దుర్లభ పదాదపి పరత హమ దేఖత హరీ॥
బిస్వాస కరి సబ ఆస పరిహరి దాస తవ జే హోఇ రహే।
జపి నామ తవ బిను శ్రమ తరహిం భవ నాథ సో సమరామహే ॥ 3 ॥
జే చరన సివ అజ పూజ్య రజ సుభ పరసి మునిపతినీ తరీ।
నఖ నిర్గతా ముని బందితా త్రేలోక పావని సురసరీ॥
ధ్వజ కులిస అంకుస కంజ జుత బన ఫిరత కంటక కిన లహే।
పద కంజ ద్వంద ముకుంద రామ రమేస నిత్య భజామహే ॥ 4 ॥
అబ్యక్తమూలమనాది తరు త్వచ చారి నిగమాగమ భనే।
షట కంధ సాఖా పంచ బీస అనేక పర్న సుమన ఘనే॥
ఫల జుగల బిధి కటు మధుర బేలి అకేలి జేహి ఆశ్రిత రహే।
పల్లవత ఫూలత నవల నిత సంసార బిటప నమామహే ॥ 5 ॥
జే బ్రహ్మ అజమద్వైతమనుభవగమ్య మనపర ధ్యావహీం।
తే కహహుఁ జానహుఁ నాథ హమ తవ సగున జస నిత గావహీం॥
కరునాయతన ప్రభు సదగునాకర దేవ యహ బర మాగహీం।
మన బచన కర్మ బికార తజి తవ చరన హమ అనురాగహీం ॥ 6 ॥

సబ కే దేఖత బేదన్హ బినతీ కీన్హి ఉదార।
అంతర్ధాన భఏ పుని గఏ బ్రహ్మ ఆగార ॥ 13(క) ॥
బైనతేయ సును సంభు తబ ఆఏ జహఁ రఘుబీర।
బినయ కరత గదగద గిరా పూరిత పులక సరీర ॥ 13(ఖ) ॥

జయ రామ రమారమనం సమనం। భవ తాప భయాకుల పాహి జనం॥
అవధేస సురేస రమేస బిభో। సరనాగత మాగత పాహి ప్రభో ॥ 1 ॥
దససీస బినాసన బీస భుజా। కృత దూరి మహా మహి భూరి రుజా॥
రజనీచర బృంద పతంగ రహే। సర పావక తేజ ప్రచండ దహే ॥ 2 ॥
మహి మండల మండన చారుతరం। ధృత సాయక చాప నిషంగ బరం॥
మద మోహ మహా మమతా రజనీ। తమ పుంజ దివాకర తేజ అనీ ॥ 3 ॥
మనజాత కిరాత నిపాత కిఏ। మృగ లోగ కుభోగ సరేన హిఏ॥
హతి నాథ అనాథని పాహి హరే। బిషయా బన పావఁర భూలి పరే ॥ 4 ॥
బహు రోగ బియోగన్హి లోగ హఏ। భవదంఘ్రి నిరాదర కే ఫల ఏ॥
భవ సింధు అగాధ పరే నర తే। పద పంకజ ప్రేమ న జే కరతే ॥ 5 ॥
అతి దీన మలీన దుఖీ నితహీం। జిన్హ కే పద పంకజ ప్రీతి నహీం॥
అవలంబ భవంత కథా జిన్హ కే॥ ప్రియ సంత అనంత సదా తిన్హ కేం ॥ 6 ॥
నహిం రాగ న లోభ న మాన మదా॥తిన్హ కేం సమ బైభవ వా బిపదా॥
ఏహి తే తవ సేవక హోత ముదా। ముని త్యాగత జోగ భరోస సదా ॥ 7 ॥
కరి ప్రేమ నిరంతర నేమ లిఏఁ। పద పంకజ సేవత సుద్ధ హిఏఁ॥
సమ మాని నిరాదర ఆదరహీ। సబ సంత సుఖీ బిచరంతి మహీ ॥ 8 ॥
ముని మానస పంకజ భృంగ భజే। రఘుబీర మహా రనధీర అజే॥
తవ నామ జపామి నమామి హరీ। భవ రోగ మహాగద మాన అరీ ॥ 9 ॥
గున సీల కృపా పరమాయతనం। ప్రనమామి నిరంతర శ్రీరమనం॥
రఘునంద నికందయ ద్వంద్వఘనం। మహిపాల బిలోకయ దీన జనం ॥ 10 ॥

బార బార బర మాగఉఁ హరషి దేహు శ్రీరంగ।
పద సరోజ అనపాయనీ భగతి సదా సతసంగ ॥ 14(క) ॥
బరని ఉమాపతి రామ గున హరషి గఏ కైలాస।
తబ ప్రభు కపిన్హ దివాఏ సబ బిధి సుఖప్రద బాస ॥ 14(ఖ) ॥

సును ఖగపతి యహ కథా పావనీ। త్రిబిధ తాప భవ భయ దావనీ॥
మహారాజ కర సుభ అభిషేకా। సునత లహహిం నర బిరతి బిబేకా॥
జే సకామ నర సునహిం జే గావహిం। సుఖ సంపతి నానా బిధి పావహిం॥
సుర దుర్లభ సుఖ కరి జగ మాహీం। అంతకాల రఘుపతి పుర జాహీం॥
సునహిం బిముక్త బిరత అరు బిషఈ। లహహిం భగతి గతి సంపతి నఈ॥
ఖగపతి రామ కథా మైం బరనీ। స్వమతి బిలాస త్రాస దుఖ హరనీ॥
బిరతి బిబేక భగతి దృఢ఼ కరనీ। మోహ నదీ కహఁ సుందర తరనీ॥
నిత నవ మంగల కౌసలపురీ। హరషిత రహహిం లోగ సబ కురీ॥
నిత నఇ ప్రీతి రామ పద పంకజ। సబకేం జిన్హహి నమత సివ ముని అజ॥
మంగన బహు ప్రకార పహిరాఏ। ద్విజన్హ దాన నానా బిధి పాఏ॥

బ్రహ్మానంద మగన కపి సబ కేం ప్రభు పద ప్రీతి।
జాత న జానే దివస తిన్హ గఏ మాస షట బీతి ॥ 15 ॥

బిసరే గృహ సపనేహుఁ సుధి నాహీం। జిమి పరద్రోహ సంత మన మాహీ॥
తబ రఘుపతి సబ సఖా బోలాఏ। ఆఇ సబన్హి సాదర సిరు నాఏ॥
పరమ ప్రీతి సమీప బైఠారే। భగత సుఖద మృదు బచన ఉచారే॥
తుమ్హ అతి కీన్హ మోరి సేవకాఈ। ముఖ పర కేహి బిధి కరౌం బడ఼ాఈ॥
తాతే మోహి తుమ్హ అతి ప్రియ లాగే। మమ హిత లాగి భవన సుఖ త్యాగే॥
అనుజ రాజ సంపతి బైదేహీ। దేహ గేహ పరివార సనేహీ॥
సబ మమ ప్రియ నహిం తుమ్హహి సమానా। మృషా న కహఉఁ మోర యహ బానా॥
సబ కే ప్రియ సేవక యహ నీతీ। మోరేం అధిక దాస పర ప్రీతీ॥

అబ గృహ జాహు సఖా సబ భజేహు మోహి దృఢ఼ నేమ।
సదా సర్బగత సర్బహిత జాని కరేహు అతి ప్రేమ ॥ 16 ॥

సుని ప్రభు బచన మగన సబ భఏ। కో హమ కహాఁ బిసరి తన గఏ॥
ఏకటక రహే జోరి కర ఆగే। సకహిం న కఛు కహి అతి అనురాగే॥
పరమ ప్రేమ తిన్హ కర ప్రభు దేఖా। కహా బిబిధ బిధి గ్యాన బిసేషా॥
ప్రభు సన్ముఖ కఛు కహన న పారహిం। పుని పుని చరన సరోజ నిహారహిం॥
తబ ప్రభు భూషన బసన మగాఏ। నానా రంగ అనూప సుహాఏ॥
సుగ్రీవహి ప్రథమహిం పహిరాఏ। బసన భరత నిజ హాథ బనాఏ॥
ప్రభు ప్రేరిత లఛిమన పహిరాఏ। లంకాపతి రఘుపతి మన భాఏ॥
అంగద బైఠ రహా నహిం డోలా। ప్రీతి దేఖి ప్రభు తాహి న బోలా॥

జామవంత నీలాది సబ పహిరాఏ రఘునాథ।
హియఁ ధరి రామ రూప సబ చలే నాఇ పద మాథ ॥ 17(క) ॥
తబ అంగద ఉఠి నాఇ సిరు సజల నయన కర జోరి।
అతి బినీత బోలేఉ బచన మనహుఁ ప్రేమ రస బోరి ॥ 17(ఖ) ॥

సును సర్బగ్య కృపా సుఖ సింధో। దీన దయాకర ఆరత బంధో॥
మరతీ బేర నాథ మోహి బాలీ। గయఉ తుమ్హారేహి కోంఛేం ఘాలీ॥
అసరన సరన బిరదు సంభారీ। మోహి జని తజహు భగత హితకారీ॥
మోరేం తుమ్హ ప్రభు గుర పితు మాతా। జాఉఁ కహాఁ తజి పద జలజాతా॥
తుమ్హహి బిచారి కహహు నరనాహా। ప్రభు తజి భవన కాజ మమ కాహా॥
బాలక గ్యాన బుద్ధి బల హీనా। రాఖహు సరన నాథ జన దీనా॥
నీచి టహల గృహ కై సబ కరిహఉఁ। పద పంకజ బిలోకి భవ తరిహఉఁ॥
అస కహి చరన పరేఉ ప్రభు పాహీ। అబ జని నాథ కహహు గృహ జాహీ॥

అంగద బచన బినీత సుని రఘుపతి కరునా సీంవ।
ప్రభు ఉఠాఇ ఉర లాయఉ సజల నయన రాజీవ ॥ 18(క) ॥
నిజ ఉర మాల బసన మని బాలితనయ పహిరాఇ।
బిదా కీన్హి భగవాన తబ బహు ప్రకార సముఝాఇ ॥ 18(ఖ) ॥

భరత అనుజ సౌమిత్ర సమేతా। పఠవన చలే భగత కృత చేతా॥
అంగద హృదయఁ ప్రేమ నహిం థోరా। ఫిరి ఫిరి చితవ రామ కీం ఓరా॥
బార బార కర దండ ప్రనామా। మన అస రహన కహహిం మోహి రామా॥
రామ బిలోకని బోలని చలనీ। సుమిరి సుమిరి సోచత హఁసి మిలనీ॥
ప్రభు రుఖ దేఖి బినయ బహు భాషీ। చలేఉ హృదయఁ పద పంకజ రాఖీ॥
అతి ఆదర సబ కపి పహుఁచాఏ। భాఇన్హ సహిత భరత పుని ఆఏ॥
తబ సుగ్రీవ చరన గహి నానా। భాఁతి బినయ కీన్హే హనుమానా॥
దిన దస కరి రఘుపతి పద సేవా। పుని తవ చరన దేఖిహఉఁ దేవా॥
పున్య పుంజ తుమ్హ పవనకుమారా। సేవహు జాఇ కృపా ఆగారా॥
అస కహి కపి సబ చలే తురంతా। అంగద కహఇ సునహు హనుమంతా॥

కహేహు దండవత ప్రభు సైం తుమ్హహి కహఉఁ కర జోరి।
బార బార రఘునాయకహి సురతి కరాఏహు మోరి ॥ 19(క) ॥
అస కహి చలేఉ బాలిసుత ఫిరి ఆయఉ హనుమంత।
తాసు ప్రీతి ప్రభు సన కహి మగన భఏ భగవంత॥!9(ఖ)॥
కులిసహు చాహి కఠోర అతి కోమల కుసుమహు చాహి।
చిత్త ఖగేస రామ కర సముఝి పరఇ కహు కాహి ॥ 19(గ) ॥

పుని కృపాల లియో బోలి నిషాదా। దీన్హే భూషన బసన ప్రసాదా॥
జాహు భవన మమ సుమిరన కరేహూ। మన క్రమ బచన ధర్మ అనుసరేహూ॥
తుమ్హ మమ సఖా భరత సమ భ్రాతా। సదా రహేహు పుర ఆవత జాతా॥
బచన సునత ఉపజా సుఖ భారీ। పరేఉ చరన భరి లోచన బారీ॥
చరన నలిన ఉర ధరి గృహ ఆవా। ప్రభు సుభాఉ పరిజనన్హి సునావా॥
రఘుపతి చరిత దేఖి పురబాసీ। పుని పుని కహహిం ధన్య సుఖరాసీ॥
రామ రాజ బైంఠేం త్రేలోకా। హరషిత భఏ గఏ సబ సోకా॥
బయరు న కర కాహూ సన కోఈ। రామ ప్రతాప బిషమతా ఖోఈ॥

బరనాశ్రమ నిజ నిజ ధరమ బనిరత బేద పథ లోగ।
చలహిం సదా పావహిం సుఖహి నహిం భయ సోక న రోగ ॥ 20 ॥

దైహిక దైవిక భౌతిక తాపా। రామ రాజ నహిం కాహుహి బ్యాపా॥
సబ నర కరహిం పరస్పర ప్రీతీ। చలహిం స్వధర్మ నిరత శ్రుతి నీతీ॥
చారిఉ చరన ధర్మ జగ మాహీం। పూరి రహా సపనేహుఁ అఘ నాహీం॥
రామ భగతి రత నర అరు నారీ। సకల పరమ గతి కే అధికారీ॥
అల్పమృత్యు నహిం కవనిఉ పీరా। సబ సుందర సబ బిరుజ సరీరా॥
నహిం దరిద్ర కోఉ దుఖీ న దీనా। నహిం కోఉ అబుధ న లచ్ఛన హీనా॥
సబ నిర్దంభ ధర్మరత పునీ। నర అరు నారి చతుర సబ గునీ॥
సబ గునగ్య పండిత సబ గ్యానీ। సబ కృతగ్య నహిం కపట సయానీ॥

రామ రాజ నభగేస సును సచరాచర జగ మాహిం॥
కాల కర్మ సుభావ గున కృత దుఖ కాహుహి నాహిం ॥ 21 ॥

భూమి సప్త సాగర మేఖలా। ఏక భూప రఘుపతి కోసలా॥
భుఅన అనేక రోమ ప్రతి జాసూ। యహ ప్రభుతా కఛు బహుత న తాసూ॥
సో మహిమా సముఝత ప్రభు కేరీ। యహ బరనత హీనతా ఘనేరీ॥
సోఉ మహిమా ఖగేస జిన్హ జానీ। ఫిరీ ఏహిం చరిత తిన్హహుఁ రతి మానీ॥
సోఉ జానే కర ఫల యహ లీలా। కహహిం మహా మునిబర దమసీలా॥
రామ రాజ కర సుఖ సంపదా। బరని న సకఇ ఫనీస సారదా॥
సబ ఉదార సబ పర ఉపకారీ। బిప్ర చరన సేవక నర నారీ॥
ఏకనారి బ్రత రత సబ ఝారీ। తే మన బచ క్రమ పతి హితకారీ॥

దండ జతిన్హ కర భేద జహఁ నర్తక నృత్య సమాజ।
జీతహు మనహి సునిఅ అస రామచంద్ర కేం రాజ ॥ 22 ॥

ఫూలహిం ఫరహిం సదా తరు కానన। రహహి ఏక సఁగ గజ పంచానన॥
ఖగ మృగ సహజ బయరు బిసరాఈ। సబన్హి పరస్పర ప్రీతి బఢ఼ాఈ॥
కూజహిం ఖగ మృగ నానా బృందా। అభయ చరహిం బన కరహిం అనందా॥
సీతల సురభి పవన బహ మందా। గూంజత అలి లై చలి మకరందా॥
లతా బిటప మాగేం మధు చవహీం। మనభావతో ధేను పయ స్త్రవహీం॥
ససి సంపన్న సదా రహ ధరనీ। త్రేతాఁ భఇ కృతజుగ కై కరనీ॥
ప్రగటీం గిరిన్హ బిబిధ మని ఖానీ। జగదాతమా భూప జగ జానీ॥
సరితా సకల బహహిం బర బారీ। సీతల అమల స్వాద సుఖకారీ॥
సాగర నిజ మరజాదాఁ రహహీం। డారహిం రత్న తటన్హి నర లహహీం॥
సరసిజ సంకుల సకల తడ఼ాగా। అతి ప్రసన్న దస దిసా బిభాగా॥

బిధు మహి పూర మయూఖన్హి రబి తప జేతనేహి కాజ।
మాగేం బారిద దేహిం జల రామచంద్ర కే రాజ ॥ 23 ॥

కోటిన్హ బాజిమేధ ప్రభు కీన్హే। దాన అనేక ద్విజన్హ కహఁ దీన్హే॥
శ్రుతి పథ పాలక ధర్మ ధురంధర। గునాతీత అరు భోగ పురందర॥
పతి అనుకూల సదా రహ సీతా। సోభా ఖాని సుసీల బినీతా॥
జానతి కృపాసింధు ప్రభుతాఈ। సేవతి చరన కమల మన లాఈ॥
జద్యపి గృహఁ సేవక సేవకినీ। బిపుల సదా సేవా బిధి గునీ॥
నిజ కర గృహ పరిచరజా కరఈ। రామచంద్ర ఆయసు అనుసరఈ॥
జేహి బిధి కృపాసింధు సుఖ మానఇ। సోఇ కర శ్రీ సేవా బిధి జానఇ॥
కౌసల్యాది సాసు గృహ మాహీం। సేవఇ సబన్హి మాన మద నాహీం॥
ఉమా రమా బ్రహ్మాది బందితా। జగదంబా సంతతమనిందితా॥

జాసు కృపా కటాచ్ఛు సుర చాహత చితవ న సోఇ।
రామ పదారబింద రతి కరతి సుభావహి ఖోఇ ॥ 24 ॥

సేవహిం సానకూల సబ భాఈ। రామ చరన రతి అతి అధికాఈ॥
ప్రభు ముఖ కమల బిలోకత రహహీం। కబహుఁ కృపాల హమహి కఛు కహహీం॥
రామ కరహిం భ్రాతన్హ పర ప్రీతీ। నానా భాఁతి సిఖావహిం నీతీ॥
హరషిత రహహిం నగర కే లోగా। కరహిం సకల సుర దుర్లభ భోగా॥
అహనిసి బిధిహి మనావత రహహీం। శ్రీరఘుబీర చరన రతి చహహీం॥
దుఇ సుత సున్దర సీతాఁ జాఏ। లవ కుస బేద పురానన్హ గాఏ॥
దోఉ బిజఈ బినఈ గున మందిర। హరి ప్రతిబింబ మనహుఁ అతి సుందర॥
దుఇ దుఇ సుత సబ భ్రాతన్హ కేరే। భఏ రూప గున సీల ఘనేరే॥

గ్యాన గిరా గోతీత అజ మాయా మన గున పార।
సోఇ సచ్చిదానంద ఘన కర నర చరిత ఉదార ॥ 25 ॥

ప్రాతకాల సరఊ కరి మజ్జన। బైఠహిం సభాఁ సంగ ద్విజ సజ్జన॥
బేద పురాన బసిష్ట బఖానహిం। సునహిం రామ జద్యపి సబ జానహిం॥
అనుజన్హ సంజుత భోజన కరహీం। దేఖి సకల జననీం సుఖ భరహీం॥
భరత సత్రుహన దోనఉ భాఈ। సహిత పవనసుత ఉపబన జాఈ॥
బూఝహిం బైఠి రామ గున గాహా। కహ హనుమాన సుమతి అవగాహా॥
సునత బిమల గున అతి సుఖ పావహిం। బహురి బహురి కరి బినయ కహావహిం॥
సబ కేం గృహ గృహ హోహిం పురానా। రామచరిత పావన బిధి నానా॥
నర అరు నారి రామ గున గానహిం। కరహిం దివస నిసి జాత న జానహిం॥

అవధపురీ బాసిన్హ కర సుఖ సంపదా సమాజ।
సహస సేష నహిం కహి సకహిం జహఁ నృప రామ బిరాజ ॥ 26 ॥

నారదాది సనకాది మునీసా। దరసన లాగి కోసలాధీసా॥
దిన ప్రతి సకల అజోధ్యా ఆవహిం। దేఖి నగరు బిరాగు బిసరావహిం॥
జాతరూప మని రచిత అటారీం। నానా రంగ రుచిర గచ ఢారీం॥
పుర చహుఁ పాస కోట అతి సుందర। రచే కఁగూరా రంగ రంగ బర॥
నవ గ్రహ నికర అనీక బనాఈ। జను ఘేరీ అమరావతి ఆఈ॥
మహి బహు రంగ రచిత గచ కాఁచా। జో బిలోకి మునిబర మన నాచా॥
ధవల ధామ ఊపర నభ చుంబత। కలస మనహుఁ రబి ససి దుతి నిందత॥
బహు మని రచిత ఝరోఖా భ్రాజహిం। గృహ గృహ ప్రతి మని దీప బిరాజహిం॥

మని దీప రాజహిం భవన భ్రాజహిం దేహరీం బిద్రుమ రచీ।
మని ఖంభ భీతి బిరంచి బిరచీ కనక మని మరకత ఖచీ॥
సుందర మనోహర మందిరాయత అజిర రుచిర ఫటిక రచే।
ప్రతి ద్వార ద్వార కపాట పురట బనాఇ బహు బజ్రన్హి ఖచే॥

చారు చిత్రసాలా గృహ గృహ ప్రతి లిఖే బనాఇ।
రామ చరిత జే నిరఖ ముని తే మన లేహిం చోరాఇ ॥ 27 ॥

సుమన బాటికా సబహిం లగాఈ। బిబిధ భాఁతి కరి జతన బనాఈ॥
లతా లలిత బహు జాతి సుహాఈ। ఫూలహిం సదా బంసత కి నాఈ॥
గుంజత మధుకర ముఖర మనోహర। మారుత త్రిబిధ సదా బహ సుందర॥
నానా ఖగ బాలకన్హి జిఆఏ। బోలత మధుర ఉడ఼ాత సుహాఏ॥
మోర హంస సారస పారావత। భవనని పర సోభా అతి పావత॥
జహఁ తహఁ దేఖహిం నిజ పరిఛాహీం। బహు బిధి కూజహిం నృత్య కరాహీం॥
సుక సారికా పఢ఼ావహిం బాలక। కహహు రామ రఘుపతి జనపాలక॥
రాజ దుఆర సకల బిధి చారూ। బీథీం చౌహట రూచిర బజారూ॥

బాజార రుచిర న బనఇ బరనత బస్తు బిను గథ పాఇఏ।
జహఁ భూప రమానివాస తహఁ కీ సంపదా కిమి గాఇఏ॥
బైఠే బజాజ సరాఫ బనిక అనేక మనహుఁ కుబేర తే।
సబ సుఖీ సబ సచ్చరిత సుందర నారి నర సిసు జరఠ జే॥

ఉత్తర దిసి సరజూ బహ నిర్మల జల గంభీర।
బాఁధే ఘాట మనోహర స్వల్ప పంక నహిం తీర ॥ 28 ॥

దూరి ఫరాక రుచిర సో ఘాటా। జహఁ జల పిఅహిం బాజి గజ ఠాటా॥
పనిఘట పరమ మనోహర నానా। తహాఁ న పురుష కరహిం అస్నానా॥
రాజఘాట సబ బిధి సుందర బర। మజ్జహిం తహాఁ బరన చారిఉ నర॥
తీర తీర దేవన్హ కే మందిర। చహుఁ దిసి తిన్హ కే ఉపబన సుందర॥
కహుఁ కహుఁ సరితా తీర ఉదాసీ। బసహిం గ్యాన రత ముని సంన్యాసీ॥
తీర తీర తులసికా సుహాఈ। బృంద బృంద బహు మునిన్హ లగాఈ॥
పుర సోభా కఛు బరని న జాఈ। బాహేర నగర పరమ రుచిరాఈ॥
దేఖత పురీ అఖిల అఘ భాగా। బన ఉపబన బాపికా తడ఼ాగా॥

బాపీం తడ఼ాగ అనూప కూప మనోహరాయత సోహహీం।
సోపాన సుందర నీర నిర్మల దేఖి సుర ముని మోహహీం॥
బహు రంగ కంజ అనేక ఖగ కూజహిం మధుప గుంజారహీం।
ఆరామ రమ్య పికాది ఖగ రవ జను పథిక హంకారహీం॥

రమానాథ జహఁ రాజా సో పుర బరని కి జాఇ।
అనిమాదిక సుఖ సంపదా రహీం అవధ సబ ఛాఇ ॥ 29 ॥

జహఁ తహఁ నర రఘుపతి గున గావహిం। బైఠి పరసపర ఇహఇ సిఖావహిం॥
భజహు ప్రనత ప్రతిపాలక రామహి। సోభా సీల రూప గున ధామహి॥
జలజ బిలోచన స్యామల గాతహి। పలక నయన ఇవ సేవక త్రాతహి॥
ధృత సర రుచిర చాప తూనీరహి। సంత కంజ బన రబి రనధీరహి॥
కాల కరాల బ్యాల ఖగరాజహి। నమత రామ అకామ మమతా జహి॥
లోభ మోహ మృగజూథ కిరాతహి। మనసిజ కరి హరి జన సుఖదాతహి॥
సంసయ సోక నిబిడ఼ తమ భానుహి। దనుజ గహన ఘన దహన కృసానుహి॥
జనకసుతా సమేత రఘుబీరహి। కస న భజహు భంజన భవ భీరహి॥
బహు బాసనా మసక హిమ రాసిహి। సదా ఏకరస అజ అబినాసిహి॥
ముని రంజన భంజన మహి భారహి। తులసిదాస కే ప్రభుహి ఉదారహి॥

ఏహి బిధి నగర నారి నర కరహిం రామ గున గాన।
సానుకూల సబ పర రహహిం సంతత కృపానిధాన ॥ 30 ॥

జబ తే రామ ప్రతాప ఖగేసా। ఉదిత భయఉ అతి ప్రబల దినేసా॥
పూరి ప్రకాస రహేఉ తిహుఁ లోకా। బహుతేన్హ సుఖ బహుతన మన సోకా॥
జిన్హహి సోక తే కహఉఁ బఖానీ। ప్రథమ అబిద్యా నిసా నసానీ॥
అఘ ఉలూక జహఁ తహాఁ లుకానే। కామ క్రోధ కైరవ సకుచానే॥
బిబిధ కర్మ గున కాల సుభాఊ। ఏ చకోర సుఖ లహహిం న కాఊ॥
మత్సర మాన మోహ మద చోరా। ఇన్హ కర హునర న కవనిహుఁ ఓరా॥
ధరమ తడ఼ాగ గ్యాన బిగ్యానా। ఏ పంకజ బికసే బిధి నానా॥
సుఖ సంతోష బిరాగ బిబేకా। బిగత సోక ఏ కోక అనేకా॥

యహ ప్రతాప రబి జాకేం ఉర జబ కరఇ ప్రకాస।
పఛిలే బాఢ఼హిం ప్రథమ జే కహే తే పావహిం నాస ॥ 31 ॥

భ్రాతన్హ సహిత రాము ఏక బారా। సంగ పరమ ప్రియ పవనకుమారా॥
సుందర ఉపబన దేఖన గఏ। సబ తరు కుసుమిత పల్లవ నఏ॥
జాని సమయ సనకాదిక ఆఏ। తేజ పుంజ గున సీల సుహాఏ॥
బ్రహ్మానంద సదా లయలీనా। దేఖత బాలక బహుకాలీనా॥
రూప ధరేం జను చారిఉ బేదా। సమదరసీ ముని బిగత బిభేదా॥
ఆసా బసన బ్యసన యహ తిన్హహీం। రఘుపతి చరిత హోఇ తహఁ సునహీం॥
తహాఁ రహే సనకాది భవానీ। జహఁ ఘటసంభవ మునిబర గ్యానీ॥
రామ కథా మునిబర బహు బరనీ। గ్యాన జోని పావక జిమి అరనీ॥

దేఖి రామ ముని ఆవత హరషి దండవత కీన్హ।
స్వాగత పూఁఛి పీత పట ప్రభు బైఠన కహఁ దీన్హ ॥ 32 ॥

కీన్హ దండవత తీనిఉఁ భాఈ। సహిత పవనసుత సుఖ అధికాఈ॥
ముని రఘుపతి ఛబి అతుల బిలోకీ। భఏ మగన మన సకే న రోకీ॥
స్యామల గాత సరోరుహ లోచన। సుందరతా మందిర భవ మోచన॥
ఏకటక రహే నిమేష న లావహిం। ప్రభు కర జోరేం సీస నవావహిం॥
తిన్హ కై దసా దేఖి రఘుబీరా। స్త్రవత నయన జల పులక సరీరా॥
కర గహి ప్రభు మునిబర బైఠారే। పరమ మనోహర బచన ఉచారే॥
ఆజు ధన్య మైం సునహు మునీసా। తుమ్హరేం దరస జాహిం అఘ ఖీసా॥
బడ఼ే భాగ పాఇబ సతసంగా। బినహిం ప్రయాస హోహిం భవ భంగా॥

సంత సంగ అపబర్గ కర కామీ భవ కర పంథ।
కహహి సంత కబి కోబిద శ్రుతి పురాన సదగ్రంథ ॥ 33 ॥

సుని ప్రభు బచన హరషి ముని చారీ। పులకిత తన అస్తుతి అనుసారీ॥
జయ భగవంత అనంత అనామయ। అనఘ అనేక ఏక కరునామయ॥
జయ నిర్గున జయ జయ గున సాగర। సుఖ మందిర సుందర అతి నాగర॥
జయ ఇందిరా రమన జయ భూధర। అనుపమ అజ అనాది సోభాకర॥
గ్యాన నిధాన అమాన మానప్రద। పావన సుజస పురాన బేద బద॥
తగ్య కృతగ్య అగ్యతా భంజన। నామ అనేక అనామ నిరంజన॥
సర్బ సర్బగత సర్బ ఉరాలయ। బససి సదా హమ కహుఁ పరిపాలయ॥
ద్వంద బిపతి భవ ఫంద బిభంజయ। హ్రది బసి రామ కామ మద గంజయ॥

పరమానంద కృపాయతన మన పరిపూరన కామ।
ప్రేమ భగతి అనపాయనీ దేహు హమహి శ్రీరామ ॥ 34 ॥

దేహు భగతి రఘుపతి అతి పావని। త్రిబిధ తాప భవ దాప నసావని॥
ప్రనత కామ సురధేను కలపతరు। హోఇ ప్రసన్న దీజై ప్రభు యహ బరు॥
భవ బారిధి కుంభజ రఘునాయక। సేవత సులభ సకల సుఖ దాయక॥
మన సంభవ దారున దుఖ దారయ। దీనబంధు సమతా బిస్తారయ॥
ఆస త్రాస ఇరిషాది నివారక। బినయ బిబేక బిరతి బిస్తారక॥
భూప మౌలి మన మండన ధరనీ। దేహి భగతి సంసృతి సరి తరనీ॥
ముని మన మానస హంస నిరంతర। చరన కమల బందిత అజ సంకర॥
రఘుకుల కేతు సేతు శ్రుతి రచ్ఛక। కాల కరమ సుభాఉ గున భచ్ఛక॥
తారన తరన హరన సబ దూషన। తులసిదాస ప్రభు త్రిభువన భూషన॥

బార బార అస్తుతి కరి ప్రేమ సహిత సిరు నాఇ।
బ్రహ్మ భవన సనకాది గే అతి అభీష్ట బర పాఇ ॥ 35 ॥

సనకాదిక బిధి లోక సిధాఏ। భ్రాతన్హ రామ చరన సిరు నాఏ॥
పూఛత ప్రభుహి సకల సకుచాహీం। చితవహిం సబ మారుతసుత పాహీం॥
సుని చహహిం ప్రభు ముఖ కై బానీ। జో సుని హోఇ సకల భ్రమ హానీ॥
అంతరజామీ ప్రభు సభ జానా। బూఝత కహహు కాహ హనుమానా॥
జోరి పాని కహ తబ హనుమంతా। సునహు దీనదయాల భగవంతా॥
నాథ భరత కఛు పూఁఛన చహహీం। ప్రస్న కరత మన సకుచత అహహీం॥
తుమ్హ జానహు కపి మోర సుభాఊ। భరతహి మోహి కఛు అంతర కాఊ॥
సుని ప్రభు బచన భరత గహే చరనా। సునహు నాథ ప్రనతారతి హరనా॥

నాథ న మోహి సందేహ కఛు సపనేహుఁ సోక న మోహ।
కేవల కృపా తుమ్హారిహి కృపానంద సందోహ ॥ 36 ॥

కరఉఁ కృపానిధి ఏక ఢిఠాఈ। మైం సేవక తుమ్హ జన సుఖదాఈ॥
సంతన్హ కై మహిమా రఘురాఈ। బహు బిధి బేద పురానన్హ గాఈ॥
శ్రీముఖ తుమ్హ పుని కీన్హి బడ఼ాఈ। తిన్హ పర ప్రభుహి ప్రీతి అధికాఈ॥
సునా చహఉఁ ప్రభు తిన్హ కర లచ్ఛన। కృపాసింధు గున గ్యాన బిచచ్ఛన॥
సంత అసంత భేద బిలగాఈ। ప్రనతపాల మోహి కహహు బుఝాఈ॥
సంతన్హ కే లచ్ఛన సును భ్రాతా। అగనిత శ్రుతి పురాన బిఖ్యాతా॥
సంత అసంతన్హి కై అసి కరనీ। జిమి కుఠార చందన ఆచరనీ॥
కాటఇ పరసు మలయ సును భాఈ। నిజ గున దేఇ సుగంధ బసాఈ॥

తాతే సుర సీసన్హ చఢ఼త జగ బల్లభ శ్రీఖండ।
అనల దాహి పీటత ఘనహిం పరసు బదన యహ దండ ॥ 37 ॥

బిషయ అలంపట సీల గునాకర। పర దుఖ దుఖ సుఖ సుఖ దేఖే పర॥
సమ అభూతరిపు బిమద బిరాగీ। లోభామరష హరష భయ త్యాగీ॥
కోమలచిత దీనన్హ పర దాయా। మన బచ క్రమ మమ భగతి అమాయా॥
సబహి మానప్రద ఆపు అమానీ। భరత ప్రాన సమ మమ తే ప్రానీ॥
బిగత కామ మమ నామ పరాయన। సాంతి బిరతి బినతీ ముదితాయన॥
సీతలతా సరలతా మయత్రీ। ద్విజ పద ప్రీతి ధర్మ జనయత్రీ॥
ఏ సబ లచ్ఛన బసహిం జాసు ఉర। జానేహు తాత సంత సంతత ఫుర॥
సమ దమ నియమ నీతి నహిం డోలహిం। పరుష బచన కబహూఁ నహిం బోలహిం॥

నిందా అస్తుతి ఉభయ సమ మమతా మమ పద కంజ।
తే సజ్జన మమ ప్రానప్రియ గున మందిర సుఖ పుంజ ॥ 38 ॥

సనహు అసంతన్హ కేర సుభాఊ। భూలేహుఁ సంగతి కరిఅ న కాఊ॥
తిన్హ కర సంగ సదా దుఖదాఈ। జిమి కలపహి ఘాలఇ హరహాఈ॥
ఖలన్హ హృదయఁ అతి తాప బిసేషీ। జరహిం సదా పర సంపతి దేఖీ॥
జహఁ కహుఁ నిందా సునహిం పరాఈ। హరషహిం మనహుఁ పరీ నిధి పాఈ॥
కామ క్రోధ మద లోభ పరాయన। నిర్దయ కపటీ కుటిల మలాయన॥
బయరు అకారన సబ కాహూ సోం। జో కర హిత అనహిత తాహూ సోం॥
ఝూఠఇ లేనా ఝూఠఇ దేనా। ఝూఠఇ భోజన ఝూఠ చబేనా॥
బోలహిం మధుర బచన జిమి మోరా। ఖాఇ మహా అతి హృదయ కఠోరా॥

పర ద్రోహీ పర దార రత పర ధన పర అపబాద।
తే నర పాఁవర పాపమయ దేహ ధరేం మనుజాద ॥ 39 ॥

లోభఇ ఓఢ఼న లోభఇ డాసన। సిస్త్రోదర పర జమపుర త్రాస న॥
కాహూ కీ జౌం సునహిం బడ఼ాఈ। స్వాస లేహిం జను జూడ఼ీ ఆఈ॥
జబ కాహూ కై దేఖహిం బిపతీ। సుఖీ భఏ మానహుఁ జగ నృపతీ॥
స్వారథ రత పరివార బిరోధీ। లంపట కామ లోభ అతి క్రోధీ॥
మాతు పితా గుర బిప్ర న మానహిం। ఆపు గఏ అరు ఘాలహిం ఆనహిం॥
కరహిం మోహ బస ద్రోహ పరావా। సంత సంగ హరి కథా న భావా॥
అవగున సింధు మందమతి కామీ। బేద బిదూషక పరధన స్వామీ॥
బిప్ర ద్రోహ పర ద్రోహ బిసేషా। దంభ కపట జియఁ ధరేం సుబేషా॥

ఐసే అధమ మనుజ ఖల కృతజుగ త్రేతా నాహిం।
ద్వాపర కఛుక బృంద బహు హోఇహహిం కలిజుగ మాహిం ॥ 40 ॥

పర హిత సరిస ధర్మ నహిం భాఈ। పర పీడ఼ా సమ నహిం అధమాఈ॥
నిర్నయ సకల పురాన బేద కర। కహేఉఁ తాత జానహిం కోబిద నర॥
నర సరీర ధరి జే పర పీరా। కరహిం తే సహహిం మహా భవ భీరా॥
కరహిం మోహ బస నర అఘ నానా। స్వారథ రత పరలోక నసానా॥
కాలరూప తిన్హ కహఁ మైం భ్రాతా। సుభ అరు అసుభ కర్మ ఫల దాతా॥
అస బిచారి జే పరమ సయానే। భజహిం మోహి సంసృత దుఖ జానే॥
త్యాగహిం కర్మ సుభాసుభ దాయక। భజహిం మోహి సుర నర ముని నాయక॥
సంత అసంతన్హ కే గున భాషే। తే న పరహిం భవ జిన్హ లఖి రాఖే॥

సునహు తాత మాయా కృత గున అరు దోష అనేక।
గున యహ ఉభయ న దేఖిఅహిం దేఖిఅ సో అబిబేక ॥ 41 ॥

శ్రీముఖ బచన సునత సబ భాఈ। హరషే ప్రేమ న హృదయఁ సమాఈ॥
కరహిం బినయ అతి బారహిం బారా। హనూమాన హియఁ హరష అపారా॥
పుని రఘుపతి నిజ మందిర గఏ। ఏహి బిధి చరిత కరత నిత నఏ॥
బార బార నారద ముని ఆవహిం। చరిత పునీత రామ కే గావహిం॥
నిత నవ చరన దేఖి ముని జాహీం। బ్రహ్మలోక సబ కథా కహాహీం॥
సుని బిరంచి అతిసయ సుఖ మానహిం। పుని పుని తాత కరహు గున గానహిం॥
సనకాదిక నారదహి సరాహహిం। జద్యపి బ్రహ్మ నిరత ముని ఆహహిం॥
సుని గున గాన సమాధి బిసారీ॥ సాదర సునహిం పరమ అధికారీ॥

జీవనముక్త బ్రహ్మపర చరిత సునహిం తజి ధ్యాన।
జే హరి కథాఁ న కరహిం రతి తిన్హ కే హియ పాషాన ॥ 42 ॥

ఏక బార రఘునాథ బోలాఏ। గుర ద్విజ పురబాసీ సబ ఆఏ॥
బైఠే గుర ముని అరు ద్విజ సజ్జన। బోలే బచన భగత భవ భంజన॥
సనహు సకల పురజన మమ బానీ। కహఉఁ న కఛు మమతా ఉర ఆనీ॥
నహిం అనీతి నహిం కఛు ప్రభుతాఈ। సునహు కరహు జో తుమ్హహి సోహాఈ॥
సోఇ సేవక ప్రియతమ మమ సోఈ। మమ అనుసాసన మానై జోఈ॥
జౌం అనీతి కఛు భాషౌం భాఈ। తౌం మోహి బరజహు భయ బిసరాఈ॥
బడ఼ేం భాగ మానుష తను పావా। సుర దుర్లభ సబ గ్రంథిన్హ గావా॥
సాధన ధామ మోచ్ఛ కర ద్వారా। పాఇ న జేహిం పరలోక సఁవారా॥

సో పరత్ర దుఖ పావఇ సిర ధుని ధుని పఛితాఇ।
కాలహి కర్మహి ఈస్వరహి మిథ్యా దోష లగాఇ ॥ 43 ॥

ఏహి తన కర ఫల బిషయ న భాఈ। స్వర్గఉ స్వల్ప అంత దుఖదాఈ॥
నర తను పాఇ బిషయఁ మన దేహీం। పలటి సుధా తే సఠ బిష లేహీం॥
తాహి కబహుఁ భల కహఇ న కోఈ। గుంజా గ్రహఇ పరస మని ఖోఈ॥
ఆకర చారి లచ్ఛ చౌరాసీ। జోని భ్రమత యహ జివ అబినాసీ॥
ఫిరత సదా మాయా కర ప్రేరా। కాల కర్మ సుభావ గున ఘేరా॥
కబహుఁక కరి కరునా నర దేహీ। దేత ఈస బిను హేతు సనేహీ॥
నర తను భవ బారిధి కహుఁ బేరో। సన్ముఖ మరుత అనుగ్రహ మేరో॥
కరనధార సదగుర దృఢ఼ నావా। దుర్లభ సాజ సులభ కరి పావా॥

జో న తరై భవ సాగర నర సమాజ అస పాఇ।
సో కృత నిందక మందమతి ఆత్మాహన గతి జాఇ ॥ 44 ॥

జౌం పరలోక ఇహాఁ సుఖ చహహూ। సుని మమ బచన హ్రృదయఁ దృఢ఼ గహహూ॥
సులభ సుఖద మారగ యహ భాఈ। భగతి మోరి పురాన శ్రుతి గాఈ॥
గ్యాన అగమ ప్రత్యూహ అనేకా। సాధన కఠిన న మన కహుఁ టేకా॥
కరత కష్ట బహు పావఇ కోఊ। భక్తి హీన మోహి ప్రియ నహిం సోఊ॥
భక్తి సుతంత్ర సకల సుఖ ఖానీ। బిను సతసంగ న పావహిం ప్రానీ॥
పున్య పుంజ బిను మిలహిం న సంతా। సతసంగతి సంసృతి కర అంతా॥
పున్య ఏక జగ మహుఁ నహిం దూజా। మన క్రమ బచన బిప్ర పద పూజా॥
సానుకూల తేహి పర ముని దేవా। జో తజి కపటు కరఇ ద్విజ సేవా॥

ఔరఉ ఏక గుపుత మత సబహి కహఉఁ కర జోరి।
సంకర భజన బినా నర భగతి న పావఇ మోరి ॥ 45 ॥

కహహు భగతి పథ కవన ప్రయాసా। జోగ న మఖ జప తప ఉపవాసా॥
సరల సుభావ న మన కుటిలాఈ। జథా లాభ సంతోష సదాఈ॥
మోర దాస కహాఇ నర ఆసా। కరఇ తౌ కహహు కహా బిస్వాసా॥
బహుత కహఉఁ కా కథా బఢ఼ాఈ। ఏహి ఆచరన బస్య మైం భాఈ॥
బైర న బిగ్రహ ఆస న త్రాసా। సుఖమయ తాహి సదా సబ ఆసా॥
అనారంభ అనికేత అమానీ। అనఘ అరోష దచ్ఛ బిగ్యానీ॥
ప్రీతి సదా సజ్జన సంసర్గా। తృన సమ బిషయ స్వర్గ అపబర్గా॥
భగతి పచ్ఛ హఠ నహిం సఠతాఈ। దుష్ట తర్క సబ దూరి బహాఈ॥

మమ గున గ్రామ నామ రత గత మమతా మద మోహ।
తా కర సుఖ సోఇ జానఇ పరానంద సందోహ ॥ 46 ॥

సునత సుధాసమ బచన రామ కే। గహే సబని పద కృపాధామ కే॥
జనని జనక గుర బంధు హమారే। కృపా నిధాన ప్రాన తే ప్యారే॥
తను ధను ధామ రామ హితకారీ। సబ బిధి తుమ్హ ప్రనతారతి హారీ॥
అసి సిఖ తుమ్హ బిను దేఇ న కోఊ। మాతు పితా స్వారథ రత ఓఊ॥
హేతు రహిత జగ జుగ ఉపకారీ। తుమ్హ తుమ్హార సేవక అసురారీ॥
స్వారథ మీత సకల జగ మాహీం। సపనేహుఁ ప్రభు పరమారథ నాహీం॥
సబకే బచన ప్రేమ రస సానే। సుని రఘునాథ హృదయఁ హరషానే॥
నిజ నిజ గృహ గఏ ఆయసు పాఈ। బరనత ప్రభు బతకహీ సుహాఈ॥

-ఉమా అవధబాసీ నర నారి కృతారథ రూప।
బ్రహ్మ సచ్చిదానంద ఘన రఘునాయక జహఁ భూప ॥ 47 ॥

ఏక బార బసిష్ట ముని ఆఏ। జహాఁ రామ సుఖధామ సుహాఏ॥
అతి ఆదర రఘునాయక కీన్హా। పద పఖారి పాదోదక లీన్హా॥
రామ సునహు ముని కహ కర జోరీ। కృపాసింధు బినతీ కఛు మోరీ॥
దేఖి దేఖి ఆచరన తుమ్హారా। హోత మోహ మమ హృదయఁ అపారా॥
మహిమా అమిత బేద నహిం జానా। మైం కేహి భాఁతి కహఉఁ భగవానా॥
ఉపరోహిత్య కర్మ అతి మందా। బేద పురాన సుమృతి కర నిందా॥
జబ న లేఉఁ మైం తబ బిధి మోహీ। కహా లాభ ఆగేం సుత తోహీ॥
పరమాతమా బ్రహ్మ నర రూపా। హోఇహి రఘుకుల భూషన భూపా॥

-తబ మైం హృదయఁ బిచారా జోగ జగ్య బ్రత దాన।
జా కహుఁ కరిఅ సో పైహఉఁ ధర్మ న ఏహి సమ ఆన ॥ 48 ॥

జప తప నియమ జోగ నిజ ధర్మా। శ్రుతి సంభవ నానా సుభ కర్మా॥
గ్యాన దయా దమ తీరథ మజ్జన। జహఁ లగి ధర్మ కహత శ్రుతి సజ్జన॥
ఆగమ నిగమ పురాన అనేకా। పఢ఼ే సునే కర ఫల ప్రభు ఏకా॥
తబ పద పంకజ ప్రీతి నిరంతర। సబ సాధన కర యహ ఫల సుందర॥
ఛూటఇ మల కి మలహి కే ధోఏఁ। ఘృత కి పావ కోఇ బారి బిలోఏఁ॥
ప్రేమ భగతి జల బిను రఘురాఈ। అభిఅంతర మల కబహుఁ న జాఈ॥
సోఇ సర్బగ్య తగ్య సోఇ పండిత। సోఇ గున గృహ బిగ్యాన అఖండిత॥
దచ్ఛ సకల లచ్ఛన జుత సోఈ। జాకేం పద సరోజ రతి హోఈ॥

నాథ ఏక బర మాగఉఁ రామ కృపా కరి దేహు।
జన్మ జన్మ ప్రభు పద కమల కబహుఁ ఘటై జని నేహు ॥ 49 ॥

అస కహి ముని బసిష్ట గృహ ఆఏ। కృపాసింధు కే మన అతి భాఏ॥
హనూమాన భరతాదిక భ్రాతా। సంగ లిఏ సేవక సుఖదాతా॥
పుని కృపాల పుర బాహేర గఏ। గజ రథ తురగ మగావత భఏ॥
దేఖి కృపా కరి సకల సరాహే। దిఏ ఉచిత జిన్హ జిన్హ తేఇ చాహే॥
హరన సకల శ్రమ ప్రభు శ్రమ పాఈ। గఏ జహాఁ సీతల అవఁరాఈ॥
భరత దీన్హ నిజ బసన డసాఈ। బైఠే ప్రభు సేవహిం సబ భాఈ॥
మారుతసుత తబ మారూత కరఈ। పులక బపుష లోచన జల భరఈ॥
హనూమాన సమ నహిం బడ఼భాగీ। నహిం కోఉ రామ చరన అనురాగీ॥
గిరిజా జాసు ప్రీతి సేవకాఈ। బార బార ప్రభు నిజ ముఖ గాఈ॥

తేహిం అవసర ముని నారద ఆఏ కరతల బీన।
గావన లగే రామ కల కీరతి సదా నబీన ॥ 50 ॥

మామవలోకయ పంకజ లోచన। కృపా బిలోకని సోచ బిమోచన॥
నీల తామరస స్యామ కామ అరి। హృదయ కంజ మకరంద మధుప హరి॥
జాతుధాన బరూథ బల భంజన। ముని సజ్జన రంజన అఘ గంజన॥
భూసుర ససి నవ బృంద బలాహక। అసరన సరన దీన జన గాహక॥
భుజ బల బిపుల భార మహి ఖండిత। ఖర దూషన బిరాధ బధ పండిత॥
రావనారి సుఖరూప భూపబర। జయ దసరథ కుల కుముద సుధాకర॥
సుజస పురాన బిదిత నిగమాగమ। గావత సుర ముని సంత సమాగమ॥
కారునీక బ్యలీక మద ఖండన। సబ బిధి కుసల కోసలా మండన॥
కలి మల మథన నామ మమతాహన। తులసీదాస ప్రభు పాహి ప్రనత జన॥

ప్రేమ సహిత ముని నారద బరని రామ గున గ్రామ।
సోభాసింధు హృదయఁ ధరి గఏ జహాఁ బిధి ధామ ॥ 51 ॥

గిరిజా సునహు బిసద యహ కథా। మైం సబ కహీ మోరి మతి జథా॥
రామ చరిత సత కోటి అపారా। శ్రుతి సారదా న బరనై పారా॥
రామ అనంత అనంత గునానీ। జన్మ కర్మ అనంత నామానీ॥
జల సీకర మహి రజ గని జాహీం। రఘుపతి చరిత న బరని సిరాహీం॥
బిమల కథా హరి పద దాయనీ। భగతి హోఇ సుని అనపాయనీ॥
ఉమా కహిఉఁ సబ కథా సుహాఈ। జో భుసుండి ఖగపతిహి సునాఈ॥
కఛుక రామ గున కహేఉఁ బఖానీ। అబ కా కహౌం సో కహహు భవానీ॥
సుని సుభ కథా ఉమా హరషానీ। బోలీ అతి బినీత మృదు బానీ॥
ధన్య ధన్య మైం ధన్య పురారీ। సునేఉఁ రామ గున భవ భయ హారీ॥

తుమ్హరీ కృపాఁ కృపాయతన అబ కృతకృత్య న మోహ।
జానేఉఁ రామ ప్రతాప ప్రభు చిదానంద సందోహ ॥ 52(క) ॥
నాథ తవానన ససి స్రవత కథా సుధా రఘుబీర।
శ్రవన పుటన్హి మన పాన కరి నహిం అఘాత మతిధీర ॥ 52(ఖ) ॥

రామ చరిత జే సునత అఘాహీం। రస బిసేష జానా తిన్హ నాహీం॥
జీవనముక్త మహాముని జేఊ। హరి గున సునహీం నిరంతర తేఊ॥
భవ సాగర చహ పార జో పావా। రామ కథా తా కహఁ దృఢ఼ నావా॥
బిషఇన్హ కహఁ పుని హరి గున గ్రామా। శ్రవన సుఖద అరు మన అభిరామా॥
శ్రవనవంత అస కో జగ మాహీం। జాహి న రఘుపతి చరిత సోహాహీం॥
తే జడ఼ జీవ నిజాత్మక ఘాతీ। జిన్హహి న రఘుపతి కథా సోహాతీ॥
హరిచరిత్ర మానస తుమ్హ గావా। సుని మైం నాథ అమితి సుఖ పావా॥
తుమ్హ జో కహీ యహ కథా సుహాఈ। కాగభసుండి గరుడ఼ ప్రతి గాఈ॥

బిరతి గ్యాన బిగ్యాన దృఢ఼ రామ చరన అతి నేహ।
బాయస తన రఘుపతి భగతి మోహి పరమ సందేహ ॥ 53 ॥

నర సహస్త్ర మహఁ సునహు పురారీ। కోఉ ఏక హోఇ ధర్మ బ్రతధారీ॥
ధర్మసీల కోటిక మహఁ కోఈ। బిషయ బిముఖ బిరాగ రత హోఈ॥
కోటి బిరక్త మధ్య శ్రుతి కహఈ। సమ్యక గ్యాన సకృత కోఉ లహఈ॥
గ్యానవంత కోటిక మహఁ కోఊ। జీవనముక్త సకృత జగ సోఊ॥
తిన్హ సహస్త్ర మహుఁ సబ సుఖ ఖానీ। దుర్లభ బ్రహ్మలీన బిగ్యానీ॥
ధర్మసీల బిరక్త అరు గ్యానీ। జీవనముక్త బ్రహ్మపర ప్రానీ॥
సబ తే సో దుర్లభ సురరాయా। రామ భగతి రత గత మద మాయా॥
సో హరిభగతి కాగ కిమి పాఈ। బిస్వనాథ మోహి కహహు బుఝాఈ॥

రామ పరాయన గ్యాన రత గునాగార మతి ధీర।
నాథ కహహు కేహి కారన పాయఉ కాక సరీర ॥ 54 ॥

యహ ప్రభు చరిత పవిత్ర సుహావా। కహహు కృపాల కాగ కహఁ పావా॥
తుమ్హ కేహి భాఁతి సునా మదనారీ। కహహు మోహి అతి కౌతుక భారీ॥
గరుడ఼ మహాగ్యానీ గున రాసీ। హరి సేవక అతి నికట నివాసీ॥
తేహిం కేహి హేతు కాగ సన జాఈ। సునీ కథా ముని నికర బిహాఈ॥
కహహు కవన బిధి భా సంబాదా। దోఉ హరిభగత కాగ ఉరగాదా॥
గౌరి గిరా సుని సరల సుహాఈ। బోలే సివ సాదర సుఖ పాఈ॥
ధన్య సతీ పావన మతి తోరీ। రఘుపతి చరన ప్రీతి నహిం థోరీ॥
సునహు పరమ పునీత ఇతిహాసా। జో సుని సకల లోక భ్రమ నాసా॥
ఉపజఇ రామ చరన బిస్వాసా। భవ నిధి తర నర బినహిం ప్రయాసా॥

ఐసిఅ ప్రస్న బిహంగపతి కీన్హ కాగ సన జాఇ।
సో సబ సాదర కహిహఉఁ సునహు ఉమా మన లాఇ ॥ 55 ॥

మైం జిమి కథా సునీ భవ మోచని। సో ప్రసంగ సును సుముఖి సులోచని॥
ప్రథమ దచ్ఛ గృహ తవ అవతారా। సతీ నామ తబ రహా తుమ్హారా॥
దచ్ఛ జగ్య తబ భా అపమానా। తుమ్హ అతి క్రోధ తజే తబ ప్రానా॥
మమ అనుచరన్హ కీన్హ మఖ భంగా। జానహు తుమ్హ సో సకల ప్రసంగా॥
తబ అతి సోచ భయఉ మన మోరేం। దుఖీ భయఉఁ బియోగ ప్రియ తోరేం॥
సుందర బన గిరి సరిత తడ఼ాగా। కౌతుక దేఖత ఫిరఉఁ బేరాగా॥
గిరి సుమేర ఉత్తర దిసి దూరీ। నీల సైల ఏక సున్దర భూరీ॥
తాసు కనకమయ సిఖర సుహాఏ। చారి చారు మోరే మన భాఏ॥
తిన్హ పర ఏక ఏక బిటప బిసాలా। బట పీపర పాకరీ రసాలా॥
సైలోపరి సర సుందర సోహా। మని సోపాన దేఖి మన మోహా॥

-సీతల అమల మధుర జల జలజ బిపుల బహురంగ।
కూజత కల రవ హంస గన గుంజత మజుంల భృంగ ॥ 56 ॥

తేహిం గిరి రుచిర బసఇ ఖగ సోఈ। తాసు నాస కల్పాంత న హోఈ॥
మాయా కృత గున దోష అనేకా। మోహ మనోజ ఆది అబిబేకా॥
రహే బ్యాపి సమస్త జగ మాహీం। తేహి గిరి నికట కబహుఁ నహిం జాహీం॥
తహఁ బసి హరిహి భజఇ జిమి కాగా। సో సును ఉమా సహిత అనురాగా॥
పీపర తరు తర ధ్యాన సో ధరఈ। జాప జగ్య పాకరి తర కరఈ॥
ఆఁబ ఛాహఁ కర మానస పూజా। తజి హరి భజను కాజు నహిం దూజా॥
బర తర కహ హరి కథా ప్రసంగా। ఆవహిం సునహిం అనేక బిహంగా॥
రామ చరిత బిచీత్ర బిధి నానా। ప్రేమ సహిత కర సాదర గానా॥
సునహిం సకల మతి బిమల మరాలా। బసహిం నిరంతర జే తేహిం తాలా॥
జబ మైం జాఇ సో కౌతుక దేఖా। ఉర ఉపజా ఆనంద బిసేషా॥

తబ కఛు కాల మరాల తను ధరి తహఁ కీన్హ నివాస।
సాదర సుని రఘుపతి గున పుని ఆయఉఁ కైలాస ॥ 57 ॥

గిరిజా కహేఉఁ సో సబ ఇతిహాసా। మైం జేహి సమయ గయఉఁ ఖగ పాసా॥
అబ సో కథా సునహు జేహీ హేతూ। గయఉ కాగ పహిం ఖగ కుల కేతూ॥
జబ రఘునాథ కీన్హి రన క్రీడ఼ా। సముఝత చరిత హోతి మోహి బ్రీడ఼ా॥
ఇంద్రజీత కర ఆపు బఁధాయో। తబ నారద ముని గరుడ఼ పఠాయో॥
బంధన కాటి గయో ఉరగాదా। ఉపజా హృదయఁ ప్రచండ బిషాదా॥
ప్రభు బంధన సముఝత బహు భాఁతీ। కరత బిచార ఉరగ ఆరాతీ॥
బ్యాపక బ్రహ్మ బిరజ బాగీసా। మాయా మోహ పార పరమీసా॥
సో అవతార సునేఉఁ జగ మాహీం। దేఖేఉఁ సో ప్రభావ కఛు నాహీం॥

-భవ బంధన తే ఛూటహిం నర జపి జా కర నామ।
ఖర్చ నిసాచర బాఁధేఉ నాగపాస సోఇ రామ ॥ 58 ॥

నానా భాఁతి మనహి సముఝావా। ప్రగట న గ్యాన హృదయఁ భ్రమ ఛావా॥
ఖేద ఖిన్న మన తర్క బఢ఼ాఈ। భయఉ మోహబస తుమ్హరిహిం నాఈ॥
బ్యాకుల గయఉ దేవరిషి పాహీం। కహేసి జో సంసయ నిజ మన మాహీం॥
సుని నారదహి లాగి అతి దాయా। సును ఖగ ప్రబల రామ కై మాయా॥
జో గ్యానిన్హ కర చిత అపహరఈ। బరిఆఈ బిమోహ మన కరఈ॥
జేహిం బహు బార నచావా మోహీ। సోఇ బ్యాపీ బిహంగపతి తోహీ॥
మహామోహ ఉపజా ఉర తోరేం। మిటిహి న బేగి కహేం ఖగ మోరేం॥
చతురానన పహిం జాహు ఖగేసా। సోఇ కరేహు జేహి హోఇ నిదేసా॥

అస కహి చలే దేవరిషి కరత రామ గున గాన।
హరి మాయా బల బరనత పుని పుని పరమ సుజాన ॥ 59 ॥

తబ ఖగపతి బిరంచి పహిం గయఊ। నిజ సందేహ సునావత భయఊ॥
సుని బిరంచి రామహి సిరు నావా। సముఝి ప్రతాప ప్రేమ అతి ఛావా॥
మన మహుఁ కరఇ బిచార బిధాతా। మాయా బస కబి కోబిద గ్యాతా॥
హరి మాయా కర అమితి ప్రభావా। బిపుల బార జేహిం మోహి నచావా॥
అగ జగమయ జగ మమ ఉపరాజా। నహిం ఆచరజ మోహ ఖగరాజా॥
తబ బోలే బిధి గిరా సుహాఈ। జాన మహేస రామ ప్రభుతాఈ॥
బైనతేయ సంకర పహిం జాహూ। తాత అనత పూఛహు జని కాహూ॥
తహఁ హోఇహి తవ సంసయ హానీ। చలేఉ బిహంగ సునత బిధి బానీ॥

పరమాతుర బిహంగపతి ఆయఉ తబ మో పాస।
జాత రహేఉఁ కుబేర గృహ రహిహు ఉమా కైలాస ॥ 60 ॥

తేహిం మమ పద సాదర సిరు నావా। పుని ఆపన సందేహ సునావా॥
సుని తా కరి బినతీ మృదు బానీ। పరేమ సహిత మైం కహేఉఁ భవానీ॥
మిలేహు గరుడ఼ మారగ మహఁ మోహీ। కవన భాఁతి సముఝావౌం తోహీ॥
తబహి హోఇ సబ సంసయ భంగా। జబ బహు కాల కరిఅ సతసంగా॥
సునిఅ తహాఁ హరి కథా సుహాఈ। నానా భాఁతి మునిన్హ జో గాఈ॥
జేహి మహుఁ ఆది మధ్య అవసానా। ప్రభు ప్రతిపాద్య రామ భగవానా॥
నిత హరి కథా హోత జహఁ భాఈ। పఠవఉఁ తహాఁ సునహి తుమ్హ జాఈ॥
జాఇహి సునత సకల సందేహా। రామ చరన హోఇహి అతి నేహా॥

బిను సతసంగ న హరి కథా తేహి బిను మోహ న భాగ।
మోహ గఏఁ బిను రామ పద హోఇ న దృఢ఼ అనురాగ ॥ 61 ॥

మిలహిం న రఘుపతి బిను అనురాగా। కిఏఁ జోగ తప గ్యాన బిరాగా॥
ఉత్తర దిసి సుందర గిరి నీలా। తహఁ రహ కాకభుసుండి సుసీలా॥
రామ భగతి పథ పరమ ప్రబీనా। గ్యానీ గున గృహ బహు కాలీనా॥
రామ కథా సో కహఇ నిరంతర। సాదర సునహిం బిబిధ బిహంగబర॥
జాఇ సునహు తహఁ హరి గున భూరీ। హోఇహి మోహ జనిత దుఖ దూరీ॥
మైం జబ తేహి సబ కహా బుఝాఈ। చలేఉ హరషి మమ పద సిరు నాఈ॥
తాతే ఉమా న మైం సముఝావా। రఘుపతి కృపాఁ మరము మైం పావా॥
హోఇహి కీన్హ కబహుఁ అభిమానా। సో ఖౌవై చహ కృపానిధానా॥
కఛు తేహి తే పుని మైం నహిం రాఖా। సముఝఇ ఖగ ఖగహీ కై భాషా॥
ప్రభు మాయా బలవంత భవానీ। జాహి న మోహ కవన అస గ్యానీ॥

గ్యాని భగత సిరోమని త్రిభువనపతి కర జాన।
తాహి మోహ మాయా నర పావఁర కరహిం గుమాన ॥ 62(క) ॥
సివ బిరంచి కహుఁ మోహఇ కో హై బపురా ఆన।
అస జియఁ జాని భజహిం ముని మాయా పతి భగవాన ॥ 62(ఖ) ॥

గయఉ గరుడ఼ జహఁ బసఇ భుసుండా। మతి అకుంఠ హరి భగతి అఖండా॥
దేఖి సైల ప్రసన్న మన భయఊ। మాయా మోహ సోచ సబ గయఊ॥
కరి తడ఼ాగ మజ్జన జలపానా। బట తర గయఉ హృదయఁ హరషానా॥
బృద్ధ బృద్ధ బిహంగ తహఁ ఆఏ। సునై రామ కే చరిత సుహాఏ॥
కథా అరంభ కరై సోఇ చాహా। తేహీ సమయ గయఉ ఖగనాహా॥
ఆవత దేఖి సకల ఖగరాజా। హరషేఉ బాయస సహిత సమాజా॥
అతి ఆదర ఖగపతి కర కీన్హా। స్వాగత పూఛి సుఆసన దీన్హా॥
కరి పూజా సమేత అనురాగా। మధుర బచన తబ బోలేఉ కాగా॥

నాథ కృతారథ భయఉఁ మైం తవ దరసన ఖగరాజ।
ఆయసు దేహు సో కరౌం అబ ప్రభు ఆయహు కేహి కాజ ॥ 63(క) ॥
సదా కృతారథ రూప తుమ్హ కహ మృదు బచన ఖగేస।
జేహి కై అస్తుతి సాదర నిజ ముఖ కీన్హి మహేస ॥ 63(ఖ) ॥

సునహు తాత జేహి కారన ఆయఉఁ। సో సబ భయఉ దరస తవ పాయఉఁ॥
దేఖి పరమ పావన తవ ఆశ్రమ। గయఉ మోహ సంసయ నానా భ్రమ॥
అబ శ్రీరామ కథా అతి పావని। సదా సుఖద దుఖ పుంజ నసావని॥
సాదర తాత సునావహు మోహీ। బార బార బినవఉఁ ప్రభు తోహీ॥
సునత గరుడ఼ కై గిరా బినీతా। సరల సుప్రేమ సుఖద సుపునీతా॥
భయఉ తాసు మన పరమ ఉఛాహా। లాగ కహై రఘుపతి గున గాహా॥
ప్రథమహిం అతి అనురాగ భవానీ। రామచరిత సర కహేసి బఖానీ॥
పుని నారద కర మోహ అపారా। కహేసి బహురి రావన అవతారా॥
ప్రభు అవతార కథా పుని గాఈ। తబ సిసు చరిత కహేసి మన లాఈ॥

బాలచరిత కహిం బిబిధ బిధి మన మహఁ పరమ ఉఛాహ।
రిషి ఆగవన కహేసి పుని శ్రీ రఘుబీర బిబాహ ॥ 64 ॥

బహురి రామ అభిషేక ప్రసంగా। పుని నృప బచన రాజ రస భంగా॥
పురబాసిన్హ కర బిరహ బిషాదా। కహేసి రామ లఛిమన సంబాదా॥
బిపిన గవన కేవట అనురాగా। సురసరి ఉతరి నివాస ప్రయాగా॥
బాలమీక ప్రభు మిలన బఖానా। చిత్రకూట జిమి బసే భగవానా॥
సచివాగవన నగర నృప మరనా। భరతాగవన ప్రేమ బహు బరనా॥
కరి నృప క్రియా సంగ పురబాసీ। భరత గఏ జహఁ ప్రభు సుఖ రాసీ॥
పుని రఘుపతి బహు బిధి సముఝాఏ। లై పాదుకా అవధపుర ఆఏ॥
భరత రహని సురపతి సుత కరనీ। ప్రభు అరు అత్రి భేంట పుని బరనీ॥

కహి బిరాధ బధ జేహి బిధి దేహ తజీ సరభంగ॥
బరని సుతీఛన ప్రీతి పుని ప్రభు అగస్తి సతసంగ ॥ 65 ॥

కహి దండక బన పావనతాఈ। గీధ మఇత్రీ పుని తేహిం గాఈ॥
పుని ప్రభు పంచవటీం కృత బాసా। భంజీ సకల మునిన్హ కీ త్రాసా॥
పుని లఛిమన ఉపదేస అనూపా। సూపనఖా జిమి కీన్హి కురూపా॥
ఖర దూషన బధ బహురి బఖానా। జిమి సబ మరము దసానన జానా॥
దసకంధర మారీచ బతకహీం। జేహి బిధి భఈ సో సబ తేహిం కహీ॥
పుని మాయా సీతా కర హరనా। శ్రీరఘుబీర బిరహ కఛు బరనా॥
పుని ప్రభు గీధ క్రియా జిమి కీన్హీ। బధి కబంధ సబరిహి గతి దీన్హీ॥
బహురి బిరహ బరనత రఘుబీరా। జేహి బిధి గఏ సరోబర తీరా॥

ప్రభు నారద సంబాద కహి మారుతి మిలన ప్రసంగ।
పుని సుగ్రీవ మితాఈ బాలి ప్రాన కర భంగ॥66((క)॥
కపిహి తిలక కరి ప్రభు కృత సైల ప్రబరషన బాస।
బరనన బర్షా సరద అరు రామ రోష కపి త్రాస ॥ 66(ఖ) ॥

జేహి బిధి కపిపతి కీస పఠాఏ। సీతా ఖోజ సకల దిసి ధాఏ॥
బిబర ప్రబేస కీన్హ జేహి భాఁతీ। కపిన్హ బహోరి మిలా సంపాతీ॥
సుని సబ కథా సమీరకుమారా। నాఘత భయఉ పయోధి అపారా॥
లంకాఁ కపి ప్రబేస జిమి కీన్హా। పుని సీతహి ధీరజు జిమి దీన్హా॥
బన ఉజారి రావనహి ప్రబోధీ। పుర దహి నాఘేఉ బహురి పయోధీ॥
ఆఏ కపి సబ జహఁ రఘురాఈ। బైదేహీ కి కుసల సునాఈ॥
సేన సమేతి జథా రఘుబీరా। ఉతరే జాఇ బారినిధి తీరా॥
మిలా బిభీషన జేహి బిధి ఆఈ। సాగర నిగ్రహ కథా సునాఈ॥

సేతు బాఁధి కపి సేన జిమి ఉతరీ సాగర పార।
గయఉ బసీఠీ బీరబర జేహి బిధి బాలికుమార ॥ 67(క) ॥
నిసిచర కీస లరాఈ బరనిసి బిబిధ ప్రకార।
కుంభకరన ఘననాద కర బల పౌరుష సంఘార ॥ 67(ఖ) ॥

నిసిచర నికర మరన బిధి నానా। రఘుపతి రావన సమర బఖానా॥
రావన బధ మందోదరి సోకా। రాజ బిభీషణ దేవ అసోకా॥
సీతా రఘుపతి మిలన బహోరీ। సురన్హ కీన్హ అస్తుతి కర జోరీ॥
పుని పుష్పక చఢ఼ి కపిన్హ సమేతా। అవధ చలే ప్రభు కృపా నికేతా॥
జేహి బిధి రామ నగర నిజ ఆఏ। బాయస బిసద చరిత సబ గాఏ॥
కహేసి బహోరి రామ అభిషైకా। పుర బరనత నృపనీతి అనేకా॥
కథా సమస్త భుసుండ బఖానీ। జో మైం తుమ్హ సన కహీ భవానీ॥
సుని సబ రామ కథా ఖగనాహా। కహత బచన మన పరమ ఉఛాహా॥

గయఉ మోర సందేహ సునేఉఁ సకల రఘుపతి చరిత।
భయఉ రామ పద నేహ తవ ప్రసాద బాయస తిలక ॥ 68(క) ॥
మోహి భయఉ అతి మోహ ప్రభు బంధన రన మహుఁ నిరఖి।
చిదానంద సందోహ రామ బికల కారన కవన। 68(ఖ)॥

దేఖి చరిత అతి నర అనుసారీ। భయఉ హృదయఁ మమ సంసయ భారీ॥
సోఇ భ్రమ అబ హిత కరి మైం మానా। కీన్హ అనుగ్రహ కృపానిధానా॥
జో అతి ఆతప బ్యాకుల హోఈ। తరు ఛాయా సుఖ జానఇ సోఈ॥
జౌం నహిం హోత మోహ అతి మోహీ। మిలతేఉఁ తాత కవన బిధి తోహీ॥
సునతేఉఁ కిమి హరి కథా సుహాఈ। అతి బిచిత్ర బహు బిధి తుమ్హ గాఈ॥
నిగమాగమ పురాన మత ఏహా। కహహిం సిద్ధ ముని నహిం సందేహా॥
సంత బిసుద్ధ మిలహిం పరి తేహీ। చితవహిం రామ కృపా కరి జేహీ॥
రామ కృపాఁ తవ దరసన భయఊ। తవ ప్రసాద సబ సంసయ గయఊ॥

సుని బిహంగపతి బానీ సహిత బినయ అనురాగ।
పులక గాత లోచన సజల మన హరషేఉ అతి కాగ ॥ 69(క) ॥
శ్రోతా సుమతి సుసీల సుచి కథా రసిక హరి దాస।
పాఇ ఉమా అతి గోప్యమపి సజ్జన కరహిం ప్రకాస ॥ 69(ఖ) ॥

బోలేఉ కాకభసుండ బహోరీ। నభగ నాథ పర ప్రీతి న థోరీ॥
సబ బిధి నాథ పూజ్య తుమ్హ మేరే। కృపాపాత్ర రఘునాయక కేరే॥
తుమ్హహి న సంసయ మోహ న మాయా। మో పర నాథ కీన్హ తుమ్హ దాయా॥
పఠఇ మోహ మిస ఖగపతి తోహీ। రఘుపతి దీన్హి బడ఼ాఈ మోహీ॥
తుమ్హ నిజ మోహ కహీ ఖగ సాఈం। సో నహిం కఛు ఆచరజ గోసాఈం॥
నారద భవ బిరంచి సనకాదీ। జే మునినాయక ఆతమబాదీ॥
మోహ న అంధ కీన్హ కేహి కేహీ। కో జగ కామ నచావ న జేహీ॥
తృస్నాఁ కేహి న కీన్హ బౌరాహా। కేహి కర హృదయ క్రోధ నహిం దాహా॥

గ్యానీ తాపస సూర కబి కోబిద గున ఆగార।
కేహి కై లౌభ బిడంబనా కీన్హి న ఏహిం సంసార ॥ 70(క) ॥
శ్రీ మద బక్ర న కీన్హ కేహి ప్రభుతా బధిర న కాహి।
మృగలోచని కే నైన సర కో అస లాగ న జాహి ॥ 70(ఖ) ॥

గున కృత సన్యపాత నహిం కేహీ। కోఉ న మాన మద తజేఉ నిబేహీ॥
జోబన జ్వర కేహి నహిం బలకావా। మమతా కేహి కర జస న నసావా॥
మచ్ఛర కాహి కలంక న లావా। కాహి న సోక సమీర డోలావా॥
చింతా సాఁపిని కో నహిం ఖాయా। కో జగ జాహి న బ్యాపీ మాయా॥
కీట మనోరథ దారు సరీరా। జేహి న లాగ ఘున కో అస ధీరా॥
సుత బిత లోక ఈషనా తీనీ। కేహి కే మతి ఇన్హ కృత న మలీనీ॥
యహ సబ మాయా కర పరివారా। ప్రబల అమితి కో బరనై పారా॥
సివ చతురానన జాహి డేరాహీం। అపర జీవ కేహి లేఖే మాహీం॥

బ్యాపి రహేఉ సంసార మహుఁ మాయా కటక ప్రచండ॥
సేనాపతి కామాది భట దంభ కపట పాషండ ॥ 71(క) ॥
సో దాసీ రఘుబీర కై సముఝేం మిథ్యా సోపి।
ఛూట న రామ కృపా బిను నాథ కహఉఁ పద రోపి ॥ 71(ఖ) ॥

జో మాయా సబ జగహి నచావా। జాసు చరిత లఖి కాహుఁ న పావా॥
సోఇ ప్రభు భ్రూ బిలాస ఖగరాజా। నాచ నటీ ఇవ సహిత సమాజా॥
సోఇ సచ్చిదానంద ఘన రామా। అజ బిగ్యాన రూపో బల ధామా॥
బ్యాపక బ్యాప్య అఖండ అనంతా। అఖిల అమోఘసక్తి భగవంతా॥
అగున అదభ్ర గిరా గోతీతా। సబదరసీ అనవద్య అజీతా॥
నిర్మమ నిరాకార నిరమోహా। నిత్య నిరంజన సుఖ సందోహా॥
ప్రకృతి పార ప్రభు సబ ఉర బాసీ। బ్రహ్మ నిరీహ బిరజ అబినాసీ॥
ఇహాఁ మోహ కర కారన నాహీం। రబి సన్ముఖ తమ కబహుఁ కి జాహీం॥

భగత హేతు భగవాన ప్రభు రామ ధరేఉ తను భూప।
కిఏ చరిత పావన పరమ ప్రాకృత నర అనురూప ॥ 72(క) ॥
జథా అనేక బేష ధరి నృత్య కరఇ నట కోఇ।
సోఇ సోఇ భావ దేఖావఇ ఆపున హోఇ న సోఇ ॥ 72(ఖ) ॥

అసి రఘుపతి లీలా ఉరగారీ। దనుజ బిమోహని జన సుఖకారీ॥
జే మతి మలిన బిషయబస కామీ। ప్రభు మోహ ధరహిం ఇమి స్వామీ॥
నయన దోష జా కహఁ జబ హోఈ। పీత బరన ససి కహుఁ కహ సోఈ॥
జబ జేహి దిసి భ్రమ హోఇ ఖగేసా। సో కహ పచ్ఛిమ ఉయఉ దినేసా॥
నౌకారూఢ఼ చలత జగ దేఖా। అచల మోహ బస ఆపుహి లేఖా॥
బాలక భ్రమహిం న భ్రమహిం గృహాదీం। కహహిం పరస్పర మిథ్యాబాదీ॥
హరి బిషఇక అస మోహ బిహంగా। సపనేహుఁ నహిం అగ్యాన ప్రసంగా॥
మాయాబస మతిమంద అభాగీ। హృదయఁ జమనికా బహుబిధి లాగీ॥
తే సఠ హఠ బస సంసయ కరహీం। నిజ అగ్యాన రామ పర ధరహీం॥

కామ క్రోధ మద లోభ రత గృహాసక్త దుఖరూప।
తే కిమి జానహిం రఘుపతిహి మూఢ఼ పరే తమ కూప ॥ 73(క) ॥
నిర్గున రూప సులభ అతి సగున జాన నహిం కోఇ।
సుగమ అగమ నానా చరిత సుని ముని మన భ్రమ హోఇ ॥ 73(ఖ) ॥

సును ఖగేస రఘుపతి ప్రభుతాఈ। కహఉఁ జథామతి కథా సుహాఈ॥
జేహి బిధి మోహ భయఉ ప్రభు మోహీ। సోఉ సబ కథా సునావఉఁ తోహీ॥
రామ కృపా భాజన తుమ్హ తాతా। హరి గున ప్రీతి మోహి సుఖదాతా॥
తాతే నహిం కఛు తుమ్హహిం దురావఉఁ। పరమ రహస్య మనోహర గావఉఁ॥
సునహు రామ కర సహజ సుభాఊ। జన అభిమాన న రాఖహిం కాఊ॥
సంసృత మూల సూలప్రద నానా। సకల సోక దాయక అభిమానా॥
తాతే కరహిం కృపానిధి దూరీ। సేవక పర మమతా అతి భూరీ॥
జిమి సిసు తన బ్రన హోఇ గోసాఈ। మాతు చిరావ కఠిన కీ నాఈం॥

జదపి ప్రథమ దుఖ పావఇ రోవఇ బాల అధీర।
బ్యాధి నాస హిత జననీ గనతి న సో సిసు పీర ॥ 74(క) ॥
తిమి రఘుపతి నిజ దాసకర హరహిం మాన హిత లాగి।
తులసిదాస ఐసే ప్రభుహి కస న భజహు భ్రమ త్యాగి ॥ 74(ఖ) ॥

రామ కృపా ఆపని జడ఼తాఈ। కహఉఁ ఖగేస సునహు మన లాఈ॥
జబ జబ రామ మనుజ తను ధరహీం। భక్త హేతు లీలా బహు కరహీం॥
తబ తబ అవధపురీ మైం జ఼ాఊఁ। బాలచరిత బిలోకి హరషాఊఁ॥
జన్మ మహోత్సవ దేఖఉఁ జాఈ। బరష పాఁచ తహఁ రహఉఁ లోభాఈ॥
ఇష్టదేవ మమ బాలక రామా। సోభా బపుష కోటి సత కామా॥
నిజ ప్రభు బదన నిహారి నిహారీ। లోచన సుఫల కరఉఁ ఉరగారీ॥
లఘు బాయస బపు ధరి హరి సంగా। దేఖఉఁ బాలచరిత బహురంగా॥

లరికాఈం జహఁ జహఁ ఫిరహిం తహఁ తహఁ సంగ ఉడ఼ాఉఁ।
జూఠని పరఇ అజిర మహఁ సో ఉఠాఇ కరి ఖాఉఁ ॥ 75(క) ॥
ఏక బార అతిసయ సబ చరిత కిఏ రఘుబీర।
సుమిరత ప్రభు లీలా సోఇ పులకిత భయఉ సరీర ॥ 75(ఖ) ॥

కహఇ భసుండ సునహు ఖగనాయక। రామచరిత సేవక సుఖదాయక॥
నృపమందిర సుందర సబ భాఁతీ। ఖచిత కనక మని నానా జాతీ॥
బరని న జాఇ రుచిర అఁగనాఈ। జహఁ ఖేలహిం నిత చారిఉ భాఈ॥
బాలబినోద కరత రఘురాఈ। బిచరత అజిర జనని సుఖదాఈ॥
మరకత మృదుల కలేవర స్యామా। అంగ అంగ ప్రతి ఛబి బహు కామా॥
నవ రాజీవ అరున మృదు చరనా। పదజ రుచిర నఖ ససి దుతి హరనా॥
లలిత అంక కులిసాదిక చారీ। నూపుర చారూ మధుర రవకారీ॥
చారు పురట మని రచిత బనాఈ। కటి కింకిన కల ముఖర సుహాఈ॥

రేఖా త్రయ సున్దర ఉదర నాభీ రుచిర గఁభీర।
ఉర ఆయత భ్రాజత బిబిధ బాల బిభూషన చీర ॥ 76 ॥

అరున పాని నఖ కరజ మనోహర। బాహు బిసాల బిభూషన సుందర॥
కంధ బాల కేహరి దర గ్రీవా। చారు చిబుక ఆనన ఛబి సీంవా॥
కలబల బచన అధర అరునారే। దుఇ దుఇ దసన బిసద బర బారే॥
లలిత కపోల మనోహర నాసా। సకల సుఖద ససి కర సమ హాసా॥
నీల కంజ లోచన భవ మోచన। భ్రాజత భాల తిలక గోరోచన॥
బికట భృకుటి సమ శ్రవన సుహాఏ। కుంచిత కచ మేచక ఛబి ఛాఏ॥
పీత ఝీని ఝగులీ తన సోహీ। కిలకని చితవని భావతి మోహీ॥
రూప రాసి నృప అజిర బిహారీ। నాచహిం నిజ ప్రతిబింబ నిహారీ॥
మోహి సన కరహీం బిబిధ బిధి క్రీడ఼ా। బరనత మోహి హోతి అతి బ్రీడ఼ా॥
కిలకత మోహి ధరన జబ ధావహిం। చలఉఁ భాగి తబ పూప దేఖావహిం॥

ఆవత నికట హఁసహిం ప్రభు భాజత రుదన కరాహిం।
జాఉఁ సమీప గహన పద ఫిరి ఫిరి చితఇ పరాహిం ॥ 77(క) ॥
ప్రాకృత సిసు ఇవ లీలా దేఖి భయఉ మోహి మోహ।
కవన చరిత్ర కరత ప్రభు చిదానంద సందోహ ॥ 77(ఖ) ॥

ఏతనా మన ఆనత ఖగరాయా। రఘుపతి ప్రేరిత బ్యాపీ మాయా॥
సో మాయా న దుఖద మోహి కాహీం। ఆన జీవ ఇవ సంసృత నాహీం॥
నాథ ఇహాఁ కఛు కారన ఆనా। సునహు సో సావధాన హరిజానా॥
గ్యాన అఖండ ఏక సీతాబర। మాయా బస్య జీవ సచరాచర॥
జౌం సబ కేం రహ గ్యాన ఏకరస। ఈస్వర జీవహి భేద కహహు కస॥
మాయా బస్య జీవ అభిమానీ। ఈస బస్య మాయా గునఖానీ॥
పరబస జీవ స్వబస భగవంతా। జీవ అనేక ఏక శ్రీకంతా॥
ముధా భేద జద్యపి కృత మాయా। బిను హరి జాఇ న కోటి ఉపాయా॥

రామచంద్ర కే భజన బిను జో చహ పద నిర్బాన।
గ్యానవంత అపి సో నర పసు బిను పూఁఛ బిషాన ॥ 78(క) ॥
రాకాపతి షోడ఼స ఉఅహిం తారాగన సముదాఇ॥
సకల గిరిన్హ దవ లాఇఅ బిను రబి రాతి న జాఇ ॥ 78(ఖ) ॥

ఐసేహిం హరి బిను భజన ఖగేసా। మిటఇ న జీవన్హ కేర కలేసా॥
హరి సేవకహి న బ్యాప అబిద్యా। ప్రభు ప్రేరిత బ్యాపఇ తేహి బిద్యా॥
తాతే నాస న హోఇ దాస కర। భేద భగతి భాఢ఼ఇ బిహంగబర॥
భ్రమ తే చకిత రామ మోహి దేఖా। బిహఁసే సో సును చరిత బిసేషా॥
తేహి కౌతుక కర మరము న కాహూఁ। జానా అనుజ న మాతు పితాహూఁ॥
జాను పాని ధాఏ మోహి ధరనా। స్యామల గాత అరున కర చరనా॥
తబ మైం భాగి చలేఉఁ ఉరగామీ। రామ గహన కహఁ భుజా పసారీ॥
జిమి జిమి దూరి ఉడ఼ాఉఁ అకాసా। తహఁ భుజ హరి దేఖఉఁ నిజ పాసా॥

బ్రహ్మలోక లగి గయఉఁ మైం చితయఉఁ పాఛ ఉడ఼ాత।
జుగ అంగుల కర బీచ సబ రామ భుజహి మోహి తాత ॥ 79(క) ॥
సప్తాబరన భేద కరి జహాఁ లగేం గతి మోరి।
గయఉఁ తహాఁ ప్రభు భుజ నిరఖి బ్యాకుల భయఉఁ బహోరి ॥ 79(ఖ) ॥

మూదేఉఁ నయన త్రసిత జబ భయఉఁ। పుని చితవత కోసలపుర గయఊఁ॥
మోహి బిలోకి రామ ముసుకాహీం। బిహఁసత తురత గయఉఁ ముఖ మాహీం॥
ఉదర మాఝ సును అండజ రాయా। దేఖేఉఁ బహు బ్రహ్మాండ నికాయా॥
అతి బిచిత్ర తహఁ లోక అనేకా। రచనా అధిక ఏక తే ఏకా॥
కోటిన్హ చతురానన గౌరీసా। అగనిత ఉడగన రబి రజనీసా॥
అగనిత లోకపాల జమ కాలా। అగనిత భూధర భూమి బిసాలా॥
సాగర సరి సర బిపిన అపారా। నానా భాఁతి సృష్టి బిస్తారా॥
సుర ముని సిద్ధ నాగ నర కింనర। చారి ప్రకార జీవ సచరాచర॥

జో నహిం దేఖా నహిం సునా జో మనహూఁ న సమాఇ।
సో సబ అద్భుత దేఖేఉఁ బరని కవని బిధి జాఇ ॥ 80(క) ॥
ఏక ఏక బ్రహ్మాండ మహుఁ రహఉఁ బరష సత ఏక।
ఏహి బిధి దేఖత ఫిరఉఁ మైం అండ కటాహ అనేక ॥ 80(ఖ) ॥

లోక లోక ప్రతి భిన్న బిధాతా। భిన్న బిష్ను సివ మను దిసిత్రాతా॥
నర గంధర్బ భూత బేతాలా। కింనర నిసిచర పసు ఖగ బ్యాలా॥
దేవ దనుజ గన నానా జాతీ। సకల జీవ తహఁ ఆనహి భాఁతీ॥
మహి సరి సాగర సర గిరి నానా। సబ ప్రపంచ తహఁ ఆనఇ ఆనా॥
అండకోస ప్రతి ప్రతి నిజ రుపా। దేఖేఉఁ జినస అనేక అనూపా॥
అవధపురీ ప్రతి భువన నినారీ। సరజూ భిన్న భిన్న నర నారీ॥
దసరథ కౌసల్యా సును తాతా। బిబిధ రూప భరతాదిక భ్రాతా॥
ప్రతి బ్రహ్మాండ రామ అవతారా। దేఖఉఁ బాలబినోద అపారా॥

భిన్న భిన్న మై దీఖ సబు అతి బిచిత్ర హరిజాన।
అగనిత భువన ఫిరేఉఁ ప్రభు రామ న దేఖేఉఁ ఆన ॥ 81(క) ॥
సోఇ సిసుపన సోఇ సోభా సోఇ కృపాల రఘుబీర।
భువన భువన దేఖత ఫిరఉఁ ప్రేరిత మోహ సమీర॥81(ఖ)

భ్రమత మోహి బ్రహ్మాండ అనేకా। బీతే మనహుఁ కల్ప సత ఏకా॥
ఫిరత ఫిరత నిజ ఆశ్రమ ఆయఉఁ। తహఁ పుని రహి కఛు కాల గవాఁయఉఁ॥
నిజ ప్రభు జన్మ అవధ సుని పాయఉఁ। నిర్భర ప్రేమ హరషి ఉఠి ధాయఉఁ॥
దేఖఉఁ జన్మ మహోత్సవ జాఈ। జేహి బిధి ప్రథమ కహా మైం గాఈ॥
రామ ఉదర దేఖేఉఁ జగ నానా। దేఖత బనఇ న జాఇ బఖానా॥
తహఁ పుని దేఖేఉఁ రామ సుజానా। మాయా పతి కృపాల భగవానా॥
కరఉఁ బిచార బహోరి బహోరీ। మోహ కలిల బ్యాపిత మతి మోరీ॥
ఉభయ ఘరీ మహఁ మైం సబ దేఖా। భయఉఁ భ్రమిత మన మోహ బిసేషా॥

దేఖి కృపాల బికల మోహి బిహఁసే తబ రఘుబీర।
బిహఁసతహీం ముఖ బాహేర ఆయఉఁ సును మతిధీర ॥ 82(క) ॥
సోఇ లరికాఈ మో సన కరన లగే పుని రామ।
కోటి భాఁతి సముఝావఉఁ మను న లహఇ బిశ్రామ ॥ 82(ఖ) ॥

దేఖి చరిత యహ సో ప్రభుతాఈ। సముఝత దేహ దసా బిసరాఈ॥
ధరని పరేఉఁ ముఖ ఆవ న బాతా। త్రాహి త్రాహి ఆరత జన త్రాతా॥
ప్రేమాకుల ప్రభు మోహి బిలోకీ। నిజ మాయా ప్రభుతా తబ రోకీ॥
కర సరోజ ప్రభు మమ సిర ధరేఊ। దీనదయాల సకల దుఖ హరేఊ॥
కీన్హ రామ మోహి బిగత బిమోహా। సేవక సుఖద కృపా సందోహా॥
ప్రభుతా ప్రథమ బిచారి బిచారీ। మన మహఁ హోఇ హరష అతి భారీ॥
భగత బఛలతా ప్రభు కై దేఖీ। ఉపజీ మమ ఉర ప్రీతి బిసేషీ॥
సజల నయన పులకిత కర జోరీ। కీన్హిఉఁ బహు బిధి బినయ బహోరీ॥

సుని సప్రేమ మమ బానీ దేఖి దీన నిజ దాస।
బచన సుఖద గంభీర మృదు బోలే రమానివాస ॥ 83(క) ॥
కాకభసుండి మాగు బర అతి ప్రసన్న మోహి జాని।
అనిమాదిక సిధి అపర రిధి మోచ్ఛ సకల సుఖ ఖాని ॥ 83(ఖ) ॥

గ్యాన బిబేక బిరతి బిగ్యానా। ముని దుర్లభ గున జే జగ నానా॥
ఆజు దేఉఁ సబ సంసయ నాహీం। మాగు జో తోహి భావ మన మాహీం॥
సుని ప్రభు బచన అధిక అనురాగేఉఁ। మన అనుమాన కరన తబ లాగేఊఁ॥
ప్రభు కహ దేన సకల సుఖ సహీ। భగతి ఆపనీ దేన న కహీ॥
భగతి హీన గున సబ సుఖ ఐసే। లవన బినా బహు బింజన జైసే॥
భజన హీన సుఖ కవనే కాజా। అస బిచారి బోలేఉఁ ఖగరాజా॥
జౌం ప్రభు హోఇ ప్రసన్న బర దేహూ। మో పర కరహు కృపా అరు నేహూ॥
మన భావత బర మాగఉఁ స్వామీ। తుమ్హ ఉదార ఉర అంతరజామీ॥

అబిరల భగతి బిసుధ్ద తవ శ్రుతి పురాన జో గావ।
జేహి ఖోజత జోగీస ముని ప్రభు ప్రసాద కోఉ పావ ॥ 84(క) ॥
భగత కల్పతరు ప్రనత హిత కృపా సింధు సుఖ ధామ।
సోఇ నిజ భగతి మోహి ప్రభు దేహు దయా కరి రామ ॥ 84(ఖ) ॥

ఏవమస్తు కహి రఘుకులనాయక। బోలే బచన పరమ సుఖదాయక॥
సును బాయస తైం సహజ సయానా। కాహే న మాగసి అస బరదానా॥
సబ సుఖ ఖాని భగతి తైం మాగీ। నహిం జగ కోఉ తోహి సమ బడ఼భాగీ॥
జో ముని కోటి జతన నహిం లహహీం। జే జప జోగ అనల తన దహహీం॥
రీఝేఉఁ దేఖి తోరి చతురాఈ। మాగేహు భగతి మోహి అతి భాఈ॥
సును బిహంగ ప్రసాద అబ మోరేం। సబ సుభ గున బసిహహిం ఉర తోరేం॥
భగతి గ్యాన బిగ్యాన బిరాగా। జోగ చరిత్ర రహస్య బిభాగా॥
జానబ తైం సబహీ కర భేదా। మమ ప్రసాద నహిం సాధన ఖేదా॥

మాయా సంభవ భ్రమ సబ అబ న బ్యాపిహహిం తోహి।
జానేసు బ్రహ్మ అనాది అజ అగున గునాకర మోహి ॥ 85(క) ॥
మోహి భగత ప్రియ సంతత అస బిచారి సును కాగ।
కాయఁ బచన మన మమ పద కరేసు అచల అనురాగ ॥ 85(ఖ) ॥

అబ సును పరమ బిమల మమ బానీ। సత్య సుగమ నిగమాది బఖానీ॥
నిజ సిద్ధాంత సునావఉఁ తోహీ। సును మన ధరు సబ తజి భజు మోహీ॥
మమ మాయా సంభవ సంసారా। జీవ చరాచర బిబిధి ప్రకారా॥
సబ మమ ప్రియ సబ మమ ఉపజాఏ। సబ తే అధిక మనుజ మోహి భాఏ॥
తిన్హ మహఁ ద్విజ ద్విజ మహఁ శ్రుతిధారీ। తిన్హ మహుఁ నిగమ ధరమ అనుసారీ॥
తిన్హ మహఁ ప్రియ బిరక్త పుని గ్యానీ। గ్యానిహు తే అతి ప్రియ బిగ్యానీ॥
తిన్హ తే పుని మోహి ప్రియ నిజ దాసా। జేహి గతి మోరి న దూసరి ఆసా॥
పుని పుని సత్య కహఉఁ తోహి పాహీం। మోహి సేవక సమ ప్రియ కోఉ నాహీం॥
భగతి హీన బిరంచి కిన హోఈ। సబ జీవహు సమ ప్రియ మోహి సోఈ॥
భగతివంత అతి నీచఉ ప్రానీ। మోహి ప్రానప్రియ అసి మమ బానీ॥

సుచి సుసీల సేవక సుమతి ప్రియ కహు కాహి న లాగ।
శ్రుతి పురాన కహ నీతి అసి సావధాన సును కాగ ॥ 86 ॥

ఏక పితా కే బిపుల కుమారా। హోహిం పృథక గున సీల అచారా॥
కోఉ పండింత కోఉ తాపస గ్యాతా। కోఉ ధనవంత సూర కోఉ దాతా॥
కోఉ సర్బగ్య ధర్మరత కోఈ। సబ పర పితహి ప్రీతి సమ హోఈ॥
కోఉ పితు భగత బచన మన కర్మా। సపనేహుఁ జాన న దూసర ధర్మా॥
సో సుత ప్రియ పితు ప్రాన సమానా। జద్యపి సో సబ భాఁతి అయానా॥
ఏహి బిధి జీవ చరాచర జేతే। త్రిజగ దేవ నర అసుర సమేతే॥
అఖిల బిస్వ యహ మోర ఉపాయా। సబ పర మోహి బరాబరి దాయా॥
తిన్హ మహఁ జో పరిహరి మద మాయా। భజై మోహి మన బచ అరూ కాయా॥

పురూష నపుంసక నారి వా జీవ చరాచర కోఇ।
సర్బ భావ భజ కపట తజి మోహి పరమ ప్రియ సోఇ ॥ 87(క) ॥
సత్య కహఉఁ ఖగ తోహి సుచి సేవక మమ ప్రానప్రియ।
అస బిచారి భజు మోహి పరిహరి ఆస భరోస సబ ॥ 87(ఖ) ॥

కబహూఁ కాల న బ్యాపిహి తోహీ। సుమిరేసు భజేసు నిరంతర మోహీ॥
ప్రభు బచనామృత సుని న అఘాఊఁ। తను పులకిత మన అతి హరషాఊఁ॥
సో సుఖ జానఇ మన అరు కానా। నహిం రసనా పహిం జాఇ బఖానా॥
ప్రభు సోభా సుఖ జానహిం నయనా। కహి కిమి సకహిం తిన్హహి నహిం బయనా॥
బహు బిధి మోహి ప్రబోధి సుఖ దేఈ। లగే కరన సిసు కౌతుక తేఈ॥
సజల నయన కఛు ముఖ కరి రూఖా। చితఇ మాతు లాగీ అతి భూఖా॥
దేఖి మాతు ఆతుర ఉఠి ధాఈ। కహి మృదు బచన లిఏ ఉర లాఈ॥
గోద రాఖి కరావ పయ పానా। రఘుపతి చరిత లలిత కర గానా॥

జేహి సుఖ లాగి పురారి అసుభ బేష కృత సివ సుఖద।
అవధపురీ నర నారి తేహి సుఖ మహుఁ సంతత మగన ॥ 88(క) ॥
సోఇ సుఖ లవలేస జిన్హ బారక సపనేహుఁ లహేఉ।
తే నహిం గనహిం ఖగేస బ్రహ్మసుఖహి సజ్జన సుమతి ॥ 88(ఖ) ॥

మైం పుని అవధ రహేఉఁ కఛు కాలా। దేఖేఉఁ బాలబినోద రసాలా॥
రామ ప్రసాద భగతి బర పాయఉఁ। ప్రభు పద బంది నిజాశ్రమ ఆయఉఁ॥
తబ తే మోహి న బ్యాపీ మాయా। జబ తే రఘునాయక అపనాయా॥
యహ సబ గుప్త చరిత మైం గావా। హరి మాయాఁ జిమి మోహి నచావా॥
నిజ అనుభవ అబ కహఉఁ ఖగేసా। బిను హరి భజన న జాహి కలేసా॥
రామ కృపా బిను సును ఖగరాఈ। జాని న జాఇ రామ ప్రభుతాఈ॥
జానేం బిను న హోఇ పరతీతీ। బిను పరతీతి హోఇ నహిం ప్రీతీ॥
ప్రీతి బినా నహిం భగతి దిఢ఼ాఈ। జిమి ఖగపతి జల కై చికనాఈ॥

బిను గుర హోఇ కి గ్యాన గ్యాన కి హోఇ బిరాగ బిను।
గావహిం బేద పురాన సుఖ కి లహిఅ హరి భగతి బిను ॥ 89(క) ॥
కోఉ బిశ్రామ కి పావ తాత సహజ సంతోష బిను।
చలై కి జల బిను నావ కోటి జతన పచి పచి మరిఅ ॥ 89(ఖ) ॥

బిను సంతోష న కామ నసాహీం। కామ అఛత సుఖ సపనేహుఁ నాహీం॥
రామ భజన బిను మిటహిం కి కామా। థల బిహీన తరు కబహుఁ కి జామా॥
బిను బిగ్యాన కి సమతా ఆవఇ। కోఉ అవకాస కి నభ బిను పావఇ॥
శ్రద్ధా బినా ధర్మ నహిం హోఈ। బిను మహి గంధ కి పావఇ కోఈ॥
బిను తప తేజ కి కర బిస్తారా। జల బిను రస కి హోఇ సంసారా॥
సీల కి మిల బిను బుధ సేవకాఈ। జిమి బిను తేజ న రూప గోసాఈ॥
నిజ సుఖ బిను మన హోఇ కి థీరా। పరస కి హోఇ బిహీన సమీరా॥
కవనిఉ సిద్ధి కి బిను బిస్వాసా। బిను హరి భజన న భవ భయ నాసా॥

బిను బిస్వాస భగతి నహిం తేహి బిను ద్రవహిం న రాము।
రామ కృపా బిను సపనేహుఁ జీవ న లహ బిశ్రాము ॥ 90(క) ॥
అస బిచారి మతిధీర తజి కుతర్క సంసయ సకల।
భజహు రామ రఘుబీర కరునాకర సుందర సుఖద ॥ 90(ఖ) ॥

నిజ మతి సరిస నాథ మైం గాఈ। ప్రభు ప్రతాప మహిమా ఖగరాఈ॥
కహేఉఁ న కఛు కరి జుగుతి బిసేషీ। యహ సబ మైం నిజ నయనన్హి దేఖీ॥
మహిమా నామ రూప గున గాథా। సకల అమిత అనంత రఘునాథా॥
నిజ నిజ మతి ముని హరి గున గావహిం। నిగమ సేష సివ పార న పావహిం॥
తుమ్హహి ఆది ఖగ మసక ప్రజంతా। నభ ఉడ఼ాహిం నహిం పావహిం అంతా॥
తిమి రఘుపతి మహిమా అవగాహా। తాత కబహుఁ కోఉ పావ కి థాహా॥
రాము కామ సత కోటి సుభగ తన। దుర్గా కోటి అమిత అరి మర్దన॥
సక్ర కోటి సత సరిస బిలాసా। నభ సత కోటి అమిత అవకాసా॥

మరుత కోటి సత బిపుల బల రబి సత కోటి ప్రకాస।
ససి సత కోటి సుసీతల సమన సకల భవ త్రాస ॥ 91(క) ॥
కాల కోటి సత సరిస అతి దుస్తర దుర్గ దురంత।
ధూమకేతు సత కోటి సమ దురాధరష భగవంత ॥ 91(ఖ) ॥

ప్రభు అగాధ సత కోటి పతాలా। సమన కోటి సత సరిస కరాలా॥
తీరథ అమిత కోటి సమ పావన। నామ అఖిల అఘ పూగ నసావన॥
హిమగిరి కోటి అచల రఘుబీరా। సింధు కోటి సత సమ గంభీరా॥
కామధేను సత కోటి సమానా। సకల కామ దాయక భగవానా॥
సారద కోటి అమిత చతురాఈ। బిధి సత కోటి సృష్టి నిపునాఈ॥
బిష్ను కోటి సమ పాలన కర్తా। రుద్ర కోటి సత సమ సంహర్తా॥
ధనద కోటి సత సమ ధనవానా। మాయా కోటి ప్రపంచ నిధానా॥
భార ధరన సత కోటి అహీసా। నిరవధి నిరుపమ ప్రభు జగదీసా॥

నిరుపమ న ఉపమా ఆన రామ సమాన రాము నిగమ కహై।
జిమి కోటి సత ఖద్యోత సమ రబి కహత అతి లఘుతా లహై॥
ఏహి భాఁతి నిజ నిజ మతి బిలాస మునిస హరిహి బఖానహీం।
ప్రభు భావ గాహక అతి కృపాల సప్రేమ సుని సుఖ మానహీం॥

రాము అమిత గున సాగర థాహ కి పావఇ కోఇ।
సంతన్హ సన జస కిఛు సునేఉఁ తుమ్హహి సునాయఉఁ సోఇ ॥ 92(క) ॥
భావ బస్య భగవాన సుఖ నిధాన కరునా భవన।
తజి మమతా మద మాన భజిఅ సదా సీతా రవన ॥ 92(ఖ) ॥

సుని భుసుండి కే బచన సుహాఏ। హరషిత ఖగపతి పంఖ ఫులాఏ॥
నయన నీర మన అతి హరషానా। శ్రీరఘుపతి ప్రతాప ఉర ఆనా॥
పాఛిల మోహ సముఝి పఛితానా। బ్రహ్మ అనాది మనుజ కరి మానా॥
పుని పుని కాగ చరన సిరు నావా। జాని రామ సమ ప్రేమ బఢ఼ావా॥
గుర బిను భవ నిధి తరఇ న కోఈ। జౌం బిరంచి సంకర సమ హోఈ॥
సంసయ సర్ప గ్రసేఉ మోహి తాతా। దుఖద లహరి కుతర్క బహు బ్రాతా॥
తవ సరూప గారుడ఼ి రఘునాయక। మోహి జిఆయఉ జన సుఖదాయక॥
తవ ప్రసాద మమ మోహ నసానా। రామ రహస్య అనూపమ జానా॥

తాహి ప్రసంసి బిబిధ బిధి సీస నాఇ కర జోరి।
బచన బినీత సప్రేమ మృదు బోలేఉ గరుడ఼ బహోరి ॥ 93(క) ॥
ప్రభు అపనే అబిబేక తే బూఝఉఁ స్వామీ తోహి।
కృపాసింధు సాదర కహహు జాని దాస నిజ మోహి ॥ 93(ఖ) ॥

తుమ్హ సర్బగ్య తన్య తమ పారా। సుమతి సుసీల సరల ఆచారా॥
గ్యాన బిరతి బిగ్యాన నివాసా। రఘునాయక కే తుమ్హ ప్రియ దాసా॥
కారన కవన దేహ యహ పాఈ। తాత సకల మోహి కహహు బుఝాఈ॥
రామ చరిత సర సుందర స్వామీ। పాయహు కహాఁ కహహు నభగామీ॥
నాథ సునా మైం అస సివ పాహీం। మహా ప్రలయహుఁ నాస తవ నాహీం॥
ముధా బచన నహిం ఈస్వర కహఈ। సోఉ మోరేం మన సంసయ అహఈ॥
అగ జగ జీవ నాగ నర దేవా। నాథ సకల జగు కాల కలేవా॥
అండ కటాహ అమిత లయ కారీ। కాలు సదా దురతిక్రమ భారీ॥

తుమ్హహి న బ్యాపత కాల అతి కరాల కారన కవన।
మోహి సో కహహు కృపాల గ్యాన ప్రభావ కి జోగ బల ॥ 94(క) ॥
ప్రభు తవ ఆశ్రమ ఆఏఁ మోర మోహ భ్రమ భాగ।
కారన కవన సో నాథ సబ కహహు సహిత అనురాగ ॥ 94(ఖ) ॥

గరుడ఼ గిరా సుని హరషేఉ కాగా। బోలేఉ ఉమా పరమ అనురాగా॥
ధన్య ధన్య తవ మతి ఉరగారీ। ప్రస్న తుమ్హారి మోహి అతి ప్యారీ॥
సుని తవ ప్రస్న సప్రేమ సుహాఈ। బహుత జనమ కై సుధి మోహి ఆఈ॥
సబ నిజ కథా కహఉఁ మైం గాఈ। తాత సునహు సాదర మన లాఈ॥
జప తప మఖ సమ దమ బ్రత దానా। బిరతి బిబేక జోగ బిగ్యానా॥
సబ కర ఫల రఘుపతి పద ప్రేమా। తేహి బిను కోఉ న పావఇ ఛేమా॥
ఏహి తన రామ భగతి మైం పాఈ। తాతే మోహి మమతా అధికాఈ॥
జేహి తేం కఛు నిజ స్వారథ హోఈ। తేహి పర మమతా కర సబ కోఈ॥

పన్నగారి అసి నీతి శ్రుతి సంమత సజ్జన కహహిం।
అతి నీచహు సన ప్రీతి కరిఅ జాని నిజ పరమ హిత ॥ 95(క) ॥
పాట కీట తేం హోఇ తేహి తేం పాటంబర రుచిర।
కృమి పాలఇ సబు కోఇ పరమ అపావన ప్రాన సమ ॥ 95(ఖ) ॥

స్వారథ సాఁచ జీవ కహుఁ ఏహా। మన క్రమ బచన రామ పద నేహా॥
సోఇ పావన సోఇ సుభగ సరీరా। జో తను పాఇ భజిఅ రఘుబీరా॥
రామ బిముఖ లహి బిధి సమ దేహీ। కబి కోబిద న ప్రసంసహిం తేహీ॥
రామ భగతి ఏహిం తన ఉర జామీ। తాతే మోహి పరమ ప్రియ స్వామీ॥
తజఉఁ న తన నిజ ఇచ్ఛా మరనా। తన బిను బేద భజన నహిం బరనా॥
ప్రథమ మోహఁ మోహి బహుత బిగోవా। రామ బిముఖ సుఖ కబహుఁ న సోవా॥
నానా జనమ కర్మ పుని నానా। కిఏ జోగ జప తప మఖ దానా॥
కవన జోని జనమేఉఁ జహఁ నాహీం। మైం ఖగేస భ్రమి భ్రమి జగ మాహీం॥
దేఖేఉఁ కరి సబ కరమ గోసాఈ। సుఖీ న భయఉఁ అబహిం కీ నాఈ॥
సుధి మోహి నాథ జన్మ బహు కేరీ। సివ ప్రసాద మతి మోహఁ న ఘేరీ॥

ప్రథమ జన్మ కే చరిత అబ కహఉఁ సునహు బిహగేస।
సుని ప్రభు పద రతి ఉపజఇ జాతేం మిటహిం కలేస ॥ 96(క) ॥
పూరుబ కల్ప ఏక ప్రభు జుగ కలిజుగ మల మూల॥
నర అరు నారి అధర్మ రత సకల నిగమ ప్రతికూల ॥ 96(ఖ) ॥

తేహి కలిజుగ కోసలపుర జాఈ। జన్మత భయఉఁ సూద్ర తను పాఈ॥
సివ సేవక మన క్రమ అరు బానీ। ఆన దేవ నిందక అభిమానీ॥
ధన మద మత్త పరమ బాచాలా। ఉగ్రబుద్ధి ఉర దంభ బిసాలా॥
జదపి రహేఉఁ రఘుపతి రజధానీ। తదపి న కఛు మహిమా తబ జానీ॥
అబ జానా మైం అవధ ప్రభావా। నిగమాగమ పురాన అస గావా॥
కవనేహుఁ జన్మ అవధ బస జోఈ। రామ పరాయన సో పరి హోఈ॥
అవధ ప్రభావ జాన తబ ప్రానీ। జబ ఉర బసహిం రాము ధనుపానీ॥
సో కలికాల కఠిన ఉరగారీ। పాప పరాయన సబ నర నారీ॥

కలిమల గ్రసే ధర్మ సబ లుప్త భఏ సదగ్రంథ।
దంభిన్హ నిజ మతి కల్పి కరి ప్రగట కిఏ బహు పంథ ॥ 97(క) ॥
భఏ లోగ సబ మోహబస లోభ గ్రసే సుభ కర్మ।
సును హరిజాన గ్యాన నిధి కహఉఁ కఛుక కలిధర్మ ॥ 97(ఖ) ॥

బరన ధర్మ నహిం ఆశ్రమ చారీ। శ్రుతి బిరోధ రత సబ నర నారీ॥
ద్విజ శ్రుతి బేచక భూప ప్రజాసన। కోఉ నహిం మాన నిగమ అనుసాసన॥
మారగ సోఇ జా కహుఁ జోఇ భావా। పండిత సోఇ జో గాల బజావా॥
మిథ్యారంభ దంభ రత జోఈ। తా కహుఁ సంత కహఇ సబ కోఈ॥
సోఇ సయాన జో పరధన హారీ। జో కర దంభ సో బడ఼ ఆచారీ॥
జౌ కహ ఝూఁఠ మసఖరీ జానా। కలిజుగ సోఇ గునవంత బఖానా॥
నిరాచార జో శ్రుతి పథ త్యాగీ। కలిజుగ సోఇ గ్యానీ సో బిరాగీ॥
జాకేం నఖ అరు జటా బిసాలా। సోఇ తాపస ప్రసిద్ధ కలికాలా॥

అసుభ బేష భూషన ధరేం భచ్ఛాభచ్ఛ జే ఖాహిం।
తేఇ జోగీ తేఇ సిద్ధ నర పూజ్య తే కలిజుగ మాహిం ॥ 98(క) ॥
జే అపకారీ చార తిన్హ కర గౌరవ మాన్య తేఇ।
మన క్రమ బచన లబార తేఇ బకతా కలికాల మహుఁ ॥ 98(ఖ) ॥

నారి బిబస నర సకల గోసాఈ। నాచహిం నట మర్కట కీ నాఈ॥
సూద్ర ద్విజన్హ ఉపదేసహిం గ్యానా। మేలి జనేఊ లేహిం కుదానా॥
సబ నర కామ లోభ రత క్రోధీ। దేవ బిప్ర శ్రుతి సంత బిరోధీ॥
గున మందిర సుందర పతి త్యాగీ। భజహిం నారి పర పురుష అభాగీ॥
సౌభాగినీం బిభూషన హీనా। బిధవన్హ కే సింగార నబీనా॥
గుర సిష బధిర అంధ కా లేఖా। ఏక న సునఇ ఏక నహిం దేఖా॥
హరఇ సిష్య ధన సోక న హరఈ। సో గుర ఘోర నరక మహుఁ పరఈ॥
మాతు పితా బాలకన్హి బోలాబహిం। ఉదర భరై సోఇ ధర్మ సిఖావహిం॥

బ్రహ్మ గ్యాన బిను నారి నర కహహిం న దూసరి బాత।
కౌడ఼ీ లాగి లోభ బస కరహిం బిప్ర గుర ఘాత ॥ 99(క) ॥
బాదహిం సూద్ర ద్విజన్హ సన హమ తుమ్హ తే కఛు ఘాటి।
జానఇ బ్రహ్మ సో బిప్రబర ఆఁఖి దేఖావహిం డాటి ॥ 99(ఖ) ॥

పర త్రియ లంపట కపట సయానే। మోహ ద్రోహ మమతా లపటానే॥
తేఇ అభేదబాదీ గ్యానీ నర। దేఖా మేం చరిత్ర కలిజుగ కర॥
ఆపు గఏ అరు తిన్హహూ ఘాలహిం। జే కహుఁ సత మారగ ప్రతిపాలహిం॥
కల్ప కల్ప భరి ఏక ఏక నరకా। పరహిం జే దూషహిం శ్రుతి కరి తరకా॥
జే బరనాధమ తేలి కుమ్హారా। స్వపచ కిరాత కోల కలవారా॥
నారి ముఈ గృహ సంపతి నాసీ। మూడ఼ ముడ఼ాఇ హోహిం సన్యాసీ॥
తే బిప్రన్హ సన ఆపు పుజావహిం। ఉభయ లోక నిజ హాథ నసావహిం॥
బిప్ర నిరచ్ఛర లోలుప కామీ। నిరాచార సఠ బృషలీ స్వామీ॥
సూద్ర కరహిం జప తప బ్రత నానా। బైఠి బరాసన కహహిం పురానా॥
సబ నర కల్పిత కరహిం అచారా। జాఇ న బరని అనీతి అపారా॥

భఏ బరన సంకర కలి భిన్నసేతు సబ లోగ।
కరహిం పాప పావహిం దుఖ భయ రుజ సోక బియోగ ॥ 100(క) ॥
శ్రుతి సంమత హరి భక్తి పథ సంజుత బిరతి బిబేక।
తేహి న చలహిం నర మోహ బస కల్పహిం పంథ అనేక ॥ 100(ఖ) ॥

బహు దామ సఁవారహిం ధామ జతీ। బిషయా హరి లీన్హి న రహి బిరతీ॥
తపసీ ధనవంత దరిద్ర గృహీ। కలి కౌతుక తాత న జాత కహీ॥
కులవంతి నికారహిం నారి సతీ। గృహ ఆనిహిం చేరీ నిబేరి గతీ॥
సుత మానహిం మాతు పితా తబ లౌం। అబలానన దీఖ నహీం జబ లౌం॥
ససురారి పిఆరి లగీ జబ తేం। రిపరూప కుటుంబ భఏ తబ తేం॥
నృప పాప పరాయన ధర్మ నహీం। కరి దండ బిడంబ ప్రజా నితహీం॥
ధనవంత కులీన మలీన అపీ। ద్విజ చిన్హ జనేఉ ఉఘార తపీ॥
నహిం మాన పురాన న బేదహి జో। హరి సేవక సంత సహీ కలి సో॥
కబి బృంద ఉదార దునీ న సునీ। గున దూషక బ్రాత న కోపి గునీ॥
కలి బారహిం బార దుకాల పరై। బిను అన్న దుఖీ సబ లోగ మరై॥

సును ఖగేస కలి కపట హఠ దంభ ద్వేష పాషండ।
మాన మోహ మారాది మద బ్యాపి రహే బ్రహ్మండ ॥ 101(క) ॥
తామస ధర్మ కరహిం నర జప తప బ్రత మఖ దాన।
దేవ న బరషహిం ధరనీం బఏ న జామహిం ధాన ॥ 101(ఖ) ॥

అబలా కచ భూషన భూరి ఛుధా। ధనహీన దుఖీ మమతా బహుధా॥
సుఖ చాహహిం మూఢ఼ న ధర్మ రతా। మతి థోరి కఠోరి న కోమలతా ॥ 1 ॥
నర పీడ఼ిత రోగ న భోగ కహీం। అభిమాన బిరోధ అకారనహీం॥
లఘు జీవన సంబతు పంచ దసా। కలపాంత న నాస గుమాను అసా ॥ 2 ॥
కలికాల బిహాల కిఏ మనుజా। నహిం మానత క్వౌ అనుజా తనుజా।
నహిం తోష బిచార న సీతలతా। సబ జాతి కుజాతి భఏ మగతా ॥ 3 ॥
ఇరిషా పరుషాచ్ఛర లోలుపతా। భరి పూరి రహీ సమతా బిగతా॥
సబ లోగ బియోగ బిసోక హుఏ। బరనాశ్రమ ధర్మ అచార గఏ ॥ 4 ॥
దమ దాన దయా నహిం జానపనీ। జడ఼తా పరబంచనతాతి ఘనీ॥
తను పోషక నారి నరా సగరే। పరనిందక జే జగ మో బగరే ॥ 5 ॥

సును బ్యాలారి కాల కలి మల అవగున ఆగార।
గునఉఁ బహుత కలిజుగ కర బిను ప్రయాస నిస్తార ॥ 102(క) ॥
కృతజుగ త్రేతా ద్వాపర పూజా మఖ అరు జోగ।
జో గతి హోఇ సో కలి హరి నామ తే పావహిం లోగ ॥ 102(ఖ) ॥

కృతజుగ సబ జోగీ బిగ్యానీ। కరి హరి ధ్యాన తరహిం భవ ప్రానీ॥
త్రేతాఁ బిబిధ జగ్య నర కరహీం। ప్రభుహి సమర్పి కర్మ భవ తరహీం॥
ద్వాపర కరి రఘుపతి పద పూజా। నర భవ తరహిం ఉపాయ న దూజా॥
కలిజుగ కేవల హరి గున గాహా। గావత నర పావహిం భవ థాహా॥
కలిజుగ జోగ న జగ్య న గ్యానా। ఏక అధార రామ గున గానా॥
సబ భరోస తజి జో భజ రామహి। ప్రేమ సమేత గావ గున గ్రామహి॥
సోఇ భవ తర కఛు సంసయ నాహీం। నామ ప్రతాప ప్రగట కలి మాహీం॥
కలి కర ఏక పునీత ప్రతాపా। మానస పున్య హోహిం నహిం పాపా॥

కలిజుగ సమ జుగ ఆన నహిం జౌం నర కర బిస్వాస।
గాఇ రామ గున గన బిమలఁ భవ తర బినహిం ప్రయాస ॥ 103(క) ॥
ప్రగట చారి పద ధర్మ కే కలిల మహుఁ ఏక ప్రధాన।
జేన కేన బిధి దీన్హేం దాన కరఇ కల్యాన ॥ 103(ఖ) ॥

నిత జుగ ధర్మ హోహిం సబ కేరే। హృదయఁ రామ మాయా కే ప్రేరే॥
సుద్ధ సత్వ సమతా బిగ్యానా। కృత ప్రభావ ప్రసన్న మన జానా॥
సత్వ బహుత రజ కఛు రతి కర్మా। సబ బిధి సుఖ త్రేతా కర ధర్మా॥
బహు రజ స్వల్ప సత్వ కఛు తామస। ద్వాపర ధర్మ హరష భయ మానస॥
తామస బహుత రజోగున థోరా। కలి ప్రభావ బిరోధ చహుఁ ఓరా॥
బుధ జుగ ధర్మ జాని మన మాహీం। తజి అధర్మ రతి ధర్మ కరాహీం॥
కాల ధర్మ నహిం బ్యాపహిం తాహీ। రఘుపతి చరన ప్రీతి అతి జాహీ॥
నట కృత బికట కపట ఖగరాయా। నట సేవకహి న బ్యాపఇ మాయా॥

హరి మాయా కృత దోష గున బిను హరి భజన న జాహిం।
భజిఅ రామ తజి కామ సబ అస బిచారి మన మాహిం ॥ 104(క) ॥
తేహి కలికాల బరష బహు బసేఉఁ అవధ బిహగేస।
పరేఉ దుకాల బిపతి బస తబ మైం గయఉఁ బిదేస ॥ 104(ఖ) ॥

గయఉఁ ఉజేనీ సును ఉరగారీ। దీన మలీన దరిద్ర దుఖారీ॥
గఏఁ కాల కఛు సంపతి పాఈ। తహఁ పుని కరఉఁ సంభు సేవకాఈ॥
బిప్ర ఏక బైదిక సివ పూజా। కరఇ సదా తేహి కాజు న దూజా॥
పరమ సాధు పరమారథ బిందక। సంభు ఉపాసక నహిం హరి నిందక॥
తేహి సేవఉఁ మైం కపట సమేతా। ద్విజ దయాల అతి నీతి నికేతా॥
బాహిజ నమ్ర దేఖి మోహి సాఈం। బిప్ర పఢ఼ావ పుత్ర కీ నాఈం॥
సంభు మంత్ర మోహి ద్విజబర దీన్హా। సుభ ఉపదేస బిబిధ బిధి కీన్హా॥
జపఉఁ మంత్ర సివ మందిర జాఈ। హృదయఁ దంభ అహమితి అధికాఈ॥

మైం ఖల మల సంకుల మతి నీచ జాతి బస మోహ।
హరి జన ద్విజ దేఖేం జరఉఁ కరఉఁ బిష్ను కర ద్రోహ ॥ 105(క) ॥
గుర నిత మోహి ప్రబోధ దుఖిత దేఖి ఆచరన మమ।
మోహి ఉపజఇ అతి క్రోధ దంభిహి నీతి కి భావఈ ॥ 105(ఖ) ॥

ఏక బార గుర లీన్హ బోలాఈ। మోహి నీతి బహు భాఁతి సిఖాఈ॥
సివ సేవా కర ఫల సుత సోఈ। అబిరల భగతి రామ పద హోఈ॥
రామహి భజహిం తాత సివ ధాతా। నర పావఁర కై కేతిక బాతా॥
జాసు చరన అజ సివ అనురాగీ। తాతు ద్రోహఁ సుఖ చహసి అభాగీ॥
హర కహుఁ హరి సేవక గుర కహేఊ। సుని ఖగనాథ హృదయ మమ దహేఊ॥
అధమ జాతి మైం బిద్యా పాఏఁ। భయఉఁ జథా అహి దూధ పిఆఏఁ॥
మానీ కుటిల కుభాగ్య కుజాతీ। గుర కర ద్రోహ కరఉఁ దిను రాతీ॥
అతి దయాల గుర స్వల్ప న క్రోధా। పుని పుని మోహి సిఖావ సుబోధా॥
జేహి తే నీచ బడ఼ాఈ పావా। సో ప్రథమహిం హతి తాహి నసావా॥
ధూమ అనల సంభవ సును భాఈ। తేహి బుఝావ ఘన పదవీ పాఈ॥
రజ మగ పరీ నిరాదర రహఈ। సబ కర పద ప్రహార నిత సహఈ॥
మరుత ఉడ఼ావ ప్రథమ తేహి భరఈ। పుని నృప నయన కిరీటన్హి పరఈ॥
సును ఖగపతి అస సముఝి ప్రసంగా। బుధ నహిం కరహిం అధమ కర సంగా॥
కబి కోబిద గావహిం అసి నీతీ। ఖల సన కలహ న భల నహిం ప్రీతీ॥
ఉదాసీన నిత రహిఅ గోసాఈం। ఖల పరిహరిఅ స్వాన కీ నాఈం॥
మైం ఖల హృదయఁ కపట కుటిలాఈ। గుర హిత కహఇ న మోహి సోహాఈ॥

ఏక బార హర మందిర జపత రహేఉఁ సివ నామ।
గుర ఆయఉ అభిమాన తేం ఉఠి నహిం కీన్హ ప్రనామ ॥ 106(క) ॥
సో దయాల నహిం కహేఉ కఛు ఉర న రోష లవలేస।
అతి అఘ గుర అపమానతా సహి నహిం సకే మహేస ॥ 106(ఖ) ॥

మందిర మాఝ భఈ నభ బానీ। రే హతభాగ్య అగ్య అభిమానీ॥
జద్యపి తవ గుర కేం నహిం క్రోధా। అతి కృపాల చిత సమ్యక బోధా॥
తదపి సాప సఠ దైహఉఁ తోహీ। నీతి బిరోధ సోహాఇ న మోహీ॥
జౌం నహిం దండ కరౌం ఖల తోరా। భ్రష్ట హోఇ శ్రుతిమారగ మోరా॥
జే సఠ గుర సన ఇరిషా కరహీం। రౌరవ నరక కోటి జుగ పరహీం॥
త్రిజగ జోని పుని ధరహిం సరీరా। అయుత జన్మ భరి పావహిం పీరా॥
బైఠ రహేసి అజగర ఇవ పాపీ। సర్ప హోహి ఖల మల మతి బ్యాపీ॥
మహా బిటప కోటర మహుఁ జాఈ॥రహు అధమాధమ అధగతి పాఈ॥

హాహాకార కీన్హ గుర దారున సుని సివ సాప॥
కంపిత మోహి బిలోకి అతి ఉర ఉపజా పరితాప ॥ 107(క) ॥
కరి దండవత సప్రేమ ద్విజ సివ సన్ముఖ కర జోరి।
బినయ కరత గదగద స్వర సముఝి ఘోర గతి మోరి ॥ 107(ఖ) ॥

నమామీశమీశాన నిర్వాణరూపం। వింభుం బ్యాపకం బ్రహ్మ వేదస్వరూపం।
నిజం నిర్గుణం నిర్వికల్పం నిరీంహ। చిదాకాశమాకాశవాసం భజేఽహం॥
నిరాకారమోంకారమూలం తురీయం। గిరా గ్యాన గోతీతమీశం గిరీశం॥
కరాలం మహాకాల కాలం కృపాలం। గుణాగార సంసారపారం నతోఽహం॥
తుషారాద్రి సంకాశ గౌరం గభీరం। మనోభూత కోటి ప్రభా శ్రీ శరీరం॥
స్ఫురన్మౌలి కల్లోలినీ చారు గంగా। లసద్భాలబాలేన్దు కంఠే భుజంగా॥
చలత్కుండలం భ్రూ సునేత్రం విశాలం। ప్రసన్నాననం నీలకంఠం దయాలం॥
మృగాధీశచర్మామ్బరం ముణ్డమాలం। ప్రియం శంకరం సర్వనాథం భజామి॥
ప్రచండం ప్రకృష్టం ప్రగల్భం పరేశం। అఖండం అజం భానుకోటిప్రకాశం॥
త్రయఃశూల నిర్మూలనం శూలపాణిం। భజేఽహం భవానీపతిం భావగమ్యం॥
కలాతీత కల్యాణ కల్పాన్తకారీ। సదా సజ్జనాన్దదాతా పురారీ॥
చిదానందసందోహ మోహాపహారీ। ప్రసీద ప్రసీద ప్రభో మన్మథారీ॥
న యావద్ ఉమానాథ పాదారవిన్దం। భజంతీహ లోకే పరే వా నరాణాం॥
న తావత్సుఖం శాన్తి సన్తాపనాశం। ప్రసీద ప్రభో సర్వభూతాధివాసం॥
న జానామి యోగం జపం నైవ పూజాం। నతోఽహం సదా సర్వదా శంభు తుభ్యం॥
జరా జన్మ దుఃఖౌఘ తాతప్యమానం। ప్రభో పాహి ఆపన్నమామీశ శంభో॥

రుద్రాష్టకమిదం ప్రోక్తం విప్రేణ హరతోషయే।
యే పఠన్తి నరా భక్త్యా తేషాం శమ్భుః ప్రసీదతి ॥ 9 ॥

సుని బినతీ సర్బగ్య సివ దేఖి బ్రిప్ర అనురాగు।
పుని మందిర నభబానీ భఇ ద్విజబర బర మాగు ॥ 108(క) ॥
జౌం ప్రసన్న ప్రభు మో పర నాథ దీన పర నేహు।
నిజ పద భగతి దేఇ ప్రభు పుని దూసర బర దేహు ॥ 108(ఖ) ॥
తవ మాయా బస జీవ జడ఼ సంతత ఫిరఇ భులాన।
తేహి పర క్రోధ న కరిఅ ప్రభు కృపా సింధు భగవాన ॥ 108(గ) ॥
సంకర దీనదయాల అబ ఏహి పర హోహు కృపాల।
సాప అనుగ్రహ హోఇ జేహిం నాథ థోరేహీం కాల ॥ 108(ఘ) ॥

ఏహి కర హోఇ పరమ కల్యానా। సోఇ కరహు అబ కృపానిధానా॥
బిప్రగిరా సుని పరహిత సానీ। ఏవమస్తు ఇతి భఇ నభబానీ॥
జదపి కీన్హ ఏహిం దారున పాపా। మైం పుని దీన్హ కోప కరి సాపా॥
తదపి తుమ్హార సాధుతా దేఖీ। కరిహఉఁ ఏహి పర కృపా బిసేషీ॥
ఛమాసీల జే పర ఉపకారీ। తే ద్విజ మోహి ప్రియ జథా ఖరారీ॥
మోర శ్రాప ద్విజ బ్యర్థ న జాఇహి। జన్మ సహస అవస్య యహ పాఇహి॥
జనమత మరత దుసహ దుఖ హోఈ। అహి స్వల్పఉ నహిం బ్యాపిహి సోఈ॥
కవనేఉఁ జన్మ మిటిహి నహిం గ్యానా। సునహి సూద్ర మమ బచన ప్రవానా॥
రఘుపతి పురీం జన్మ తబ భయఊ। పుని తైం మమ సేవాఁ మన దయఊ॥
పురీ ప్రభావ అనుగ్రహ మోరేం। రామ భగతి ఉపజిహి ఉర తోరేం॥
సును మమ బచన సత్య అబ భాఈ। హరితోషన బ్రత ద్విజ సేవకాఈ॥
అబ జని కరహి బిప్ర అపమానా। జానేహు సంత అనంత సమానా॥
ఇంద్ర కులిస మమ సూల బిసాలా। కాలదండ హరి చక్ర కరాలా॥
జో ఇన్హ కర మారా నహిం మరఈ। బిప్రద్రోహ పావక సో జరఈ॥
అస బిబేక రాఖేహు మన మాహీం। తుమ్హ కహఁ జగ దుర్లభ కఛు నాహీం॥
ఔరఉ ఏక ఆసిషా మోరీ। అప్రతిహత గతి హోఇహి తోరీ॥

సుని సివ బచన హరషి గుర ఏవమస్తు ఇతి భాషి।
మోహి ప్రబోధి గయఉ గృహ సంభు చరన ఉర రాఖి ॥ 109(క) ॥
ప్రేరిత కాల బిధి గిరి జాఇ భయఉఁ మైం బ్యాల।
పుని ప్రయాస బిను సో తను జజేఉఁ గఏఁ కఛు కాల ॥ 109(ఖ) ॥
జోఇ తను ధరఉఁ తజఉఁ పుని అనాయాస హరిజాన।
జిమి నూతన పట పహిరఇ నర పరిహరఇ పురాన ॥ 109(గ) ॥
సివఁ రాఖీ శ్రుతి నీతి అరు మైం నహిం పావా క్లేస।
ఏహి బిధి ధరేఉఁ బిబిధ తను గ్యాన న గయఉ ఖగేస ॥ 109(ఘ) ॥

త్రిజగ దేవ నర జోఇ తను ధరఉఁ। తహఁ తహఁ రామ భజన అనుసరఊఁ॥
ఏక సూల మోహి బిసర న కాఊ। గుర కర కోమల సీల సుభాఊ॥
చరమ దేహ ద్విజ కై మైం పాఈ। సుర దుర్లభ పురాన శ్రుతి గాఈ॥
ఖేలఉఁ తహూఁ బాలకన్హ మీలా। కరఉఁ సకల రఘునాయక లీలా॥
ప్రౌఢ఼ భఏఁ మోహి పితా పఢ఼ావా। సమఝఉఁ సునఉఁ గునఉఁ నహిం భావా॥
మన తే సకల బాసనా భాగీ। కేవల రామ చరన లయ లాగీ॥
కహు ఖగేస అస కవన అభాగీ। ఖరీ సేవ సురధేనుహి త్యాగీ॥
ప్రేమ మగన మోహి కఛు న సోహాఈ। హారేఉ పితా పఢ఼ాఇ పఢ఼ాఈ॥
భఏ కాలబస జబ పితు మాతా। మైం బన గయఉఁ భజన జనత్రాతా॥
జహఁ జహఁ బిపిన మునీస్వర పావఉఁ। ఆశ్రమ జాఇ జాఇ సిరు నావఉఁ॥
బూఝత తిన్హహి రామ గున గాహా। కహహిం సునఉఁ హరషిత ఖగనాహా॥
సునత ఫిరఉఁ హరి గున అనుబాదా। అబ్యాహత గతి సంభు ప్రసాదా॥
ఛూటీ త్రిబిధ ఈషనా గాఢ఼ీ। ఏక లాలసా ఉర అతి బాఢ఼ీ॥
రామ చరన బారిజ జబ దేఖౌం। తబ నిజ జన్మ సఫల కరి లేఖౌం॥
జేహి పూఁఛఉఁ సోఇ ముని అస కహఈ। ఈస్వర సర్బ భూతమయ అహఈ॥
నిర్గున మత నహిం మోహి సోహాఈ। సగున బ్రహ్మ రతి ఉర అధికాఈ॥

గుర కే బచన సురతి కరి రామ చరన మను లాగ।
రఘుపతి జస గావత ఫిరఉఁ ఛన ఛన నవ అనురాగ ॥ 110(క) ॥
మేరు సిఖర బట ఛాయాఁ ముని లోమస ఆసీన।
దేఖి చరన సిరు నాయఉఁ బచన కహేఉఁ అతి దీన ॥ 110(ఖ) ॥
సుని మమ బచన బినీత మృదు ముని కృపాల ఖగరాజ।
మోహి సాదర పూఁఛత భఏ ద్విజ ఆయహు కేహి కాజ ॥ 110(గ) ॥
తబ మైం కహా కృపానిధి తుమ్హ సర్బగ్య సుజాన।
సగున బ్రహ్మ అవరాధన మోహి కహహు భగవాన ॥ 110(ఘ) ॥

తబ మునిష రఘుపతి గున గాథా। కహే కఛుక సాదర ఖగనాథా॥
బ్రహ్మగ్యాన రత ముని బిగ్యాని। మోహి పరమ అధికారీ జానీ॥
లాగే కరన బ్రహ్మ ఉపదేసా। అజ అద్వేత అగున హృదయేసా॥
అకల అనీహ అనామ అరుపా। అనుభవ గమ్య అఖండ అనూపా॥
మన గోతీత అమల అబినాసీ। నిర్బికార నిరవధి సుఖ రాసీ॥
సో తైం తాహి తోహి నహిం భేదా। బారి బీచి ఇవ గావహి బేదా॥
బిబిధ భాఁతి మోహి ముని సముఝావా। నిర్గున మత మమ హృదయఁ న ఆవా॥
పుని మైం కహేఉఁ నాఇ పద సీసా। సగున ఉపాసన కహహు మునీసా॥
రామ భగతి జల మమ మన మీనా। కిమి బిలగాఇ మునీస ప్రబీనా॥
సోఇ ఉపదేస కహహు కరి దాయా। నిజ నయనన్హి దేఖౌం రఘురాయా॥
భరి లోచన బిలోకి అవధేసా। తబ సునిహఉఁ నిర్గున ఉపదేసా॥
ముని పుని కహి హరికథా అనూపా। ఖండి సగున మత అగున నిరూపా॥
తబ మైం నిర్గున మత కర దూరీ। సగున నిరూపఉఁ కరి హఠ భూరీ॥
ఉత్తర ప్రతిఉత్తర మైం కీన్హా। ముని తన భఏ క్రోధ కే చీన్హా॥
సును ప్రభు బహుత అవగ్యా కిఏఁ। ఉపజ క్రోధ గ్యానిన్హ కే హిఏఁ॥
అతి సంఘరషన జౌం కర కోఈ। అనల ప్రగట చందన తే హోఈ॥

-బారంబార సకోప ముని కరఇ నిరుపన గ్యాన।
మైం అపనేం మన బైఠ తబ కరఉఁ బిబిధ అనుమాన ॥ 111(క) ॥
క్రోధ కి ద్వేతబుద్ధి బిను ద్వైత కి బిను అగ్యాన।
మాయాబస పరిఛిన్న జడ఼ జీవ కి ఈస సమాన ॥ 111(ఖ) ॥

కబహుఁ కి దుఖ సబ కర హిత తాకేం। తేహి కి దరిద్ర పరస మని జాకేం॥
పరద్రోహీ కీ హోహిం నిసంకా। కామీ పుని కి రహహిం అకలంకా॥
బంస కి రహ ద్విజ అనహిత కీన్హేం। కర్మ కి హోహిం స్వరూపహి చీన్హేం॥
కాహూ సుమతి కి ఖల సఁగ జామీ। సుభ గతి పావ కి పరత్రియ గామీ॥
భవ కి పరహిం పరమాత్మా బిందక। సుఖీ కి హోహిం కబహుఁ హరినిందక॥
రాజు కి రహఇ నీతి బిను జానేం। అఘ కి రహహిం హరిచరిత బఖానేం॥
పావన జస కి పున్య బిను హోఈ। బిను అఘ అజస కి పావఇ కోఈ॥
లాభు కి కిఛు హరి భగతి సమానా। జేహి గావహిం శ్రుతి సంత పురానా॥
హాని కి జగ ఏహి సమ కిఛు భాఈ। భజిఅ న రామహి నర తను పాఈ॥
అఘ కి పిసునతా సమ కఛు ఆనా। ధర్మ కి దయా సరిస హరిజానా॥
ఏహి బిధి అమితి జుగుతి మన గునఊఁ। ముని ఉపదేస న సాదర సునఊఁ॥
పుని పుని సగున పచ్ఛ మైం రోపా। తబ ముని బోలేఉ బచన సకోపా॥
మూఢ఼ పరమ సిఖ దేఉఁ న మానసి। ఉత్తర ప్రతిఉత్తర బహు ఆనసి॥
సత్య బచన బిస్వాస న కరహీ। బాయస ఇవ సబహీ తే డరహీ॥
సఠ స్వపచ్ఛ తబ హృదయఁ బిసాలా। సపది హోహి పచ్ఛీ చండాలా॥
లీన్హ శ్రాప మైం సీస చఢ఼ాఈ। నహిం కఛు భయ న దీనతా ఆఈ॥

తురత భయఉఁ మైం కాగ తబ పుని ముని పద సిరు నాఇ।
సుమిరి రామ రఘుబంస మని హరషిత చలేఉఁ ఉడ఼ాఇ ॥ 112(క) ॥
ఉమా జే రామ చరన రత బిగత కామ మద క్రోధ॥
నిజ ప్రభుమయ దేఖహిం జగత కేహి సన కరహిం బిరోధ ॥ 112(ఖ) ॥

సును ఖగేస నహిం కఛు రిషి దూషన। ఉర ప్రేరక రఘుబంస బిభూషన॥
కృపాసింధు ముని మతి కరి భోరీ। లీన్హి ప్రేమ పరిచ్ఛా మోరీ॥
మన బచ క్రమ మోహి నిజ జన జానా। ముని మతి పుని ఫేరీ భగవానా॥
రిషి మమ మహత సీలతా దేఖీ। రామ చరన బిస్వాస బిసేషీ॥
అతి బిసమయ పుని పుని పఛితాఈ। సాదర ముని మోహి లీన్హ బోలాఈ॥
మమ పరితోష బిబిధ బిధి కీన్హా। హరషిత రామమంత్ర తబ దీన్హా॥
బాలకరూప రామ కర ధ్యానా। కహేఉ మోహి ముని కృపానిధానా॥
సుందర సుఖద మిహి అతి భావా। సో ప్రథమహిం మైం తుమ్హహి సునావా॥
ముని మోహి కఛుక కాల తహఁ రాఖా। రామచరితమానస తబ భాషా॥
సాదర మోహి యహ కథా సునాఈ। పుని బోలే ముని గిరా సుహాఈ॥
రామచరిత సర గుప్త సుహావా। సంభు ప్రసాద తాత మైం పావా॥
తోహి నిజ భగత రామ కర జానీ। తాతే మైం సబ కహేఉఁ బఖానీ॥
రామ భగతి జిన్హ కేం ఉర నాహీం। కబహుఁ న తాత కహిఅ తిన్హ పాహీం॥
ముని మోహి బిబిధ భాఁతి సముఝావా। మైం సప్రేమ ముని పద సిరు నావా॥
నిజ కర కమల పరసి మమ సీసా। హరషిత ఆసిష దీన్హ మునీసా॥
రామ భగతి అబిరల ఉర తోరేం। బసిహి సదా ప్రసాద అబ మోరేం॥

-సదా రామ ప్రియ హోహు తుమ్హ సుభ గున భవన అమాన।
కామరూప ఇచ్ధామరన గ్యాన బిరాగ నిధాన ॥ 113(క) ॥
జేంహిం ఆశ్రమ తుమ్హ బసబ పుని సుమిరత శ్రీభగవంత।
బ్యాపిహి తహఁ న అబిద్యా జోజన ఏక ప్రజంత ॥ 113(ఖ) ॥

కాల కర్మ గున దోష సుభాఊ। కఛు దుఖ తుమ్హహి న బ్యాపిహి కాఊ॥
రామ రహస్య లలిత బిధి నానా। గుప్త ప్రగట ఇతిహాస పురానా॥
బిను శ్రమ తుమ్హ జానబ సబ సోఊ। నిత నవ నేహ రామ పద హోఊ॥
జో ఇచ్ఛా కరిహహు మన మాహీం। హరి ప్రసాద కఛు దుర్లభ నాహీం॥
సుని ముని ఆసిష సును మతిధీరా। బ్రహ్మగిరా భఇ గగన గఁభీరా॥
ఏవమస్తు తవ బచ ముని గ్యానీ। యహ మమ భగత కర్మ మన బానీ॥
సుని నభగిరా హరష మోహి భయఊ। ప్రేమ మగన సబ సంసయ గయఊ॥
కరి బినతీ ముని ఆయసు పాఈ। పద సరోజ పుని పుని సిరు నాఈ॥
హరష సహిత ఏహిం ఆశ్రమ ఆయఉఁ। ప్రభు ప్రసాద దుర్లభ బర పాయఉఁ॥
ఇహాఁ బసత మోహి సును ఖగ ఈసా। బీతే కలప సాత అరు బీసా॥
కరఉఁ సదా రఘుపతి గున గానా। సాదర సునహిం బిహంగ సుజానా॥
జబ జబ అవధపురీం రఘుబీరా। ధరహిం భగత హిత మనుజ సరీరా॥
తబ తబ జాఇ రామ పుర రహఊఁ। సిసులీలా బిలోకి సుఖ లహఊఁ॥
పుని ఉర రాఖి రామ సిసురూపా। నిజ ఆశ్రమ ఆవఉఁ ఖగభూపా॥
కథా సకల మైం తుమ్హహి సునాఈ। కాగ దేహ జేహిం కారన పాఈ॥
కహిఉఁ తాత సబ ప్రస్న తుమ్హారీ। రామ భగతి మహిమా అతి భారీ॥

తాతే యహ తన మోహి ప్రియ భయఉ రామ పద నేహ।
నిజ ప్రభు దరసన పాయఉఁ గఏ సకల సందేహ ॥ 114(క) ॥
భగతి పచ్ఛ హఠ కరి రహేఉఁ దీన్హి మహారిషి సాప।
ముని దుర్లభ బర పాయఉఁ దేఖహు భజన ప్రతాప ॥ 114(ఖ) ॥

జే అసి భగతి జాని పరిహరహీం। కేవల గ్యాన హేతు శ్రమ కరహీం॥
తే జడ఼ కామధేను గృహఁ త్యాగీ। ఖోజత ఆకు ఫిరహిం పయ లాగీ॥
సును ఖగేస హరి భగతి బిహాఈ। జే సుఖ చాహహిం ఆన ఉపాఈ॥
తే సఠ మహాసింధు బిను తరనీ। పైరి పార చాహహిం జడ఼ కరనీ॥
సుని భసుండి కే బచన భవానీ। బోలేఉ గరుడ఼ హరషి మృదు బానీ॥
తవ ప్రసాద ప్రభు మమ ఉర మాహీం। సంసయ సోక మోహ భ్రమ నాహీం॥
సునేఉఁ పునీత రామ గున గ్రామా। తుమ్హరీ కృపాఁ లహేఉఁ బిశ్రామా॥
ఏక బాత ప్రభు పూఁఛఉఁ తోహీ। కహహు బుఝాఇ కృపానిధి మోహీ॥
కహహిం సంత ముని బేద పురానా। నహిం కఛు దుర్లభ గ్యాన సమానా॥
సోఇ ముని తుమ్హ సన కహేఉ గోసాఈం। నహిం ఆదరేహు భగతి కీ నాఈం॥
గ్యానహి భగతిహి అంతర కేతా। సకల కహహు ప్రభు కృపా నికేతా॥
సుని ఉరగారి బచన సుఖ మానా। సాదర బోలేఉ కాగ సుజానా॥
భగతిహి గ్యానహి నహిం కఛు భేదా। ఉభయ హరహిం భవ సంభవ ఖేదా॥
నాథ మునీస కహహిం కఛు అంతర। సావధాన సోఉ సును బిహంగబర॥
గ్యాన బిరాగ జోగ బిగ్యానా। ఏ సబ పురుష సునహు హరిజానా॥
పురుష ప్రతాప ప్రబల సబ భాఁతీ। అబలా అబల సహజ జడ఼ జాతీ॥

-పురుష త్యాగి సక నారిహి జో బిరక్త మతి ధీర॥
న తు కామీ బిషయాబస బిముఖ జో పద రఘుబీర ॥ 115(క) ॥
సోఉ ముని గ్యాననిధాన మృగనయనీ బిధు ముఖ నిరఖి।
బిబస హోఇ హరిజాన నారి బిష్ను మాయా ప్రగట ॥ 115(ఖ) ॥

ఇహాఁ న పచ్ఛపాత కఛు రాఖఉఁ। బేద పురాన సంత మత భాషఉఁ॥
మోహ న నారి నారి కేం రూపా। పన్నగారి యహ రీతి అనూపా॥
మాయా భగతి సునహు తుమ్హ దోఊ। నారి బర్గ జానఇ సబ కోఊ॥
పుని రఘుబీరహి భగతి పిఆరీ। మాయా ఖలు నర్తకీ బిచారీ॥
భగతిహి సానుకూల రఘురాయా। తాతే తేహి డరపతి అతి మాయా॥
రామ భగతి నిరుపమ నిరుపాధీ। బసఇ జాసు ఉర సదా అబాధీ॥
తేహి బిలోకి మాయా సకుచాఈ। కరి న సకఇ కఛు నిజ ప్రభుతాఈ॥
అస బిచారి జే ముని బిగ్యానీ। జాచహీం భగతి సకల సుఖ ఖానీ॥

యహ రహస్య రఘునాథ కర బేగి న జానఇ కోఇ।
జో జానఇ రఘుపతి కృపాఁ సపనేహుఁ మోహ న హోఇ ॥ 116(క) ॥
ఔరఉ గ్యాన భగతి కర భేద సునహు సుప్రబీన।
జో సుని హోఇ రామ పద ప్రీతి సదా అబిఛీన ॥ 116(ఖ) ॥

సునహు తాత యహ అకథ కహానీ। సముఝత బనఇ న జాఇ బఖానీ॥
ఈస్వర అంస జీవ అబినాసీ। చేతన అమల సహజ సుఖ రాసీ॥
సో మాయాబస భయఉ గోసాఈం। బఁధ్యో కీర మరకట కీ నాఈ॥
జడ఼ చేతనహి గ్రంథి పరి గఈ। జదపి మృషా ఛూటత కఠినఈ॥
తబ తే జీవ భయఉ సంసారీ। ఛూట న గ్రంథి న హోఇ సుఖారీ॥
శ్రుతి పురాన బహు కహేఉ ఉపాఈ। ఛూట న అధిక అధిక అరుఝాఈ॥
జీవ హృదయఁ తమ మోహ బిసేషీ। గ్రంథి ఛూట కిమి పరఇ న దేఖీ॥
అస సంజోగ ఈస జబ కరఈ। తబహుఁ కదాచిత సో నిరుఅరఈ॥
సాత్త్విక శ్రద్ధా ధేను సుహాఈ। జౌం హరి కృపాఁ హృదయఁ బస ఆఈ॥
జప తప బ్రత జమ నియమ అపారా। జే శ్రుతి కహ సుభ ధర్మ అచారా॥
తేఇ తృన హరిత చరై జబ గాఈ। భావ బచ్ఛ సిసు పాఇ పేన్హాఈ॥
నోఇ నిబృత్తి పాత్ర బిస్వాసా। నిర్మల మన అహీర నిజ దాసా॥
పరమ ధర్మమయ పయ దుహి భాఈ। అవటై అనల అకామ బనాఈ॥
తోష మరుత తబ ఛమాఁ జుడ఼ావై। ధృతి సమ జావను దేఇ జమావై॥
ముదితాఁ మథైం బిచార మథానీ। దమ అధార రజు సత్య సుబానీ॥
తబ మథి కాఢ఼ి లేఇ నవనీతా। బిమల బిరాగ సుభగ సుపునీతా॥

జోగ అగిని కరి ప్రగట తబ కర్మ సుభాసుభ లాఇ।
బుద్ధి సిరావైం గ్యాన ఘృత మమతా మల జరి జాఇ ॥ 117(క) ॥
తబ బిగ్యానరూపిని బుద్ధి బిసద ఘృత పాఇ।
చిత్త దిఆ భరి ధరై దృఢ఼ సమతా దిఅటి బనాఇ ॥ 117(ఖ) ॥
తీని అవస్థా తీని గున తేహి కపాస తేం కాఢ఼ి।
తూల తురీయ సఁవారి పుని బాతీ కరై సుగాఢ఼ి ॥ 117(గ) ॥
ఏహి బిధి లేసై దీప తేజ రాసి బిగ్యానమయ॥
జాతహిం జాసు సమీప జరహిం మదాదిక సలభ సబ ॥ 117(ఘ) ॥

సోహమస్మి ఇతి బృత్తి అఖండా। దీప సిఖా సోఇ పరమ ప్రచండా॥
ఆతమ అనుభవ సుఖ సుప్రకాసా। తబ భవ మూల భేద భ్రమ నాసా॥
ప్రబల అబిద్యా కర పరివారా। మోహ ఆది తమ మిటఇ అపారా॥
తబ సోఇ బుద్ధి పాఇ ఉఁజిఆరా। ఉర గృహఁ బైఠి గ్రంథి నిరుఆరా॥
ఛోరన గ్రంథి పావ జౌం సోఈ। తబ యహ జీవ కృతారథ హోఈ॥
ఛోరత గ్రంథి జాని ఖగరాయా। బిఘ్న అనేక కరఇ తబ మాయా॥
రిద్ధి సిద్ధి ప్రేరఇ బహు భాఈ। బుద్ధహి లోభ దిఖావహిం ఆఈ॥
కల బల ఛల కరి జాహిం సమీపా। అంచల బాత బుఝావహిం దీపా॥
హోఇ బుద్ధి జౌం పరమ సయానీ। తిన్హ తన చితవ న అనహిత జానీ॥
జౌం తేహి బిఘ్న బుద్ధి నహిం బాధీ। తౌ బహోరి సుర కరహిం ఉపాధీ॥
ఇంద్రీం ద్వార ఝరోఖా నానా। తహఁ తహఁ సుర బైఠే కరి థానా॥
ఆవత దేఖహిం బిషయ బయారీ। తే హఠి దేహీ కపాట ఉఘారీ॥
జబ సో ప్రభంజన ఉర గృహఁ జాఈ। తబహిం దీప బిగ్యాన బుఝాఈ॥
గ్రంథి న ఛూటి మిటా సో ప్రకాసా। బుద్ధి బికల భఇ బిషయ బతాసా॥
ఇంద్రిన్హ సురన్హ న గ్యాన సోహాఈ। బిషయ భోగ పర ప్రీతి సదాఈ॥
బిషయ సమీర బుద్ధి కృత భోరీ। తేహి బిధి దీప కో బార బహోరీ॥

తబ ఫిరి జీవ బిబిధ బిధి పావఇ సంసృతి క్లేస।
హరి మాయా అతి దుస్తర తరి న జాఇ బిహగేస ॥ 118(క) ॥
కహత కఠిన సముఝత కఠిన సాధన కఠిన బిబేక।
హోఇ ఘునాచ్ఛర న్యాయ జౌం పుని ప్రత్యూహ అనేక ॥ 118(ఖ) ॥

గ్యాన పంథ కృపాన కై ధారా। పరత ఖగేస హోఇ నహిం బారా॥
జో నిర్బిఘ్న పంథ నిర్బహఈ। సో కైవల్య పరమ పద లహఈ॥
అతి దుర్లభ కైవల్య పరమ పద। సంత పురాన నిగమ ఆగమ బద॥
రామ భజత సోఇ ముకుతి గోసాఈ। అనఇచ్ఛిత ఆవఇ బరిఆఈ॥
జిమి థల బిను జల రహి న సకాఈ। కోటి భాఁతి కోఉ కరై ఉపాఈ॥
తథా మోచ్ఛ సుఖ సును ఖగరాఈ। రహి న సకఇ హరి భగతి బిహాఈ॥
అస బిచారి హరి భగత సయానే। ముక్తి నిరాదర భగతి లుభానే॥
భగతి కరత బిను జతన ప్రయాసా। సంసృతి మూల అబిద్యా నాసా॥
భోజన కరిఅ తృపితి హిత లాగీ। జిమి సో అసన పచవై జఠరాగీ॥
అసి హరిభగతి సుగమ సుఖదాఈ। కో అస మూఢ఼ న జాహి సోహాఈ॥

సేవక సేబ్య భావ బిను భవ న తరిఅ ఉరగారి॥
భజహు రామ పద పంకజ అస సిద్ధాంత బిచారి ॥ 119(క) ॥
జో చేతన కహఁ జ఼డ఼ కరఇ జ఼డ఼హి కరఇ చైతన్య।
అస సమర్థ రఘునాయకహిం భజహిం జీవ తే ధన్య ॥ 119(ఖ) ॥

కహేఉఁ గ్యాన సిద్ధాంత బుఝాఈ। సునహు భగతి మని కై ప్రభుతాఈ॥
రామ భగతి చింతామని సుందర। బసఇ గరుడ఼ జాకే ఉర అంతర॥
పరమ ప్రకాస రూప దిన రాతీ। నహిం కఛు చహిఅ దిఆ ఘృత బాతీ॥
మోహ దరిద్ర నికట నహిం ఆవా। లోభ బాత నహిం తాహి బుఝావా॥
ప్రబల అబిద్యా తమ మిటి జాఈ। హారహిం సకల సలభ సముదాఈ॥
ఖల కామాది నికట నహిం జాహీం। బసఇ భగతి జాకే ఉర మాహీం॥
గరల సుధాసమ అరి హిత హోఈ। తేహి మని బిను సుఖ పావ న కోఈ॥
బ్యాపహిం మానస రోగ న భారీ। జిన్హ కే బస సబ జీవ దుఖారీ॥
రామ భగతి మని ఉర బస జాకేం। దుఖ లవలేస న సపనేహుఁ తాకేం॥
చతుర సిరోమని తేఇ జగ మాహీం। జే మని లాగి సుజతన కరాహీం॥
సో మని జదపి ప్రగట జగ అహఈ। రామ కృపా బిను నహిం కోఉ లహఈ॥
సుగమ ఉపాయ పాఇబే కేరే। నర హతభాగ్య దేహిం భటమేరే॥
పావన పర్బత బేద పురానా। రామ కథా రుచిరాకర నానా॥
మర్మీ సజ్జన సుమతి కుదారీ। గ్యాన బిరాగ నయన ఉరగారీ॥
భావ సహిత ఖోజఇ జో ప్రానీ। పావ భగతి మని సబ సుఖ ఖానీ॥
మోరేం మన ప్రభు అస బిస్వాసా। రామ తే అధిక రామ కర దాసా॥
రామ సింధు ఘన సజ్జన ధీరా। చందన తరు హరి సంత సమీరా॥
సబ కర ఫల హరి భగతి సుహాఈ। సో బిను సంత న కాహూఁ పాఈ॥
అస బిచారి జోఇ కర సతసంగా। రామ భగతి తేహి సులభ బిహంగా॥

బ్రహ్మ పయోనిధి మందర గ్యాన సంత సుర ఆహిం।
కథా సుధా మథి కాఢ఼హిం భగతి మధురతా జాహిం ॥ 120(క) ॥
బిరతి చర్మ అసి గ్యాన మద లోభ మోహ రిపు మారి।
జయ పాఇఅ సో హరి భగతి దేఖు ఖగేస బిచారి ॥ 120(ఖ) ॥

పుని సప్రేమ బోలేఉ ఖగరాఊ। జౌం కృపాల మోహి ఊపర భాఊ॥
నాథ మోహి నిజ సేవక జానీ। సప్త ప్రస్న కహహు బఖానీ॥
ప్రథమహిం కహహు నాథ మతిధీరా। సబ తే దుర్లభ కవన సరీరా॥
బడ఼ దుఖ కవన కవన సుఖ భారీ। సోఉ సంఛేపహిం కహహు బిచారీ॥
సంత అసంత మరమ తుమ్హ జానహు। తిన్హ కర సహజ సుభావ బఖానహు॥
కవన పున్య శ్రుతి బిదిత బిసాలా। కహహు కవన అఘ పరమ కరాలా॥
మానస రోగ కహహు సముఝాఈ। తుమ్హ సర్బగ్య కృపా అధికాఈ॥
తాత సునహు సాదర అతి ప్రీతీ। మైం సంఛేప కహఉఁ యహ నీతీ॥
నర తన సమ నహిం కవనిఉ దేహీ। జీవ చరాచర జాచత తేహీ॥
నరగ స్వర్గ అపబర్గ నిసేనీ। గ్యాన బిరాగ భగతి సుభ దేనీ॥
సో తను ధరి హరి భజహిం న జే నర। హోహిం బిషయ రత మంద మంద తర॥
కాఁచ కిరిచ బదలేం తే లేహీ। కర తే డారి పరస మని దేహీం॥
నహిం దరిద్ర సమ దుఖ జగ మాహీం। సంత మిలన సమ సుఖ జగ నాహీం॥
పర ఉపకార బచన మన కాయా। సంత సహజ సుభాఉ ఖగరాయా॥
సంత సహహిం దుఖ పరహిత లాగీ। పరదుఖ హేతు అసంత అభాగీ॥
భూర్జ తరూ సమ సంత కృపాలా। పరహిత నితి సహ బిపతి బిసాలా॥
సన ఇవ ఖల పర బంధన కరఈ। ఖాల కఢ఼ాఇ బిపతి సహి మరఈ॥
ఖల బిను స్వారథ పర అపకారీ। అహి మూషక ఇవ సును ఉరగారీ॥
పర సంపదా బినాసి నసాహీం। జిమి ససి హతి హిమ ఉపల బిలాహీం॥
దుష్ట ఉదయ జగ ఆరతి హేతూ। జథా ప్రసిద్ధ అధమ గ్రహ కేతూ॥
సంత ఉదయ సంతత సుఖకారీ। బిస్వ సుఖద జిమి ఇందు తమారీ॥
పరమ ధర్మ శ్రుతి బిదిత అహింసా। పర నిందా సమ అఘ న గరీసా॥
హర గుర నిందక దాదుర హోఈ। జన్మ సహస్త్ర పావ తన సోఈ॥
ద్విజ నిందక బహు నరక భోగ కరి। జగ జనమఇ బాయస సరీర ధరి॥
సుర శ్రుతి నిందక జే అభిమానీ। రౌరవ నరక పరహిం తే ప్రానీ॥
హోహిం ఉలూక సంత నిందా రత। మోహ నిసా ప్రియ గ్యాన భాను గత॥
సబ కే నిందా జే జడ఼ కరహీం। తే చమగాదుర హోఇ అవతరహీం॥
సునహు తాత అబ మానస రోగా। జిన్హ తే దుఖ పావహిం సబ లోగా॥
మోహ సకల బ్యాధిన్హ కర మూలా। తిన్హ తే పుని ఉపజహిం బహు సూలా॥
కామ బాత కఫ లోభ అపారా। క్రోధ పిత్త నిత ఛాతీ జారా॥
ప్రీతి కరహిం జౌం తీనిఉ భాఈ। ఉపజఇ సన్యపాత దుఖదాఈ॥
బిషయ మనోరథ దుర్గమ నానా। తే సబ సూల నామ కో జానా॥
మమతా దాదు కండు ఇరషాఈ। హరష బిషాద గరహ బహుతాఈ॥
పర సుఖ దేఖి జరని సోఇ ఛఈ। కుష్ట దుష్టతా మన కుటిలఈ॥
అహంకార అతి దుఖద డమరుఆ। దంభ కపట మద మాన నేహరుఆ॥
తృస్నా ఉదరబృద్ధి అతి భారీ। త్రిబిధ ఈషనా తరున తిజారీ॥
జుగ బిధి జ్వర మత్సర అబిబేకా। కహఁ లాగి కహౌం కురోగ అనేకా॥

ఏక బ్యాధి బస నర మరహిం ఏ అసాధి బహు బ్యాధి।
పీడ఼హిం సంతత జీవ కహుఁ సో కిమి లహై సమాధి ॥ 121(క) ॥
నేమ ధర్మ ఆచార తప గ్యాన జగ్య జప దాన।
భేషజ పుని కోటిన్హ నహిం రోగ జాహిం హరిజాన ॥ 121(ఖ) ॥

ఏహి బిధి సకల జీవ జగ రోగీ। సోక హరష భయ ప్రీతి బియోగీ॥
మానక రోగ కఛుక మైం గాఏ। హహిం సబ కేం లఖి బిరలేన్హ పాఏ॥
జానే తే ఛీజహిం కఛు పాపీ। నాస న పావహిం జన పరితాపీ॥
బిషయ కుపథ్య పాఇ అంకురే। మునిహు హృదయఁ కా నర బాపురే॥
రామ కృపాఁ నాసహి సబ రోగా। జౌం ఏహి భాఁతి బనై సంయోగా॥
సదగుర బైద బచన బిస్వాసా। సంజమ యహ న బిషయ కై ఆసా॥
రఘుపతి భగతి సజీవన మూరీ। అనూపాన శ్రద్ధా మతి పూరీ॥
ఏహి బిధి భలేహిం సో రోగ నసాహీం। నాహిం త జతన కోటి నహిం జాహీం॥
జానిఅ తబ మన బిరుజ గోసాఁఈ। జబ ఉర బల బిరాగ అధికాఈ॥
సుమతి ఛుధా బాఢ఼ఇ నిత నఈ। బిషయ ఆస దుర్బలతా గఈ॥
బిమల గ్యాన జల జబ సో నహాఈ। తబ రహ రామ భగతి ఉర ఛాఈ॥
సివ అజ సుక సనకాదిక నారద। జే ముని బ్రహ్మ బిచార బిసారద॥
సబ కర మత ఖగనాయక ఏహా। కరిఅ రామ పద పంకజ నేహా॥
శ్రుతి పురాన సబ గ్రంథ కహాహీం। రఘుపతి భగతి బినా సుఖ నాహీం॥
కమఠ పీఠ జామహిం బరు బారా। బంధ్యా సుత బరు కాహుహి మారా॥
ఫూలహిం నభ బరు బహుబిధి ఫూలా। జీవ న లహ సుఖ హరి ప్రతికూలా॥
తృషా జాఇ బరు మృగజల పానా। బరు జామహిం సస సీస బిషానా॥
అంధకారు బరు రబిహి నసావై। రామ బిముఖ న జీవ సుఖ పావై॥
హిమ తే అనల ప్రగట బరు హోఈ। బిముఖ రామ సుఖ పావ న కోఈ॥

ఉబారి మథేం ఘృత హోఇ బరు సికతా తే బరు తేల।
బిను హరి భజన న భవ తరిఅ యహ సిద్ధాంత అపేల ॥ 122(క) ॥
మసకహి కరఇ బింరంచి ప్రభు అజహి మసక తే హీన।
అస బిచారి తజి సంసయ రామహి భజహిం ప్రబీన ॥ 122(ఖ) ॥

వినిచ్శ్రితం వదామి తే న అన్యథా వచాంసి మే।
హరిం నరా భజన్తి యేఽతిదుస్తరం తరన్తి తే ॥ 122(గ) ॥

కహేఉఁ నాథ హరి చరిత అనూపా। బ్యాస సమాస స్వమతి అనురుపా॥
శ్రుతి సిద్ధాంత ఇహఇ ఉరగారీ। రామ భజిఅ సబ కాజ బిసారీ॥
ప్రభు రఘుపతి తజి సేఇఅ కాహీ। మోహి సే సఠ పర మమతా జాహీ॥
తుమ్హ బిగ్యానరూప నహిం మోహా। నాథ కీన్హి మో పర అతి ఛోహా॥
పూఛిహుఁ రామ కథా అతి పావని। సుక సనకాది సంభు మన భావని॥
సత సంగతి దుర్లభ సంసారా। నిమిష దండ భరి ఏకఉ బారా॥
దేఖు గరుడ఼ నిజ హృదయఁ బిచారీ। మైం రఘుబీర భజన అధికారీ॥
సకునాధమ సబ భాఁతి అపావన। ప్రభు మోహి కీన్హ బిదిత జగ పావన॥

ఆజు ధన్య మైం ధన్య అతి జద్యపి సబ బిధి హీన।
నిజ జన జాని రామ మోహి సంత సమాగమ దీన ॥ 123(క) ॥
నాథ జథామతి భాషేఉఁ రాఖేఉఁ నహిం కఛు గోఇ।
చరిత సింధు రఘునాయక థాహ కి పావఇ కోఇ ॥ 123 ॥

సుమిరి రామ కే గున గన నానా। పుని పుని హరష భుసుండి సుజానా॥
మహిమా నిగమ నేతి కరి గాఈ। అతులిత బల ప్రతాప ప్రభుతాఈ॥
సివ అజ పూజ్య చరన రఘురాఈ। మో పర కృపా పరమ మృదులాఈ॥
అస సుభాఉ కహుఁ సునఉఁ న దేఖఉఁ। కేహి ఖగేస రఘుపతి సమ లేఖఉఁ॥
సాధక సిద్ధ బిముక్త ఉదాసీ। కబి కోబిద కృతగ్య సంన్యాసీ॥
జోగీ సూర సుతాపస గ్యానీ। ధర్మ నిరత పండిత బిగ్యానీ॥
తరహిం న బిను సేఏఁ మమ స్వామీ। రామ నమామి నమామి నమామీ॥
సరన గఏఁ మో సే అఘ రాసీ। హోహిం సుద్ధ నమామి అబినాసీ॥

జాసు నామ భవ భేషజ హరన ఘోర త్రయ సూల।
సో కృపాలు మోహి తో పర సదా రహఉ అనుకూల ॥ 124(క) ॥
సుని భుసుండి కే బచన సుభ దేఖి రామ పద నేహ।
బోలేఉ ప్రేమ సహిత గిరా గరుడ఼ బిగత సందేహ ॥ 124(ఖ) ॥

మై కృత్కృత్య భయఉఁ తవ బానీ। సుని రఘుబీర భగతి రస సానీ॥
రామ చరన నూతన రతి భఈ। మాయా జనిత బిపతి సబ గఈ॥
మోహ జలధి బోహిత తుమ్హ భఏ। మో కహఁ నాథ బిబిధ సుఖ దఏ॥
మో పహిం హోఇ న ప్రతి ఉపకారా। బందఉఁ తవ పద బారహిం బారా॥
పూరన కామ రామ అనురాగీ। తుమ్హ సమ తాత న కోఉ బడ఼భాగీ॥
సంత బిటప సరితా గిరి ధరనీ। పర హిత హేతు సబన్హ కై కరనీ॥
సంత హృదయ నవనీత సమానా। కహా కబిన్హ పరి కహై న జానా॥
నిజ పరితాప ద్రవఇ నవనీతా। పర దుఖ ద్రవహిం సంత సుపునీతా॥
జీవన జన్మ సుఫల మమ భయఊ। తవ ప్రసాద సంసయ సబ గయఊ॥
జానేహు సదా మోహి నిజ కింకర। పుని పుని ఉమా కహఇ బిహంగబర॥

తాసు చరన సిరు నాఇ కరి ప్రేమ సహిత మతిధీర।
గయఉ గరుడ఼ బైకుంఠ తబ హృదయఁ రాఖి రఘుబీర ॥ 125(క) ॥
గిరిజా సంత సమాగమ సమ న లాభ కఛు ఆన।
బిను హరి కృపా న హోఇ సో గావహిం బేద పురాన ॥ 125(ఖ) ॥

కహేఉఁ పరమ పునీత ఇతిహాసా। సునత శ్రవన ఛూటహిం భవ పాసా॥
ప్రనత కల్పతరు కరునా పుంజా। ఉపజఇ ప్రీతి రామ పద కంజా॥
మన క్రమ బచన జనిత అఘ జాఈ। సునహిం జే కథా శ్రవన మన లాఈ॥
తీర్థాటన సాధన సముదాఈ। జోగ బిరాగ గ్యాన నిపునాఈ॥
నానా కర్మ ధర్మ బ్రత దానా। సంజమ దమ జప తప మఖ నానా॥
భూత దయా ద్విజ గుర సేవకాఈ। బిద్యా బినయ బిబేక బడ఼ాఈ॥
జహఁ లగి సాధన బేద బఖానీ। సబ కర ఫల హరి భగతి భవానీ॥
సో రఘునాథ భగతి శ్రుతి గాఈ। రామ కృపాఁ కాహూఁ ఏక పాఈ॥

ముని దుర్లభ హరి భగతి నర పావహిం బినహిం ప్రయాస।
జే యహ కథా నిరంతర సునహిం మాని బిస్వాస ॥ 126 ॥

సోఇ సర్బగ్య గునీ సోఇ గ్యాతా। సోఇ మహి మండిత పండిత దాతా॥
ధర్మ పరాయన సోఇ కుల త్రాతా। రామ చరన జా కర మన రాతా॥
నీతి నిపున సోఇ పరమ సయానా। శ్రుతి సిద్ధాంత నీక తేహిం జానా॥
సోఇ కబి కోబిద సోఇ రనధీరా। జో ఛల ఛాడ఼ి భజఇ రఘుబీరా॥
ధన్య దేస సో జహఁ సురసరీ। ధన్య నారి పతిబ్రత అనుసరీ॥
ధన్య సో భూపు నీతి జో కరఈ। ధన్య సో ద్విజ నిజ ధర్మ న టరఈ॥
సో ధన ధన్య ప్రథమ గతి జాకీ। ధన్య పున్య రత మతి సోఇ పాకీ॥
ధన్య ఘరీ సోఇ జబ సతసంగా। ధన్య జన్మ ద్విజ భగతి అభంగా॥

సో కుల ధన్య ఉమా సును జగత పూజ్య సుపునీత।
శ్రీరఘుబీర పరాయన జేహిం నర ఉపజ బినీత ॥ 127 ॥

మతి అనురూప కథా మైం భాషీ। జద్యపి ప్రథమ గుప్త కరి రాఖీ॥
తవ మన ప్రీతి దేఖి అధికాఈ। తబ మైం రఘుపతి కథా సునాఈ॥
యహ న కహిఅ సఠహీ హఠసీలహి। జో మన లాఇ న సున హరి లీలహి॥
కహిఅ న లోభిహి క్రోధహి కామిహి। జో న భజఇ సచరాచర స్వామిహి॥
ద్విజ ద్రోహిహి న సునాఇఅ కబహూఁ। సురపతి సరిస హోఇ నృప జబహూఁ॥
రామ కథా కే తేఇ అధికారీ। జిన్హ కేం సతసంగతి అతి ప్యారీ॥
గుర పద ప్రీతి నీతి రత జేఈ। ద్విజ సేవక అధికారీ తేఈ॥
తా కహఁ యహ బిసేష సుఖదాఈ। జాహి ప్రానప్రియ శ్రీరఘురాఈ॥

రామ చరన రతి జో చహ అథవా పద నిర్బాన।
భావ సహిత సో యహ కథా కరఉ శ్రవన పుట పాన ॥ 128 ॥

రామ కథా గిరిజా మైం బరనీ। కలి మల సమని మనోమల హరనీ॥
సంసృతి రోగ సజీవన మూరీ। రామ కథా గావహిం శ్రుతి సూరీ॥
ఏహి మహఁ రుచిర సప్త సోపానా। రఘుపతి భగతి కేర పంథానా॥
అతి హరి కృపా జాహి పర హోఈ। పాఉఁ దేఇ ఏహిం మారగ సోఈ॥
మన కామనా సిద్ధి నర పావా। జే యహ కథా కపట తజి గావా॥
కహహిం సునహిం అనుమోదన కరహీం। తే గోపద ఇవ భవనిధి తరహీం॥
సుని సబ కథా హృదయఁ అతి భాఈ। గిరిజా బోలీ గిరా సుహాఈ॥
నాథ కృపాఁ మమ గత సందేహా। రామ చరన ఉపజేఉ నవ నేహా॥

మైం కృతకృత్య భఇఉఁ అబ తవ ప్రసాద బిస్వేస।
ఉపజీ రామ భగతి దృఢ఼ బీతే సకల కలేస ॥ 129 ॥

యహ సుభ సంభు ఉమా సంబాదా। సుఖ సంపాదన సమన బిషాదా॥
భవ భంజన గంజన సందేహా। జన రంజన సజ్జన ప్రియ ఏహా॥
రామ ఉపాసక జే జగ మాహీం। ఏహి సమ ప్రియ తిన్హ కే కఛు నాహీం॥
రఘుపతి కృపాఁ జథామతి గావా। మైం యహ పావన చరిత సుహావా॥
ఏహిం కలికాల న సాధన దూజా। జోగ జగ్య జప తప బ్రత పూజా॥
రామహి సుమిరిఅ గాఇఅ రామహి। సంతత సునిఅ రామ గున గ్రామహి॥
జాసు పతిత పావన బడ఼ బానా। గావహిం కబి శ్రుతి సంత పురానా॥
తాహి భజహి మన తజి కుటిలాఈ। రామ భజేం గతి కేహిం నహిం పాఈ॥

పాఈ న కేహిం గతి పతిత పావన రామ భజి సును సఠ మనా।
గనికా అజామిల బ్యాధ గీధ గజాది ఖల తారే ఘనా॥
ఆభీర జమన కిరాత ఖస స్వపచాది అతి అఘరూప జే।
కహి నామ బారక తేపి పావన హోహిం రామ నమామి తే ॥ 1 ॥
రఘుబంస భూషన చరిత యహ నర కహహిం సునహిం జే గావహీం।
కలి మల మనోమల ధోఇ బిను శ్రమ రామ ధామ సిధావహీం॥
సత పంచ చౌపాఈం మనోహర జాని జో నర ఉర ధరై।
దారున అబిద్యా పంచ జనిత బికార శ్రీరఘుబర హరై ॥ 2 ॥
సుందర సుజాన కృపా నిధాన అనాథ పర కర ప్రీతి జో।
సో ఏక రామ అకామ హిత నిర్బానప్రద సమ ఆన కో॥
జాకీ కృపా లవలేస తే మతిమంద తులసీదాసహూఁ।
పాయో పరమ బిశ్రాము రామ సమాన ప్రభు నాహీం కహూఁ ॥ 3 ॥

మో సమ దీన న దీన హిత తుమ్హ సమాన రఘుబీర।
అస బిచారి రఘుబంస మని హరహు బిషమ భవ భీర ॥ 130(క) ॥
కామిహి నారి పిఆరి జిమి లోభహి ప్రియ జిమి దామ।
తిమి రఘునాథ నిరంతర ప్రియ లాగహు మోహి రామ ॥ 130(ఖ) ॥

యత్పూర్వం ప్రభుణా కృతం సుకవినా శ్రీశమ్భునా దుర్గమం
శ్రీమద్రామపదాబ్జభక్తిమనిశం ప్రాప్త్యై తు రామాయణమ్।
మత్వా తద్రఘునాథనామనిరతం స్వాన్తస్తమఃశాన్తయే
భాషాబద్ధమిదం చకార తులసీదాసస్తథా మానసమ్ ॥ 1 ॥
పుణ్యం పాపహరం సదా శివకరం విజ్ఞానభక్తిప్రదం
మాయామోహమలాపహం సువిమలం ప్రేమామ్బుపూరం శుభమ్।
శ్రీమద్రామచరితమానసమిదం భక్త్యావగాహన్తి యే
తే సంసారపతఙ్గఘోరకిరణైర్దహ్యన్తి నో మానవాః ॥ 2 ॥

ఇతి శ్రీమద్రామచరితమానసే సకలకలికలుషవిధ్వంసనే
సప్తమః సోపానః సమాప్తః।

OHTCC Assistant ✕
🙏 Namaste! How can I help you today?