Sri Rama Charita Manasa - Lanka Kanda
rāmaṃ kāmārisevyaṃ bhavabhayaharaṇaṃ kālamattebhasiṃhaṃ
yogīndraṃ jñānagamyaṃ guṇanidhimajitaṃ nirguṇaṃ nirvikāram।
māyātītaṃ sureśaṃ khalavadhanirataṃ brahmavṛndaikadevaṃ
vande kandāvadātaṃ sarasijanayanaṃ devamurvīśarūpam ॥ 1 ॥
śaṃkhendvābhamatīvasundaratanuṃ śārdūlacarmāmbaraṃ
kālavyālakarālabhūṣaṇadharaṃ gaṃgāśaśāṃkapriyam।
kāśīśaṃ kalikalmaṣaughaśamanaṃ kalyāṇakalpadrumaṃ
naumīḍyaṃ girijāpatiṃ guṇanidhiṃ kandarpahaṃ śaṅkaram ॥ 2 ॥
yo dadāti satāṃ śambhuḥ kaivalyamapi durlabham।
khalānāṃ daṇḍakṛdyo’sau śaṅkaraḥ śaṃ tanotu me ॥ 3 ॥
lava nimeṣa paramānu juga baraṣa kalapa sara caṃḍa।
bhajasi na mana tehi rāma ko kālu jāsu kodaṃḍa॥
siṃdhu bacana suni rāma saciva boli prabhu asa kaheu।
aba bilaṃbu kehi kāma karahu setu utarai kaṭaku॥
sunahu bhānukula ketu jāmavaṃta kara jori kaha।
nātha nāma tava setu nara caṛhi bhava sāgara tarihiṃ॥
yaha laghu jaladhi tarata kati bārā। asa suni puni kaha pavanakumārā॥
prabhu pratāpa baṛavānala bhārī। soṣeu prathama payonidhi bārī॥
taba ripu nārī rudana jala dhārā। bhareu bahori bhayau tehiṃ khārā॥
suni ati ukuti pavanasuta kerī। haraṣe kapi raghupati tana herī॥
jāmavaṃta bole dou bhāī। nala nīlahi saba kathā sunāī॥
rāma pratāpa sumiri mana māhīṃ। karahu setu prayāsa kachu nāhīṃ॥
boli lie kapi nikara bahorī। sakala sunahu binatī kachu morī॥
rāma carana paṃkaja ura dharahū। kautuka eka bhālu kapi karahū॥
dhāvahu markaṭa bikaṭa barūthā। ānahu biṭapa girinha ke jūthā॥
suni kapi bhālu cale kari hūhā। jaya raghubīra pratāpa samūhā॥
ati utaṃga giri pādapa līlahiṃ lehiṃ uṭhāi।
āni dehiṃ nala nīlahi racahiṃ te setu banāi ॥ 1 ॥
saila bisāla āni kapi dehīṃ। kaṃduka iva nala nīla te lehīṃ॥
dekhi setu ati suṃdara racanā। bihasi kṛpānidhi bole bacanā॥
parama ramya uttama yaha dharanī। mahimā amita jāi nahiṃ baranī॥
karihaum̐ ihām̐ saṃbhu thāpanā। more hṛdayam̐ parama kalapanā॥
suni kapīsa bahu dūta paṭhāe। munibara sakala boli lai āe॥
liṃga thāpi bidhivata kari pūjā। siva samāna priya mohi na dūjā॥
siva drohī mama bhagata kahāvā। so nara sapanehum̐ mohi na pāvā॥
saṃkara bimukha bhagati caha morī। so nārakī mūṛha mati thorī॥
saṃkara priya mama drohī siva drohī mama dāsa।
te nara karahi kalapa bhari dhora naraka mahum̐ bāsa ॥ 2 ॥
je rāmesvara darasanu karihahiṃ। te tanu taji mama loka sidharihahiṃ॥
jo gaṃgājalu āni caṛhāihi। so sājujya mukti nara pāihi॥
hoi akāma jo chala taji seihi। bhagati mori tehi saṃkara deihi॥
mama kṛta setu jo darasanu karihī। so binu śrama bhavasāgara tarihī॥
rāma bacana saba ke jiya bhāe। munibara nija nija āśrama āe॥
girijā raghupati kai yaha rītī। saṃtata karahiṃ pranata para prītī॥
bām̐dhā setu nīla nala nāgara। rāma kṛpām̐ jasu bhayau ujāgara॥
būṛahiṃ ānahi borahiṃ jeī। bhae upala bohita sama teī॥
mahimā yaha na jaladhi kai baranī। pāhana guna na kapinha kai karanī॥
śrī raghubīra pratāpa te siṃdhu tare pāṣāna।
te matimaṃda je rāma taji bhajahiṃ jāi prabhu āna ॥ 3 ॥
bām̐dhi setu ati sudṛṛha banāvā। dekhi kṛpānidhi ke mana bhāvā॥
calī sena kachu barani na jāī। garjahiṃ markaṭa bhaṭa samudāī॥
setubaṃdha ḍhiga caṛhi raghurāī। citava kṛpāla siṃdhu bahutāī॥
dekhana kahum̐ prabhu karunā kaṃdā। pragaṭa bhae saba jalacara bṛṃdā॥
makara nakra nānā jhaṣa byālā। sata jojana tana parama bisālā॥
aiseu eka tinhahi je khāhīṃ। ekanha keṃ ḍara tepi ḍerāhīṃ॥
prabhuhi bilokahiṃ ṭarahiṃ na ṭāre। mana haraṣita saba bhae sukhāre॥
tinha kī oṭa na dekhia bārī। magana bhae hari rūpa nihārī॥
calā kaṭaku prabhu āyasu pāī। ko kahi saka kapi dala bipulāī॥
setubaṃdha bhai bhīra ati kapi nabha paṃtha uṛāhiṃ।
apara jalacaranhi ūpara caṛhi caṛhi pārahi jāhiṃ ॥ 4 ॥
asa kautuka biloki dvau bhāī। biham̐si cale kṛpāla raghurāī॥
sena sahita utare raghubīrā। kahi na jāi kapi jūthapa bhīrā॥
siṃdhu pāra prabhu ḍerā kīnhā। sakala kapinha kahum̐ āyasu dīnhā॥
khāhu jāi phala mūla suhāe। sunata bhālu kapi jaham̐ taham̐ dhāe॥
saba taru phare rāma hita lāgī। ritu aru kuritu kāla gati tyāgī॥
khāhiṃ madhura phala baṭapa halāvahiṃ। laṃkā sanmukha sikhara calāvahiṃ॥
jaham̐ kahum̐ phirata nisācara pāvahiṃ। gheri sakala bahu nāca nacāvahiṃ॥
dasananhi kāṭi nāsikā kānā। kahi prabhu sujasu dehiṃ taba jānā॥
jinha kara nāsā kāna nipātā। tinha rāvanahi kahī saba bātā॥
sunata śravana bāridhi baṃdhānā। dasa mukha boli uṭhā akulānā॥
bāṃdhyo bananidhi nīranidhi jaladhi siṃdhu bārīsa।
satya toyanidhi kaṃpati udadhi payodhi nadīsa ॥ 5 ॥
nija bikalatā bicāri bahorī। biham̐si gayau graha kari bhaya bhorī॥
maṃdodarīṃ sunyo prabhu āyo। kautukahīṃ pāthodhi bam̐dhāyo॥
kara gahi patihi bhavana nija ānī। bolī parama manohara bānī॥
carana nāi siru aṃcalu ropā। sunahu bacana piya parihari kopā॥
nātha bayaru kīje tāhī soṃ। budhi bala sakia jīti jāhī soṃ॥
tumhahi raghupatihi aṃtara kaisā। khalu khadyota dinakarahi jaisā॥
atibala madhu kaiṭabha jehiṃ māre। mahābīra ditisuta saṃghāre॥
jehiṃ bali bām̐dhi sahajabhuja mārā। soi avatareu harana mahi bhārā॥
tāsu birodha na kījia nāthā। kāla karama jiva jākeṃ hāthā॥
rāmahi saupi jānakī nāi kamala pada mātha।
suta kahum̐ rāja samarpi bana jāi bhajia raghunātha ॥ 6 ॥
nātha dīnadayāla raghurāī। bāghau sanamukha gaem̐ na khāī॥
cāhia karana so saba kari bīte। tumha sura asura carācara jīte॥
saṃta kahahiṃ asi nīti dasānana। cautheṃpana jāihi nṛpa kānana॥
tāsu bhajana kījia taham̐ bhartā। jo kartā pālaka saṃhartā॥
soi raghuvīra pranata anurāgī। bhajahu nātha mamatā saba tyāgī॥
munibara jatanu karahiṃ jehi lāgī। bhūpa rāju taji hohiṃ birāgī॥
soi kosaladhīsa raghurāyā। āyau karana tohi para dāyā॥
jauṃ piya mānahu mora sikhāvana। sujasu hoi tihum̐ pura ati pāvana॥
asa kahi nayana nīra bhari gahi pada kaṃpita gāta।
nātha bhajahu raghunāthahi acala hoi ahivāta ॥ 7 ॥
taba rāvana mayasutā uṭhāī। kahai lāga khala nija prabhutāī॥
sunu tai priyā bṛthā bhaya mānā। jaga jodhā ko mohi samānā॥
baruna kubera pavana jama kālā। bhuja bala jiteum̐ sakala digapālā॥
deva danuja nara saba basa moreṃ। kavana hetu upajā bhaya toreṃ॥
nānā bidhi tehi kahesi bujhāī। sabhām̐ bahori baiṭha so jāī॥
maṃdodarīṃ hadayam̐ asa jānā। kāla basya upajā abhimānā॥
sabhām̐ āi maṃtrinha teṃhi būjhā। karaba kavana bidhi ripu saiṃ jūjhā॥
kahahiṃ saciva sunu nisicara nāhā। bāra bāra prabhu pūchahu kāhā॥
kahahu kavana bhaya karia bicārā। nara kapi bhālu ahāra hamārā॥
saba ke bacana śravana suni kaha prahasta kara jori।
niti birodha na karia prabhu matriṃnha mati ati thori ॥ 8 ॥
kahahiṃ saciva saṭha ṭhakurasohātī। nātha na pūra āva ehi bhām̐tī॥
bāridhi nāghi eka kapi āvā। tāsu carita mana mahum̐ sabu gāvā॥
chudhā na rahī tumhahi taba kāhū। jārata nagaru kasa na dhari khāhū॥
sunata nīka āgeṃ dukha pāvā। sacivana asa mata prabhuhi sunāvā॥
jehiṃ bārīsa bam̐dhāyau helā। utareu sena sameta subelā॥
so bhanu manuja khāba hama bhāī। bacana kahahiṃ saba gāla phulāī॥
tāta bacana mama sunu ati ādara। jani mana gunahu mohi kari kādara॥
priya bānī je sunahiṃ je kahahīṃ। aise nara nikāya jaga ahahīṃ॥
bacana parama hita sunata kaṭhore। sunahiṃ je kahahiṃ te nara prabhu thore॥
prathama basīṭha paṭhau sunu nītī। sītā dei karahu puni prītī॥
nāri pāi phiri jāhiṃ jauṃ tau na baṛhāia rāri।
nāhiṃ ta sanmukha samara mahi tāta karia haṭhi māri ॥ 9 ॥
yaha mata jauṃ mānahu prabhu morā। ubhaya prakāra sujasu jaga torā॥
suta sana kaha dasakaṃṭha risāī। asi mati saṭha kehiṃ tohi sikhāī॥
abahīṃ te ura saṃsaya hoī। benumūla suta bhayahu ghamoī॥
suni pitu girā paruṣa ati ghorā। calā bhavana kahi bacana kaṭhorā॥
hita mata tohi na lāgata kaiseṃ। kāla bibasa kahum̐ bheṣaja jaiseṃ॥
saṃdhyā samaya jāni dasasīsā। bhavana caleu nirakhata bhuja bīsā॥
laṃkā sikhara upara āgārā। ati bicitra taham̐ hoi akhārā॥
baiṭha jāi tehī maṃdira rāvana। lāge kiṃnara guna gana gāvana॥
bājahiṃ tāla pakhāuja bīnā। nṛtya karahiṃ apacharā prabīnā॥
sunāsīra sata sarisa so saṃtata karai bilāsa।
parama prabala ripu sīsa para tadyapi soca na trāsa ॥ 10 ॥
ihām̐ subela saila raghubīrā। utare sena sahita ati bhīrā॥
sikhara eka utaṃga ati dekhī। parama ramya sama subhra biseṣī॥
taham̐ taru kisalaya sumana suhāe। lachimana raci nija hātha ḍasāe॥
tā para rūcira mṛdula mṛgachālā। tehīṃ āsāna āsīna kṛpālā॥
prabhu kṛta sīsa kapīsa uchaṃgā। bāma dahina disi cāpa niṣaṃgā॥
duhum̐ kara kamala sudhārata bānā। kaha laṃkesa maṃtra lagi kānā॥
baṛabhāgī aṃgada hanumānā। carana kamala cāpata bidhi nānā॥
prabhu pācheṃ lachimana bīrāsana। kaṭi niṣaṃga kara bāna sarāsana॥
ehi bidhi kṛpā rūpa guna dhāma rāmu āsīna।
dhanya te nara ehiṃ dhyāna je rahata sadā layalīna ॥ 11(ka) ॥
pūraba disā biloki prabhu dekhā udita maṃyaka।
kahata sabahi dekhahu sasihi mṛgapati sarisa asaṃka ॥ 11(kha) ॥
pūraba disi giriguhā nivāsī। parama pratāpa teja bala rāsī॥
matta nāga tama kuṃbha bidārī। sasi kesarī gagana bana cārī॥
bithure nabha mukutāhala tārā। nisi suṃdarī kera siṃgārā॥
kaha prabhu sasi mahum̐ mecakatāī। kahahu kāha nija nija mati bhāī॥
kaha suġīva sunahu raghurāī। sasi mahum̐ pragaṭa bhūmi kai jhām̐ī॥
māreu rāhu sasihi kaha koī। ura maham̐ parī syāmatā soī॥
kou kaha jaba bidhi rati mukha kīnhā। sāra bhāga sasi kara hari līnhā॥
chidra so pragaṭa iṃdu ura māhīṃ। tehi maga dekhia nabha parichāhīṃ॥
prabhu kaha garala baṃdhu sasi kerā। ati priya nija ura dīnha baserā॥
biṣa saṃjuta kara nikara pasārī। jārata birahavaṃta nara nārī॥
kaha hanumaṃta sunahu prabhu sasi tumhārā priya dāsa।
tava mūrati bidhu ura basati soi syāmatā abhāsa ॥ 12(ka) ॥
pavana tanaya ke bacana suni biham̐se rāmu sujāna।
dacchina disi avaloki prabhu bole kṛpā nidhāna ॥ 12(kha) ॥
dekhu bibhīṣana dacchina āsā। ghana ghaṃmaḍa dāmini bilāsā॥
madhura madhura garajai ghana ghorā। hoi bṛṣṭi jani upala kaṭhorā॥
kahata bibhīṣana sunahu kṛpālā। hoi na taṛita na bārida mālā॥
laṃkā sikhara upara āgārā। taham̐ dasakaṃghara dekha akhārā॥
chatra meghaḍaṃbara sira dhārī। soi janu jalada ghaṭā ati kārī॥
maṃdodarī śravana tāṭaṃkā। soi prabhu janu dāminī damaṃkā॥
bājahiṃ tāla mṛdaṃga anūpā। soi rava madhura sunahu surabhūpā॥
prabhu musukāna samujhi abhimānā। cāpa caṛhāi bāna saṃdhānā॥
chatra mukuṭa tāṭaṃka taba hate ekahīṃ bāna।
sabakeṃ dekhata mahi pare maramu na koū jāna ॥ 13(ka) ॥
asa kautuka kari rāma sara prabiseu āi niṣaṃga।
rāvana sabhā sasaṃka saba dekhi mahā rasabhaṃga ॥ 13(kha) ॥
kaṃpa na bhūmi na maruta biseṣā। astra sastra kachu nayana na dekhā॥
socahiṃ saba nija hṛdaya majhārī। asaguna bhayau bhayaṃkara bhārī॥
dasamukha dekhi sabhā bhaya pāī। bihasi bacana kaha juguti banāī॥
sirau gire saṃtata subha jāhī। mukuṭa pare kasa asaguna tāhī॥
sayana karahu nija nija gṛha jāī। gavane bhavana sakala sira nāī॥
maṃdodarī soca ura baseū। jaba te śravanapūra mahi khaseū॥
sajala nayana kaha juga kara jorī। sunahu prānapati binatī morī॥
kaṃta rāma birodha pariharahū। jāni manuja jani haṭha mana dharahū॥
bisvarupa raghubaṃsa mani karahu bacana bisvāsu।
loka kalpanā beda kara aṃga aṃga prati jāsu ॥ 14 ॥
pada pātāla sīsa aja dhāmā। apara loka am̐ga am̐ga biśrāmā॥
bhṛkuṭi bilāsa bhayaṃkara kālā। nayana divākara kaca ghana mālā॥
jāsu ghrāna asvinīkumārā। nisi aru divasa nimeṣa apārā॥
śravana disā dasa beda bakhānī। māruta svāsa nigama nija bānī॥
adhara lobha jama dasana karālā। māyā hāsa bāhu digapālā॥
ānana anala aṃbupati jīhā। utapati pālana pralaya samīhā॥
roma rāji aṣṭādasa bhārā। asthi saila saritā nasa jārā॥
udara udadhi adhago jātanā। jagamaya prabhu kā bahu kalapanā॥
ahaṃkāra siva buddhi aja mana sasi citta mahāna।
manuja bāsa sacarācara rupa rāma bhagavāna ॥ 15(ka) ॥
asa bicāri sunu prānapati prabhu sana bayaru bihāi।
prīti karahu raghubīra pada mama ahivāta na jāi ॥ 15(kha) ॥
biham̐sā nāri bacana suni kānā। aho moha mahimā balavānā॥
nāri subhāu satya saba kahahīṃ। avaguna āṭha sadā ura rahahīṃ॥
sāhasa anṛta capalatā māyā। bhaya abibeka asauca adāyā॥
ripu kara rupa sakala taiṃ gāvā। ati bisāla bhaya mohi sunāvā॥
so saba priyā sahaja basa moreṃ। samujhi parā prasāda aba toreṃ॥
jānium̐ priyā tori caturāī। ehi bidhi kahahu mori prabhutāī॥
tava batakahī gūṛha mṛgalocani। samujhata sukhada sunata bhaya mocani॥
maṃdodari mana mahum̐ asa ṭhayaū। piyahi kāla basa matibhrama bhayaū॥
ehi bidhi karata binoda bahu prāta pragaṭa dasakaṃdha।
sahaja asaṃka laṃkapati sabhām̐ gayau mada aṃdha ॥ 16(ka) ॥
phūlaha pharai na beta jadapi sudhā baraṣahiṃ jalada।
mūrukha hṛdayam̐ na ceta jauṃ gura milahiṃ biraṃci sama ॥ 16(kha) ॥
ihām̐ prāta jāge raghurāī। pūchā mata saba saciva bolāī॥
kahahu begi kā karia upāī। jāmavaṃta kaha pada siru nāī॥
sunu sarbagya sakala ura bāsī। budhi bala teja dharma guna rāsī॥
maṃtra kahaum̐ nija mati anusārā। dūta paṭhāia bālikumārā॥
nīka maṃtra saba ke mana mānā। aṃgada sana kaha kṛpānidhānā॥
bālitanaya budhi bala guna dhāmā। laṃkā jāhu tāta mama kāmā॥
bahuta bujhāi tumhahi kā kahaūm̐। parama catura maiṃ jānata ahaūm̐॥
kāju hamāra tāsu hita hoī। ripu sana karehu batakahī soī॥
prabhu agyā dhari sīsa carana baṃdi aṃgada uṭheu।
soi guna sāgara īsa rāma kṛpā jā para karahu ॥ 17(ka) ॥
svayaṃ siddha saba kāja nātha mohi ādaru diyau।
asa bicāri jubarāja tana pulakita haraṣita hiyau ॥ 17(kha) ॥
baṃdi carana ura dhari prabhutāī। aṃgada caleu sabahi siru nāī॥
prabhu pratāpa ura sahaja asaṃkā। rana bām̐kurā bālisuta baṃkā॥
pura paiṭhata rāvana kara beṭā। khelata rahā so hoi gai bhaiṃṭā॥
bātahiṃ bāta karaṣa baṛhi āī। jugala atula bala puni tarunāī॥
tehi aṃgada kahum̐ lāta uṭhāī। gahi pada paṭakeu bhūmi bhavām̐ī॥
nisicara nikara dekhi bhaṭa bhārī। jaham̐ taham̐ cale na sakahiṃ pukārī॥
eka eka sana maramu na kahahīṃ। samujhi tāsu badha cupa kari rahahīṃ॥
bhayau kolāhala nagara majhārī। āvā kapi laṃkā jehīṃ jārī॥
aba dhauṃ kahā karihi karatārā। ati sabhīta saba karahiṃ bicārā॥
binu pūcheṃ magu dehiṃ dikhāī। jehi biloka soi jāi sukhāī॥
gayau sabhā darabāra taba sumiri rāma pada kaṃja।
siṃha ṭhavani ita uta citava dhīra bīra bala puṃja ॥ 18 ॥
turata nisācara eka paṭhāvā। samācāra rāvanahi janāvā॥
sunata biham̐si bolā dasasīsā। ānahu boli kahām̐ kara kīsā॥
āyasu pāi dūta bahu dhāe। kapikuṃjarahi boli lai āe॥
aṃgada dīkha dasānana baiṃseṃ। sahita prāna kajjalagiri jaiseṃ॥
bhujā biṭapa sira sṛṃga samānā। romāvalī latā janu nānā॥
mukha nāsikā nayana aru kānā। giri kaṃdarā khoha anumānā॥
gayau sabhām̐ mana neku na murā। bālitanaya atibala bām̐kurā॥
uṭhe sabhāsada kapi kahum̐ dekhī। rāvana ura bhā kraudha biseṣī॥
jathā matta gaja jūtha mahum̐ paṃcānana cali jāi।
rāma pratāpa sumiri mana baiṭha sabhām̐ siru nāi ॥ 19 ॥
kaha dasakaṃṭha kavana taiṃ baṃdara। maiṃ raghubīra dūta dasakaṃdhara॥
mama janakahi tohi rahī mitāī। tava hita kārana āyaum̐ bhāī॥
uttama kula pulasti kara nātī। siva biraṃci pūjehu bahu bhām̐tī॥
bara pāyahu kīnhehu saba kājā। jītehu lokapāla saba rājā॥
nṛpa abhimāna moha basa kiṃbā। hari ānihu sītā jagadaṃbā॥
aba subha kahā sunahu tumha morā। saba aparādha chamihi prabhu torā॥
dasana gahahu tṛna kaṃṭha kuṭhārī। parijana sahita saṃga nija nārī॥
sādara janakasutā kari āgeṃ। ehi bidhi calahu sakala bhaya tyāgeṃ॥
pranatapāla raghubaṃsamani trāhi trāhi aba mohi।
ārata girā sunata prabhu abhaya karaigo tohi ॥ 20 ॥
re kapipota bolu saṃbhārī। mūṛha na jānehi mohi surārī॥
kahu nija nāma janaka kara bhāī। kehi nāteṃ māniai mitāī॥
aṃgada nāma bāli kara beṭā। tāsoṃ kabahum̐ bhaī hī bheṭā॥
aṃgada bacana sunata sakucānā। rahā bāli bānara maiṃ jānā॥
aṃgada tahīṃ bāli kara bālaka। upajehu baṃsa anala kula ghālaka॥
garbha na gayahu byartha tumha jāyahu। nija mukha tāpasa dūta kahāyahu॥
aba kahu kusala bāli kaham̐ ahaī। biham̐si bacana taba aṃgada kahaī॥
dina dasa gaem̐ bāli pahiṃ jāī। būjhehu kusala sakhā ura lāī॥
rāma birodha kusala jasi hoī। so saba tohi sunāihi soī॥
sunu saṭha bheda hoi mana tākeṃ। śrīraghubīra hṛdaya nahiṃ jākeṃ॥
hama kula ghālaka satya tumha kula pālaka dasasīsa।
aṃdhau badhira na asa kahahiṃ nayana kāna tava bīsa ॥ 21 ॥
siva biraṃci sura muni samudāī। cāhata jāsu carana sevakāī॥
tāsu dūta hoi hama kula borā। aisihum̐ mati ura bihara na torā॥
suni kaṭhora bānī kapi kerī। kahata dasānana nayana tarerī॥
khala tava kaṭhina bacana saba sahaūm̐। nīti dharma maiṃ jānata ahaūm̐॥
kaha kapi dharmasīlatā torī। hamahum̐ sunī kṛta para triya corī॥
dekhī nayana dūta rakhavārī। būṛi na marahu dharma bratadhārī॥
kāna nāka binu bhagini nihārī। chamā kīnhi tumha dharma bicārī॥
dharmasīlatā tava jaga jāgī। pāvā darasu hamahum̐ baṛabhāgī॥
jani jalpasi jaṛa jaṃtu kapi saṭha biloku mama bāhu।
lokapāla bala bipula sasi grasana hetu saba rāhu ॥ 22(ka) ॥
puni nabha sara mama kara nikara kamalanhi para kari bāsa।
sobhata bhayau marāla iva saṃbhu sahita kailāsa ॥ 22(kha) ॥
tumhare kaṭaka mājha sunu aṃgada। mo sana bhirihi kavana jodhā bada॥
tava prabhu nāri biraham̐ balahīnā। anuja tāsu dukha dukhī malīnā॥
tumha sugrīva kūladruma doū। anuja hamāra bhīru ati soū॥
jāmavaṃta maṃtrī ati būṛhā। so ki hoi aba samarārūṛhā॥
silpi karma jānahiṃ nala nīlā। hai kapi eka mahā balasīlā॥
āvā prathama nagaru jeṃhiṃ jārā। sunata bacana kaha bālikumārā॥
satya bacana kahu nisicara nāhā। sām̐cehum̐ kīsa kīnha pura dāhā॥
rāvana nagara alpa kapi dahaī। suni asa bacana satya ko kahaī॥
jo ati subhaṭa sarāhehu rāvana। so sugrīva kera laghu dhāvana॥
calai bahuta so bīra na hoī। paṭhavā khabari lena hama soī॥
satya nagaru kapi jāreu binu prabhu āyasu pāi।
phiri na gayau sugrīva pahiṃ tehiṃ bhaya rahā lukāi ॥ 23(ka) ॥
satya kahahi dasakaṃṭha saba mohi na suni kachu koha।
kou na hamāreṃ kaṭaka asa to sana larata jo soha ॥ 23(kha) ॥
prīti birodha samāna sana karia nīti asi āhi।
jauṃ mṛgapati badha meṛukanhi bhala ki kahai kou tāhi ॥ 23(ga) ॥
jadyapi laghutā rāma kahum̐ tohi badheṃ baṛa doṣa।
tadapi kaṭhina dasakaṃṭha sunu chatra jāti kara roṣa ॥ 23(gha) ॥
bakra ukti dhanu bacana sara hṛdaya daheu ripu kīsa।
pratiuttara saṛasinha manahum̐ kāṛhata bhaṭa dasasīsa॥23(ṅa)॥
ham̐si boleu dasamauli taba kapi kara baṛa guna eka।
jo pratipālai tāsu hita karai upāya aneka॥23(cha)॥
dhanya kīsa jo nija prabhu kājā। jaham̐ taham̐ nācai parihari lājā॥
nāci kūdi kari loga rijhāī। pati hita karai dharma nipunāī॥
aṃgada svāmibhakta tava jātī। prabhu guna kasa na kahasi ehi bhām̐tī॥
maiṃ guna gāhaka parama sujānā। tava kaṭu raṭani karaum̐ nahiṃ kānā॥
kaha kapi tava guna gāhakatāī। satya pavanasuta mohi sunāī॥
bana bidhaṃsi suta badhi pura jārā। tadapi na tehiṃ kachu kṛta apakārā॥
soi bicāri tava prakṛti suhāī। dasakaṃdhara maiṃ kīnhi ḍhiṭhāī॥
dekheum̐ āi jo kachu kapi bhāṣā। tumhareṃ lāja na roṣa na mākhā॥
jauṃ asi mati pitu khāe kīsā। kahi asa bacana ham̐sā dasasīsā॥
pitahi khāi khāteum̐ puni tohī। abahīṃ samujhi parā kachu mohī॥
bāli bimala jasa bhājana jānī। hataum̐ na tohi adhama abhimānī॥
kahu rāvana rāvana jaga kete। maiṃ nija śravana sune sunu jete॥
balihi jitana eka gayau patālā। rākheu bām̐dhi sisunha hayasālā॥
khelahiṃ bālaka mārahiṃ jāī। dayā lāgi bali dīnha choṛāī॥
eka bahori sahasabhuja dekhā। dhāi dharā jimi jaṃtu biseṣā॥
kautuka lāgi bhavana lai āvā। so pulasti muni jāi choṛāvā॥
eka kahata mohi sakuca ati rahā bāli kī kām̐kha।
inha mahum̐ rāvana taiṃ kavana satya badahi taji mākha ॥ 24 ॥
sunu saṭha soi rāvana balasīlā। haragiri jāna jāsu bhuja līlā॥
jāna umāpati jāsu surāī। pūjeum̐ jehi sira sumana caṛhāī॥
sira saroja nija karanhi utārī। pūjeum̐ amita bāra tripurārī॥
bhuja bikrama jānahiṃ digapālā। saṭha ajahūm̐ jinha keṃ ura sālā॥
jānahiṃ diggaja ura kaṭhināī। jaba jaba bhiraum̐ jāi bariāī॥
jinha ke dasana karāla na phūṭe। ura lāgata mūlaka iva ṭūṭe॥
jāsu calata ḍolati imi dharanī। caṛhata matta gaja jimi laghu taranī॥
soi rāvana jaga bidita pratāpī। sunehi na śravana alīka pralāpī॥
tehi rāvana kaham̐ laghu kahasi nara kara karasi bakhāna।
re kapi barbara kharba khala aba jānā tava gyāna ॥ 25 ॥
suni aṃgada sakopa kaha bānī। bolu sam̐bhāri adhama abhimānī॥
sahasabāhu bhuja gahana apārā। dahana anala sama jāsu kuṭhārā॥
jāsu parasu sāgara khara dhārā। būṛe nṛpa aganita bahu bārā॥
tāsu garba jehi dekhata bhāgā। so nara kyoṃ dasasīsa abhāgā॥
rāma manuja kasa re saṭha baṃgā। dhanvī kāmu nadī puni gaṃgā॥
pasu suradhenu kalpataru rūkhā। anna dāna aru rasa pīyūṣā॥
bainateya khaga ahi sahasānana। ciṃtāmani puni upala dasānana॥
sunu matimaṃda loka baikuṃṭhā। lābha ki raghupati bhagati akuṃṭhā॥
sena sahita taba māna mathi bana ujāri pura jāri॥
kasa re saṭha hanumāna kapi gayau jo tava suta māri ॥ 26 ॥
sunu rāvana parihari caturāī। bhajasi na kṛpāsiṃdhu raghurāī॥
jau khala bhaesi rāma kara drohī। brahma rudra saka rākhi na tohī॥
mūṛha bṛthā jani mārasi gālā। rāma bayara asa hoihi hālā॥
tava sira nikara kapinha ke āgeṃ। parihahiṃ dharani rāma sara lāgeṃ॥
te tava sira kaṃduka sama nānā। khelahahiṃ bhālu kīsa caugānā॥
jabahiṃ samara kopahi raghunāyaka। chuṭihahiṃ ati karāla bahu sāyaka॥
taba ki calihi asa gāla tumhārā। asa bicāri bhaju rāma udārā॥
sunata bacana rāvana parajarā। jarata mahānala janu ghṛta parā॥
kuṃbhakarana asa baṃdhu mama suta prasiddha sakrāri।
mora parākrama nahiṃ sunehi jiteum̐ carācara jhāri ॥ 27 ॥
saṭha sākhāmṛga jori sahāī। bām̐dhā siṃdhu ihai prabhutāī॥
nāghahiṃ khaga aneka bārīsā। sūra na hohiṃ te sunu saba kīsā॥
mama bhuja sāgara bala jala pūrā। jaham̐ būṛe bahu sura nara sūrā॥
bīsa payodhi agādha apārā। ko asa bīra jo pāihi pārā॥
digapālanha maiṃ nīra bharāvā। bhūpa sujasa khala mohi sunāvā॥
jauṃ pai samara subhaṭa tava nāthā। puni puni kahasi jāsu guna gāthā॥
tau basīṭha paṭhavata kehi kājā। ripu sana prīti karata nahiṃ lājā॥
haragiri mathana nirakhu mama bāhū। puni saṭha kapi nija prabhuhi sarāhū॥
sūra kavana rāvana sarisa svakara kāṭi jehiṃ sīsa।
hune anala ati haraṣa bahu bāra sākhi gaurīsa ॥ 28 ॥
jarata bilokeum̐ jabahiṃ kapālā। bidhi ke likhe aṃka nija bhālā॥
nara keṃ kara āpana badha bām̐cī। haseum̐ jāni bidhi girā asām̐cī॥
sou mana samujhi trāsa nahiṃ moreṃ। likhā biraṃci jaraṭha mati bhoreṃ॥
āna bīra bala saṭha mama āgeṃ। puni puni kahasi lāja pati tyāge॥
kaha aṃgada salajja jaga māhīṃ। rāvana tohi samāna kou nāhīṃ॥
lājavaṃta tava sahaja subhāū। nija mukha nija guna kahasi na kāū॥
sira aru saila kathā cita rahī। tāte bāra bīsa taiṃ kahī॥
so bhujabala rākheu ura ghālī। jītehu sahasabāhu bali bālī॥
sunu matimaṃda dehi aba pūrā। kāṭeṃ sīsa ki hoia sūrā॥
iṃdrajāli kahu kahia na bīrā। kāṭai nija kara sakala sarīrā॥
jarahiṃ pataṃga moha basa bhāra bahahiṃ khara bṛṃda।
te nahiṃ sūra kahāvahiṃ samujhi dekhu matimaṃda ॥ 29 ॥
aba jani batabaṛhāva khala karahī। sunu mama bacana māna pariharahī॥
dasamukha maiṃ na basīṭhīṃ āyaum̐। asa bicāri raghubīra paṭhāyaum̐॥
bāra bāra asa kahai kṛpālā। nahiṃ gajāri jasu badheṃ sṛkālā॥
mana mahum̐ samujhi bacana prabhu kere। saheum̐ kaṭhora bacana saṭha tere॥
nāhiṃ ta kari mukha bhaṃjana torā। lai jāteum̐ sītahi barajorā॥
jāneum̐ tava bala adhama surārī। sūneṃ hari ānihi paranārī॥
taiṃ nisicara pati garba bahūtā। maiṃ raghupati sevaka kara dūtā॥
jauṃ na rāma apamānahi ḍaraum̐। tohi dekhata asa kautuka karaūm̐॥
tohi paṭaki mahi sena hati caupaṭa kari tava gāum̐।
tava jubatinha sameta saṭha janakasutahi lai jāum̐ ॥ 30 ॥
jau asa karauṃ tadapi na baṛāī। muehi badheṃ nahiṃ kachu manusāī॥
kaula kāmabasa kṛpina bimūṛhā। ati daridra ajasī ati būṛhā॥
sadā rogabasa saṃtata krodhī। biṣnu bimūkha śruti saṃta birodhī॥
tanu poṣaka niṃdaka agha khānī। jīvana sava sama caudaha prānī॥
asa bicāri khala badhaum̐ na tohī। aba jani risa upajāvasi mohī॥
suni sakopa kaha nisicara nāthā। adhara dasana dasi mījata hāthā॥
re kapi adhama marana aba cahasī। choṭe badana bāta baṛi kahasī॥
kaṭu jalpasi jaṛa kapi bala jākeṃ। bala pratāpa budhi teja na tākeṃ॥
aguna amāna jāni tehi dīnha pitā banabāsa।
so dukha aru jubatī biraha puni nisi dina mama trāsa ॥ 31(ka) ॥
jinha ke bala kara garba tohi aise manuja aneka।
khāhīṃ nisācara divasa nisi mūṛha samujhu taji ṭeka ॥ 31(kha) ॥
jaba tehiṃ kīnha rāma kai niṃdā। krodhavaṃta ati bhayau kapiṃdā॥
hari hara niṃdā sunai jo kānā। hoi pāpa goghāta samānā॥
kaṭakaṭāna kapikuṃjara bhārī। duhu bhujadaṃḍa tamaki mahi mārī॥
ḍolata dharani sabhāsada khase। cale bhāji bhaya māruta grase॥
girata sam̐bhāri uṭhā dasakaṃdhara। bhūtala pare mukuṭa ati suṃdara॥
kachu tehiṃ lai nija siranhi sam̐vāre। kachu aṃgada prabhu pāsa pabāre॥
āvata mukuṭa dekhi kapi bhāge। dinahīṃ lūka parana bidhi lāge॥
kī rāvana kari kopa calāe। kulisa cāri āvata ati dhāe॥
kaha prabhu ham̐si jani hṛdayam̐ ḍerāhū। lūka na asani ketu nahiṃ rāhū॥
e kirīṭa dasakaṃdhara kere। āvata bālitanaya ke prere॥
taraki pavanasuta kara gahe āni dhare prabhu pāsa।
kautuka dekhahiṃ bhālu kapi dinakara sarisa prakāsa ॥ 32(ka) ॥
uhām̐ sakopi dasānana saba sana kahata risāi।
dharahu kapihi dhari mārahu suni aṃgada musukāi ॥ 32(kha) ॥
ehi bidhi begi sūbhaṭa saba dhāvahu। khāhu bhālu kapi jaham̐ jaham̐ pāvahu॥
markaṭahīna karahu mahi jāī। jiata dharahu tāpasa dvau bhāī॥
puni sakopa boleu jubarājā। gāla bajāvata tohi na lājā॥
maru gara kāṭi nilaja kulaghātī। bala biloki biharati nahiṃ chātī॥
re triya cora kumāraga gāmī। khala mala rāsi maṃdamati kāmī॥
sanyapāta jalpasi durbādā। bhaesi kālabasa khala manujādā॥
yāko phalu pāvahigo āgeṃ। bānara bhālu capeṭanhi lāgeṃ॥
rāmu manuja bolata asi bānī। girahiṃ na tava rasanā abhimānī॥
girihahiṃ rasanā saṃsaya nāhīṃ। siranhi sameta samara mahi māhīṃ॥
so nara kyoṃ dasakaṃdha bāli badhyo jehiṃ eka sara।
bīsahum̐ locana aṃdha dhiga tava janma kujāti jaṛa ॥ 33(ka) ॥
taba sonita kī pyāsa tṛṣita rāma sāyaka nikara।
tajaum̐ tohi tehi trāsa kaṭu jalpaka nisicara adhama ॥ 33(kha) ॥
mai tava dasana toribe lāyaka। āyasu mohi na dīnha raghunāyaka॥
asi risa hoti dasau mukha torauṃ। laṃkā gahi samudra maham̐ borauṃ॥
gūlari phala samāna tava laṃkā। basahu madhya tumha jaṃtu asaṃkā॥
maiṃ bānara phala khāta na bārā। āyasu dīnha na rāma udārā॥
jugati sunata rāvana musukāī। mūṛha sikhihi kaham̐ bahuta jhuṭhāī॥
bāli na kabahum̐ gāla asa mārā। mili tapasinha taiṃ bhaesi labārā॥
sām̐cehum̐ maiṃ labāra bhuja bīhā। jauṃ na upārium̐ tava dasa jīhā॥
samujhi rāma pratāpa kapi kopā। sabhā mājha pana kari pada ropā॥
jauṃ mama carana sakasi saṭha ṭārī। phirahiṃ rāmu sītā maiṃ hārī॥
sunahu subhaṭa saba kaha dasasīsā। pada gahi dharani pachārahu kīsā॥
iṃdrajīta ādika balavānā। haraṣi uṭhe jaham̐ taham̐ bhaṭa nānā॥
jhapaṭahiṃ kari bala bipula upāī। pada na ṭarai baiṭhahiṃ siru nāī॥
puni uṭhi jhapaṭahīṃ sura ārātī। ṭarai na kīsa carana ehi bhām̐tī॥
puruṣa kujogī jimi uragārī। moha biṭapa nahiṃ sakahiṃ upārī॥
koṭinha meghanāda sama subhaṭa uṭhe haraṣāi।
jhapaṭahiṃ ṭarai na kapi carana puni baiṭhahiṃ sira nāi ॥ 34(ka) ॥
bhūmi na chām̐ḍata kapi carana dekhata ripu mada bhāga॥
koṭi bighna te saṃta kara mana jimi nīti na tyāga ॥ 34(kha) ॥
kapi bala dekhi sakala hiyam̐ hāre। uṭhā āpu kapi keṃ paracāre॥
gahata carana kaha bālikumārā। mama pada gaheṃ na tora ubārā॥
gahasi na rāma carana saṭha jāī। sunata phirā mana ati sakucāī॥
bhayau tejahata śrī saba gaī। madhya divasa jimi sasi sohaī॥
siṃghāsana baiṭheu sira nāī। mānahum̐ saṃpati sakala gam̐vāī॥
jagadātamā prānapati rāmā। tāsu bimukha kimi laha biśrāmā॥
umā rāma kī bhṛkuṭi bilāsā। hoi bisva puni pāvai nāsā॥
tṛna te kulisa kulisa tṛna karaī। tāsu dūta pana kahu kimi ṭaraī॥
puni kapi kahī nīti bidhi nānā। māna na tāhi kālu niarānā॥
ripu mada mathi prabhu sujasu sunāyo। yaha kahi calyo bāli nṛpa jāyo॥
hatauṃ na kheta khelāi khelāī। tohi abahiṃ kā karauṃ baṛāī॥
prathamahiṃ tāsu tanaya kapi mārā। so suni rāvana bhayau dukhārā॥
jātudhāna aṃgada pana dekhī। bhaya byākula saba bhae biseṣī॥
ripu bala dharaṣi haraṣi kapi bālitanaya bala puṃja।
pulaka sarīra nayana jala gahe rāma pada kaṃja ॥ 35(ka) ॥
sām̐jha jāni dasakaṃdhara bhavana gayau bilakhāi।
maṃdodarī rāvanahi bahuri kahā samujhāi॥(kha)॥
kaṃta samujhi mana tajahu kumatihī। soha na samara tumhahi raghupatihī॥
rāmānuja laghu rekha khacāī। sou nahiṃ nāghehu asi manusāī॥
piya tumha tāhi jitaba saṃgrāmā। jāke dūta kera yaha kāmā॥
kautuka siṃdhu nāghī tava laṃkā। āyau kapi keharī asaṃkā॥
rakhavāre hati bipina ujārā। dekhata tohi accha tehiṃ mārā॥
jāri sakala pura kīnhesi chārā। kahām̐ rahā bala garba tumhārā॥
aba pati mṛṣā gāla jani mārahu। mora kahā kachu hṛdayam̐ bicārahu॥
pati raghupatihi nṛpati jani mānahu। aga jaga nātha atula bala jānahu॥
bāna pratāpa jāna mārīcā। tāsu kahā nahiṃ mānehi nīcā॥
janaka sabhām̐ aganita bhūpālā। rahe tumhau bala atula bisālā॥
bhaṃji dhanuṣa jānakī biāhī। taba saṃgrāma jitehu kina tāhī॥
surapati suta jānai bala thorā। rākhā jiata ām̐khi gahi phorā॥
sūpanakhā kai gati tumha dekhī। tadapi hṛdayam̐ nahiṃ lāja biṣeṣī॥
badhi birādha khara dūṣanahi līṃlām̐ hatyo kabaṃdha।
bāli eka sara mārayo tehi jānahu dasakaṃdha ॥ 36 ॥
jehiṃ jalanātha bam̐dhāyau helā। utare prabhu dala sahita subelā॥
kārunīka dinakara kula ketū। dūta paṭhāyau tava hita hetū॥
sabhā mājha jehiṃ tava bala mathā। kari barūtha mahum̐ mṛgapati jathā॥
aṃgada hanumata anucara jāke। rana bām̐kure bīra ati bām̐ke॥
tehi kaham̐ piya puni puni nara kahahū। mudhā māna mamatā mada bahahū॥
ahaha kaṃta kṛta rāma birodhā। kāla bibasa mana upaja na bodhā॥
kāla daṃḍa gahi kāhu na mārā। harai dharma bala buddhi bicārā॥
nikaṭa kāla jehi āvata sāīṃ। tehi bhrama hoi tumhārihi nāīṃ॥
dui suta mare daheu pura ajahum̐ pūra piya dehu।
kṛpāsiṃdhu raghunātha bhaji nātha bimala jasu lehu ॥ 37 ॥
nāri bacana suni bisikha samānā। sabhām̐ gayau uṭhi hota bihānā॥
baiṭha jāi siṃghāsana phūlī। ati abhimāna trāsa saba bhūlī॥
ihām̐ rāma aṃgadahi bolāvā। āi carana paṃkaja siru nāvā॥
ati ādara sapīpa baiṭhārī। bole biham̐si kṛpāla kharārī॥
bālitanaya kautuka ati mohī। tāta satya kahu pūchaum̐ tohī॥।
rāvanu jātudhāna kula ṭīkā। bhuja bala atula jāsu jaga līkā॥
tāsu mukuṭa tumha cāri calāe। kahahu tāta kavanī bidhi pāe॥
sunu sarbagya pranata sukhakārī। mukuṭa na hohiṃ bhūpa guna cārī॥
sāma dāna aru daṃḍa bibhedā। nṛpa ura basahiṃ nātha kaha bedā॥
nīti dharma ke carana suhāe। asa jiyam̐ jāni nātha pahiṃ āe॥
dharmahīna prabhu pada bimukha kāla bibasa dasasīsa।
tehi parihari guna āe sunahu kosalādhīsa॥38(((ka)॥
parama caturatā śravana suni biham̐se rāmu udāra।
samācāra puni saba kahe gaṛha ke bālikumāra ॥ 38(kha) ॥
ripu ke samācāra jaba pāe। rāma saciva saba nikaṭa bolāe॥
laṃkā bām̐ke cāri duārā। kehi bidhi lāgia karahu bicārā॥
taba kapīsa ricchesa bibhīṣana। sumiri hṛdayam̐ dinakara kula bhūṣana॥
kari bicāra tinha maṃtra dṛṛhāvā। cāri anī kapi kaṭaku banāvā॥
jathājoga senāpati kīnhe। jūthapa sakala boli taba līnhe॥
prabhu pratāpa kahi saba samujhāe। suni kapi siṃghanāda kari dhāe॥
haraṣita rāma carana sira nāvahiṃ। gahi giri sikhara bīra saba dhāvahiṃ॥
garjahiṃ tarjahiṃ bhālu kapīsā। jaya raghubīra kosalādhīsā॥
jānata parama durga ati laṃkā। prabhu pratāpa kapi cale asaṃkā॥
ghaṭāṭopa kari cahum̐ disi gherī। mukhahiṃ nisāna bajāvahīṃ bherī॥
jayati rāma jaya lachimana jaya kapīsa sugrīva।
garjahiṃ siṃghanāda kapi bhālu mahā bala sīṃva ॥ 39 ॥
laṃkām̐ bhayau kolāhala bhārī। sunā dasānana ati aham̐kārī॥
dekhahu banaranha keri ḍhiṭhāī। biham̐si nisācara sena bolāī॥
āe kīsa kāla ke prere। chudhāvaṃta saba nisicara mere॥
asa kahi aṭṭahāsa saṭha kīnhā। gṛha baiṭhe ahāra bidhi dīnhā॥
subhaṭa sakala cārihum̐ disi jāhū। dhari dhari bhālu kīsa saba khāhū॥
umā rāvanahi asa abhimānā। jimi ṭiṭṭibha khaga sūta utānā॥
cale nisācara āyasu māgī। gahi kara bhiṃḍipāla bara sām̐gī॥
tomara mugdara parasu pracaṃḍā। sula kṛpāna parigha girikhaṃḍā॥
jimi arunopala nikara nihārī। dhāvahiṃ saṭha khaga māṃsa ahārī॥
coṃca bhaṃga dukha tinhahi na sūjhā। timi dhāe manujāda abūjhā॥
nānāyudha sara cāpa dhara jātudhāna bala bīra।
koṭa kam̐gūranhi caṛhi gae koṭi koṭi ranadhīra ॥ 40 ॥
koṭa kam̐gūranhi sohahiṃ kaise। meru ke sṛṃgani janu ghana baise॥
bājahiṃ ḍhola nisāna jujhāū। suni dhuni hoi bhaṭanhi mana cāū॥
bājahiṃ bheri naphīri apārā। suni kādara ura jāhiṃ darārā॥
dekhinha jāi kapinha ke ṭhaṭṭā। ati bisāla tanu bhālu subhaṭṭā॥
dhāvahiṃ ganahiṃ na avaghaṭa ghāṭā। parbata phori karahiṃ gahi bāṭā॥
kaṭakaṭāhiṃ koṭinha bhaṭa garjahiṃ। dasana oṭha kāṭahiṃ ati tarjahiṃ॥
uta rāvana ita rāma dohāī। jayati jayati jaya parī larāī॥
nisicara sikhara samūha ḍhahāvahiṃ। kūdi dharahiṃ kapi pheri calāvahiṃ॥
dhari kudhara khaṃḍa pracaṃḍa karkaṭa bhālu gaṛha para ḍārahīṃ।
jhapaṭahiṃ carana gahi paṭaki mahi bhaji calata bahuri pacārahīṃ॥
ati tarala taruna pratāpa tarapahiṃ tamaki gaṛha caṛhi caṛhi gae।
kapi bhālu caṛhi maṃdiranha jaham̐ taham̐ rāma jasu gāvata bhae॥
eku eku nisicara gahi puni kapi cale parāi।
ūpara āpu heṭha bhaṭa girahiṃ dharani para āi ॥ 41 ॥
rāma pratāpa prabala kapijūthā। mardahiṃ nisicara subhaṭa barūthā॥
caṛhe durga puni jaham̐ taham̐ bānara। jaya raghubīra pratāpa divākara॥
cale nisācara nikara parāī। prabala pavana jimi ghana samudāī॥
hāhākāra bhayau pura bhārī। rovahiṃ bālaka ātura nārī॥
saba mili dehiṃ rāvanahi gārī। rāja karata ehiṃ mṛtyu ham̐kārī॥
nija dala bicala sunī tehiṃ kānā। pheri subhaṭa laṃkesa risānā॥
jo rana bimukha sunā maiṃ kānā। so maiṃ hataba karāla kṛpānā॥
sarbasu khāi bhoga kari nānā। samara bhūmi bhae ballabha prānā॥
ugra bacana suni sakala ḍerāne। cale krodha kari subhaṭa lajāne॥
sanmukha marana bīra kai sobhā। taba tinha tajā prāna kara lobhā॥
bahu āyudha dhara subhaṭa saba bhirahiṃ pacāri pacāri।
byākula kie bhālu kapi parigha trisūlanhi mārī ॥ 42 ॥
bhaya ātura kapi bhāgana lāge। jadyapi umā jītihahiṃ āge॥
kou kaha kaham̐ aṃgada hanumaṃtā। kaham̐ nala nīla dubida balavaṃtā॥
nija dala bikala sunā hanumānā। pacchima dvāra rahā balavānā॥
meghanāda taham̐ karai larāī। ṭūṭa na dvāra parama kaṭhināī॥
pavanatanaya mana bhā ati krodhā। garjeu prabala kāla sama jodhā॥
kūdi laṃka gaṛha ūpara āvā। gahi giri meghanāda kahum̐ dhāvā॥
bhaṃjeu ratha sārathī nipātā। tāhi hṛdaya mahum̐ māresi lātā॥
dusareṃ sūta bikala tehi jānā। syaṃdana ghāli turata gṛha ānā॥
aṃgada sunā pavanasuta gaṛha para gayau akela।
rana bām̐kurā bālisuta taraki caṛheu kapi khela ॥ 43 ॥
juddha biruddha kruddha dvau baṃdara। rāma pratāpa sumiri ura aṃtara॥
rāvana bhavana caṛhe dvau dhāī। karahi kosalādhīsa dohāī॥
kalasa sahita gahi bhavanu ḍhahāvā। dekhi nisācarapati bhaya pāvā॥
nāri bṛṃda kara pīṭahiṃ chātī। aba dui kapi āe utapātī॥
kapilīlā kari tinhahi ḍerāvahiṃ। rāmacaṃdra kara sujasu sunāvahiṃ॥
puni kara gahi kaṃcana ke khaṃbhā। kahenhi karia utapāta araṃbhā॥
garji pare ripu kaṭaka majhārī। lāge mardai bhuja bala bhārī॥
kāhuhi lāta capeṭanhi kehū। bhajahu na rāmahi so phala lehū॥
eka eka soṃ mardahiṃ tori calāvahiṃ muṃḍa।
rāvana āgeṃ parahiṃ te janu phūṭahiṃ dadhi kuṃḍa ॥ 44 ॥
mahā mahā mukhiā je pāvahiṃ। te pada gahi prabhu pāsa calāvahiṃ॥
kahai bibhīṣanu tinha ke nāmā। dehiṃ rāma tinhahū nija dhāmā॥
khala manujāda dvijāmiṣa bhogī। pāvahiṃ gati jo jācata jogī॥
umā rāma mṛducita karunākara। bayara bhāva sumirata mohi nisicara॥
dehiṃ parama gati so jiyam̐ jānī। asa kṛpāla ko kahahu bhavānī॥
asa prabhu suni na bhajahiṃ bhrama tyāgī। nara matimaṃda te parama abhāgī॥
aṃgada aru hanumaṃta prabesā। kīnha durga asa kaha avadhesā॥
laṃkām̐ dvau kapi sohahiṃ kaiseṃ। mathahi siṃdhu dui maṃdara jaiseṃ॥
bhuja bala ripu dala dalamali dekhi divasa kara aṃta।
kūde jugala bigata śrama āe jaham̐ bhagavaṃta ॥ 45 ॥
prabhu pada kamala sīsa tinha nāe। dekhi subhaṭa raghupati mana bhāe॥
rāma kṛpā kari jugala nihāre। bhae bigataśrama parama sukhāre॥
gae jāni aṃgada hanumānā। phire bhālu markaṭa bhaṭa nānā॥
jātudhāna pradoṣa bala pāī। dhāe kari dasasīsa dohāī॥
nisicara anī dekhi kapi phire। jaham̐ taham̐ kaṭakaṭāi bhaṭa bhire॥
dvau dala prabala pacāri pacārī। larata subhaṭa nahiṃ mānahiṃ hārī॥
mahābīra nisicara saba kāre। nānā barana balīmukha bhāre॥
sabala jugala dala samabala jodhā। kautuka karata larata kari krodhā॥
prābiṭa sarada payoda ghanere। larata manahum̐ māruta ke prere॥
anipa akaṃpana aru atikāyā। bicalata sena kīnhi inha māyā॥
bhayau nimiṣa maham̐ ati am̐dhiyārā। bṛṣṭi hoi rudhiropala chārā॥
dekhi nibiṛa tama dasahum̐ disi kapidala bhayau khabhāra।
ekahi eka na dekhaī jaham̐ taham̐ karahiṃ pukāra ॥ 46 ॥
sakala maramu raghunāyaka jānā। lie boli aṃgada hanumānā॥
samācāra saba kahi samujhāe। sunata kopi kapikuṃjara dhāe॥
puni kṛpāla ham̐si cāpa caṛhāvā। pāvaka sāyaka sapadi calāvā॥
bhayau prakāsa katahum̐ tama nāhīṃ। gyāna udayam̐ jimi saṃsaya jāhīṃ॥
bhālu balīmukha pāi prakāsā। dhāe haraṣa bigata śrama trāsā॥
hanūmāna aṃgada rana gāje। hām̐ka sunata rajanīcara bhāje॥
bhāgata paṭa paṭakahiṃ dhari dharanī। karahiṃ bhālu kapi adbhuta karanī॥
gahi pada ḍārahiṃ sāgara māhīṃ। makara uraga jhaṣa dhari dhari khāhīṃ॥
kachu māre kachu ghāyala kachu gaṛha caṛhe parāi।
garjahiṃ bhālu balīmukha ripu dala bala bicalāi ॥ 47 ॥
nisā jāni kapi cāriu anī। āe jahām̐ kosalā dhanī॥
rāma kṛpā kari citavā sabahī। bhae bigataśrama bānara tabahī॥
uhām̐ dasānana saciva ham̐kāre। saba sana kahesi subhaṭa je māre॥
ādhā kaṭaku kapinha saṃghārā। kahahu begi kā karia bicārā॥
mālyavaṃta ati jaraṭha nisācara। rāvana mātu pitā maṃtrī bara॥
bolā bacana nīti ati pāvana। sunahu tāta kachu mora sikhāvana॥
jaba te tumha sītā hari ānī। asaguna hohiṃ na jāhiṃ bakhānī॥
beda purāna jāsu jasu gāyo। rāma bimukha kāhum̐ na sukha pāyo॥
hiranyāccha bhrātā sahita madhu kaiṭabha balavāna।
jehi māre soi avatareu kṛpāsiṃdhu bhagavāna ॥ 48(ka) ॥
kālarūpa khala bana dahana gunāgāra ghanabodha।
siva biraṃci jehi sevahiṃ tāsoṃ kavana birodha ॥ 48(kha) ॥
parihari bayaru dehu baidehī। bhajahu kṛpānidhi parama sanehī॥
tāke bacana bāna sama lāge। kariā muha kari jāhi abhāge॥
būṛha bhaesi na ta marateum̐ tohī। aba jani nayana dekhāvasi mohī॥
tehi apane mana asa anumānā। badhyo cahata ehi kṛpānidhānā॥
so uṭhi gayau kahata durbādā। taba sakopa boleu ghananādā॥
kautuka prāta dekhiahu morā। karihaum̐ bahuta kahauṃ kā thorā॥
suni suta bacana bharosā āvā। prīti sameta aṃka baiṭhāvā॥
karata bicāra bhayau bhinusārā। lāge kapi puni cahūm̐ duārā॥
kopi kapinha durghaṭa gaṛhu gherā। nagara kolāhalu bhayau ghanerā॥
bibidhāyudha dhara nisicara dhāe। gaṛha te parbata sikhara ḍhahāe॥
ḍhāhe mahīdhara sikhara koṭinha bibidha bidhi golā cale।
ghaharāta jimi pabipāta garjata janu pralaya ke bādale॥
markaṭa bikaṭa bhaṭa juṭata kaṭata na laṭata tana jarjara bhae।
gahi saila tehi gaṛha para calāvahiṃ jaham̐ so taham̐ nisicara hae॥
meghanāda suni śravana asa gaṛhu puni cheṃkā āi।
utaryo bīra durga teṃ sanmukha calyo bajāi ॥ 49 ॥
kaham̐ kosalādhīsa dvau bhrātā। dhanvī sakala loka bikhyātā॥
kaham̐ nala nīla dubida sugrīvā। aṃgada hanūmaṃta bala sīṃvā॥
kahām̐ bibhīṣanu bhrātādrohī। āju sabahi haṭhi māraum̐ ohī॥
asa kahi kaṭhina bāna saṃdhāne। atisaya krodha śravana lagi tāne॥
sara samuha so chāṛai lāgā। janu sapaccha dhāvahiṃ bahu nāgā॥
jaham̐ taham̐ parata dekhiahiṃ bānara। sanmukha hoi na sake tehi avasara॥
jaham̐ taham̐ bhāgi cale kapi rīchā। bisarī sabahi juddha kai īchā॥
so kapi bhālu na rana maham̐ dekhā। kīnhesi jehi na prāna avaseṣā॥
dasa dasa sara saba māresi pare bhūmi kapi bīra।
siṃhanāda kari garjā meghanāda bala dhīra ॥ 50 ॥
dekhi pavanasuta kaṭaka bihālā। krodhavaṃta janu dhāyau kālā॥
mahāsaila eka turata upārā। ati risa meghanāda para ḍārā॥
āvata dekhi gayau nabha soī। ratha sārathī turaga saba khoī॥
bāra bāra pacāra hanumānā। nikaṭa na āva maramu so jānā॥
raghupati nikaṭa gayau ghananādā। nānā bhām̐ti karesi durbādā॥
astra sastra āyudha saba ḍāre। kautukahīṃ prabhu kāṭi nivāre॥
dekhi pratāpa mūṛha khisiānā। karai lāga māyā bidhi nānā॥
jimi kou karai garuṛa saiṃ khelā। ḍarapāvai gahi svalpa sapelā॥
jāsu prabala māyā bala siva biraṃci baṛa choṭa।
tāhi dikhāvai nisicara nija māyā mati khoṭa ॥ 51 ॥
nabha caṛhi baraṣa bipula aṃgārā। mahi te pragaṭa hohiṃ jaladhārā॥
nānā bhām̐ti pisāca pisācī। māru kāṭu dhuni bolahiṃ nācī॥
biṣṭā pūya rudhira kaca hāṛā। baraṣai kabahum̐ upala bahu chāṛā॥
baraṣi dhūri kīnhesi am̐dhiārā। sūjha na āpana hātha pasārā॥
kapi akulāne māyā dekheṃ। saba kara marana banā ehi lekheṃ॥
kautuka dekhi rāma musukāne। bhae sabhīta sakala kapi jāne॥
eka bāna kāṭī saba māyā। jimi dinakara hara timira nikāyā॥
kṛpādṛṣṭi kapi bhālu biloke। bhae prabala rana rahahiṃ na roke॥
āyasu māgi rāma pahiṃ aṃgadādi kapi sātha।
lachimana cale kruddha hoi bāna sarāsana hātha ॥ 52 ॥
chataja nayana ura bāhu bisālā। himagiri nibha tanu kachu eka lālā॥
ihām̐ dasānana subhaṭa paṭhāe। nānā astra sastra gahi dhāe॥
bhūdhara nakha biṭapāyudha dhārī। dhāe kapi jaya rāma pukārī॥
bhire sakala jorihi sana jorī। ita uta jaya icchā nahiṃ thorī॥
muṭhikanha lātanha dātanha kāṭahiṃ। kapi jayasīla māri puni ḍāṭahiṃ॥
māru māru dharu dharu dharu mārū। sīsa tori gahi bhujā upārū॥
asi rava pūri rahī nava khaṃḍā। dhāvahiṃ jaham̐ taham̐ ruṃḍa pracaṃḍā॥
dekhahiṃ kautuka nabha sura bṛṃdā। kabahum̐ka bisamaya kabahum̐ anaṃdā॥
rudhira gāṛa bhari bhari jamyo ūpara dhūri uṛāi।
janu am̐gāra rāsinha para mṛtaka dhūma rahyo chāi ॥ 53 ॥
ghāyala bīra birājahiṃ kaise। kusumita kiṃsuka ke taru jaise॥
lachimana meghanāda dvau jodhā। bhirahiṃ parasapara kari ati krodhā॥
ekahi eka sakai nahiṃ jītī। nisicara chala bala karai anītī॥
krodhavaṃta taba bhayau anaṃtā। bhaṃjeu ratha sārathī turaṃtā॥
nānā bidhi prahāra kara seṣā। rācchasa bhayau prāna avaseṣā॥
rāvana suta nija mana anumānā। saṃkaṭha bhayau harihi mama prānā॥
bīraghātinī chāṛisi sām̐gī। teja puṃja lachimana ura lāgī॥
muruchā bhaī sakti ke lāgeṃ। taba cali gayau nikaṭa bhaya tyāgeṃ॥
meghanāda sama koṭi sata jodhā rahe uṭhāi।
jagadādhāra seṣa kimi uṭhai cale khisiāi ॥ 54 ॥
sunu girijā krodhānala jāsū। jārai bhuvana cāridasa āsū॥
saka saṃgrāma jīti ko tāhī। sevahiṃ sura nara aga jaga jāhī॥
yaha kautūhala jānai soī। jā para kṛpā rāma kai hoī॥
saṃdhyā bhai phiri dvau bāhanī। lage sam̐bhārana nija nija anī॥
byāpaka brahma ajita bhuvanesvara। lachimana kahām̐ būjha karunākara॥
taba lagi lai āyau hanumānā। anuja dekhi prabhu ati dukha mānā॥
jāmavaṃta kaha baida suṣenā। laṃkām̐ rahai ko paṭhaī lenā॥
dhari laghu rūpa gayau hanumaṃtā। āneu bhavana sameta turaṃtā॥
rāma padārabiṃda sira nāyau āi suṣena।
kahā nāma giri auṣadhī jāhu pavanasuta lena ॥ 55 ॥
rāma carana sarasija ura rākhī। calā prabhaṃjana suta bala bhāṣī॥
uhām̐ dūta eka maramu janāvā। rāvana kālanemi gṛha āvā॥
dasamukha kahā maramu tehiṃ sunā। puni puni kālanemi siru dhunā॥
dekhata tumhahi nagaru jehiṃ jārā। tāsu paṃtha ko rokana pārā॥
bhaji raghupati karu hita āpanā। chām̐ṛahu nātha mṛṣā jalpanā॥
nīla kaṃja tanu suṃdara syāmā। hṛdayam̐ rākhu locanābhirāmā॥
maiṃ taiṃ mora mūṛhatā tyāgū। mahā moha nisi sūtata jāgū॥
kāla byāla kara bhacchaka joī। sapanehum̐ samara ki jītia soī॥
suni dasakaṃṭha risāna ati tehiṃ mana kīnha bicāra।
rāma dūta kara marauṃ baru yaha khala rata mala bhāra ॥ 56 ॥
asa kahi calā racisi maga māyā। sara maṃdira bara bāga banāyā॥
mārutasuta dekhā subha āśrama। munihi būjhi jala piyauṃ jāi śrama॥
rācchasa kapaṭa beṣa taham̐ sohā। māyāpati dūtahi caha mohā॥
jāi pavanasuta nāyau māthā। lāga so kahai rāma guna gāthā॥
hota mahā rana rāvana rāmahiṃ। jitahahiṃ rāma na saṃsaya yā mahiṃ॥
ihām̐ bhaem̐ maiṃ dekheum̐ bhāī। gyāna dṛṣṭi bala mohi adhikāī॥
māgā jala tehiṃ dīnha kamaṃḍala। kaha kapi nahiṃ aghāum̐ thoreṃ jala॥
sara majjana kari ātura āvahu। dicchā deum̐ gyāna jehiṃ pāvahu॥
sara paiṭhata kapi pada gahā makarīṃ taba akulāna।
mārī so dhari divya tanu calī gagana caṛhi jāna ॥ 57 ॥
kapi tava darasa bhaium̐ niṣpāpā। miṭā tāta munibara kara sāpā॥
muni na hoi yaha nisicara ghorā। mānahu satya bacana kapi morā॥
asa kahi gaī apacharā jabahīṃ। nisicara nikaṭa gayau kapi tabahīṃ॥
kaha kapi muni guradachinā lehū। pācheṃ hamahi maṃtra tumha dehū॥
sira laṃgūra lapeṭi pachārā। nija tanu pragaṭesi maratī bārā॥
rāma rāma kahi chāṛesi prānā। suni mana haraṣi caleu hanumānā॥
dekhā saila na auṣadha cīnhā। sahasā kapi upāri giri līnhā॥
gahi giri nisi nabha dhāvata bhayaū। avadhapurī upara kapi gayaū॥
dekhā bharata bisāla ati nisicara mana anumāni।
binu phara sāyaka māreu cāpa śravana lagi tāni ॥ 58 ॥
pareu muruchi mahi lāgata sāyaka। sumirata rāma rāma raghunāyaka॥
suni priya bacana bharata taba dhāe। kapi samīpa ati ātura āe॥
bikala biloki kīsa ura lāvā। jāgata nahiṃ bahu bhām̐ti jagāvā॥
mukha malīna mana bhae dukhārī। kahata bacana bhari locana bārī॥
jehiṃ bidhi rāma bimukha mohi kīnhā। tehiṃ puni yaha dāruna dukha dīnhā॥
jauṃ moreṃ mana baca aru kāyā। prīti rāma pada kamala amāyā॥
tau kapi hou bigata śrama sūlā। jauṃ mo para raghupati anukūlā॥
sunata bacana uṭhi baiṭha kapīsā। kahi jaya jayati kosalādhīsā॥
līnha kapihi ura lāi pulakita tanu locana sajala।
prīti na hṛdayam̐ samāi sumiri rāma raghukula tilaka ॥ 59 ॥
tāta kusala kahu sukhanidhāna kī। sahita anuja aru mātu jānakī॥
kapi saba carita samāsa bakhāne। bhae dukhī mana mahum̐ pachitāne॥
ahaha daiva maiṃ kata jaga jāyaum̐। prabhu ke ekahu kāja na āyaum̐॥
jāni kuavasaru mana dhari dhīrā। puni kapi sana bole balabīrā॥
tāta gaharu hoihi tohi jātā। kāju nasāihi hota prabhātā॥
caṛhu mama sāyaka saila sametā। paṭhavauṃ tohi jaham̐ kṛpāniketā॥
suni kapi mana upajā abhimānā। moreṃ bhāra calihi kimi bānā॥
rāma prabhāva bicāri bahorī। baṃdi carana kaha kapi kara jorī॥
tava pratāpa ura rākhi prabhu jehaum̐ nātha turaṃta।
asa kahi āyasu pāi pada baṃdi caleu hanumaṃta ॥ 60(ka) ॥
bharata bāhu bala sīla guna prabhu pada prīti apāra।
mana mahum̐ jāta sarāhata puni puni pavanakumāra ॥ 60(kha) ॥
uhām̐ rāma lachimanahiṃ nihārī। bole bacana manuja anusārī॥
ardha rāti gai kapi nahiṃ āyau। rāma uṭhāi anuja ura lāyau॥
sakahu na dukhita dekhi mohi kāū। baṃdhu sadā tava mṛdula subhāū॥
mama hita lāgi tajehu pitu mātā। sahehu bipina hima ātapa bātā॥
so anurāga kahām̐ aba bhāī। uṭhahu na suni mama baca bikalāī॥
jauṃ janateum̐ bana baṃdhu bichohū। pitā bacana manateum̐ nahiṃ ohū॥
suta bita nāri bhavana parivārā। hohiṃ jāhiṃ jaga bārahiṃ bārā॥
asa bicāri jiyam̐ jāgahu tātā। milai na jagata sahodara bhrātā॥
jathā paṃkha binu khaga ati dīnā। mani binu phani karibara kara hīnā॥
asa mama jivana baṃdhu binu tohī। jauṃ jaṛa daiva jiāvai mohī॥
jaihaum̐ avadha kavana muhu lāī। nāri hetu priya bhāi gam̐vāī॥
baru apajasa sahateum̐ jaga māhīṃ। nāri hāni biseṣa chati nāhīṃ॥
aba apaloku soku suta torā। sahihi niṭhura kaṭhora ura morā॥
nija jananī ke eka kumārā। tāta tāsu tumha prāna adhārā॥
sauṃpesi mohi tumhahi gahi pānī। saba bidhi sukhada parama hita jānī॥
utaru kāha daihaum̐ tehi jāī। uṭhi kina mohi sikhāvahu bhāī॥
bahu bidhi sicata soca bimocana। stravata salila rājiva dala locana॥
umā eka akhaṃḍa raghurāī। nara gati bhagata kṛpāla dekhāī॥
prabhu pralāpa suni kāna bikala bhae bānara nikara।
āi gayau hanumāna jimi karunā maham̐ bīra rasa ॥ 61 ॥
haraṣi rāma bheṃṭeu hanumānā। ati kṛtagya prabhu parama sujānā॥
turata baida taba kīnha upāī। uṭhi baiṭhe lachimana haraṣāī॥
hṛdayam̐ lāi prabhu bheṃṭeu bhrātā। haraṣe sakala bhālu kapi brātā॥
kapi puni baida tahām̐ pahum̐cāvā। jehi bidhi tabahiṃ tāhi lai āvā॥
yaha bṛttāṃta dasānana suneū। ati biṣaada puni puni sira dhuneū॥
byākula kuṃbhakarana pahiṃ āvā। bibidha jatana kari tāhi jagāvā॥
jāgā nisicara dekhia kaisā। mānahum̐ kālu deha dhari baisā॥
kuṃbhakarana būjhā kahu bhāī। kāhe tava mukha rahe sukhāī॥
kathā kahī saba tehiṃ abhimānī। jehi prakāra sītā hari ānī॥
tāta kapinha saba nisicara māre। mahāmahā jodhā saṃghāre॥
durmukha suraripu manuja ahārī। bhaṭa atikāya akaṃpana bhārī॥
apara mahodara ādika bīrā। pare samara mahi saba ranadhīrā॥
suni dasakaṃdhara bacana taba kuṃbhakarana bilakhāna।
jagadaṃbā hari āni aba saṭha cāhata kalyāna ॥ 62 ॥
bhala na kīnha taiṃ nisicara nāhā। aba mohi āi jagāehi kāhā॥
ajahūm̐ tāta tyāgi abhimānā। bhajahu rāma hoihi kalyānā॥
haiṃ dasasīsa manuja raghunāyaka। jāke hanūmāna se pāyaka॥
ahaha baṃdhu taiṃ kīnhi khoṭāī। prathamahiṃ mohi na sunāehi āī॥
kīnhehu prabhū birodha tehi devaka। siva biraṃci sura jāke sevaka॥
nārada muni mohi gyāna jo kahā। kahateum̐ tohi samaya nirabahā॥
aba bhari aṃka bheṃṭu mohi bhāī। locana sūphala karau maiṃ jāī॥
syāma gāta sarasīruha locana। dekhauṃ jāi tāpa traya mocana॥
rāma rūpa guna sumirata magana bhayau chana eka।
rāvana māgeu koṭi ghaṭa mada aru mahiṣa aneka ॥ 63 ॥
mahiṣa khāi kari madirā pānā। garjā bajrāghāta samānā॥
kuṃbhakarana durmada rana raṃgā। calā durga taji sena na saṃgā॥
dekhi bibhīṣanu āgeṃ āyau। pareu carana nija nāma sunāyau॥
anuja uṭhāi hṛdayam̐ tehi lāyo। raghupati bhakta jāni mana bhāyo॥
tāta lāta rāvana mohi mārā। kahata parama hita maṃtra bicārā॥
tehiṃ galāni raghupati pahiṃ āyaum̐। dekhi dīna prabhu ke mana bhāyaum̐॥
sunu suta bhayau kālabasa rāvana। so ki māna aba parama sikhāvana॥
dhanya dhanya taiṃ dhanya bibhīṣana। bhayahu tāta nisicara kula bhūṣana॥
baṃdhu baṃsa taiṃ kīnha ujāgara। bhajehu rāma sobhā sukha sāgara॥
bacana karma mana kapaṭa taji bhajehu rāma ranadhīra।
jāhu na nija para sūjha mohi bhayaum̐ kālabasa bīra। 64॥
baṃdhu bacana suni calā bibhīṣana। āyau jaham̐ trailoka bibhūṣana॥
nātha bhūdharākāra sarīrā। kuṃbhakarana āvata ranadhīrā॥
etanā kapinha sunā jaba kānā। kilakilāi dhāe balavānā॥
lie uṭhāi biṭapa aru bhūdhara। kaṭakaṭāi ḍārahiṃ tā ūpara॥
koṭi koṭi giri sikhara prahārā। karahiṃ bhālu kapi eka eka bārā॥
mur yo na mana tanu ṭar yo na ṭār yo। jimi gaja arka phalani ko māryo॥
taba mārutasuta muṭhikā hanyo। par yo dharani byākula sira dhunyo॥
puni uṭhi tehiṃ māreu hanumaṃtā। ghurmita bhūtala pareu turaṃtā॥
puni nala nīlahi avani pachāresi। jaham̐ taham̐ paṭaki paṭaki bhaṭa ḍāresi॥
calī balīmukha sena parāī। ati bhaya trasita na kou samuhāī॥
aṃgadādi kapi muruchita kari sameta sugrīva।
kām̐kha dābi kapirāja kahum̐ calā amita bala sīṃva ॥ 65 ॥
umā karata raghupati naralīlā। khelata garuṛa jimi ahigana mīlā॥
bhṛkuṭi bhaṃga jo kālahi khāī। tāhi ki sohai aisi larāī॥
jaga pāvani kīrati bistarihahiṃ। gāi gāi bhavanidhi nara tarihahiṃ॥
muruchā gai mārutasuta jāgā। sugrīvahi taba khojana lāgā॥
sugrīvahu kai muruchā bītī। nibuka gayau tehi mṛtaka pratītī॥
kāṭesi dasana nāsikā kānā। garaji akāsa calau tehiṃ jānā॥
gaheu carana gahi bhūmi pachārā। ati lāghavam̐ uṭhi puni tehi mārā॥
puni āyasu prabhu pahiṃ balavānā। jayati jayati jaya kṛpānidhānā॥
nāka kāna kāṭe jiyam̐ jānī। phirā krodha kari bhai mana glānī॥
sahaja bhīma puni binu śruti nāsā। dekhata kapi dala upajī trāsā॥
jaya jaya jaya raghubaṃsa mani dhāe kapi dai hūha।
ekahi bāra tāsu para chāṛenhi giri taru jūha ॥ 66 ॥
kuṃbhakarana rana raṃga biruddhā। sanmukha calā kāla janu kruddhā॥
koṭi koṭi kapi dhari dhari khāī। janu ṭīṛī giri guhām̐ samāī॥
koṭinha gahi sarīra sana mardā। koṭinha mīji milava mahi gardā॥
mukha nāsā śravananhi kīṃ bāṭā। nisari parāhiṃ bhālu kapi ṭhāṭā॥
rana mada matta nisācara darpā। bisva grasihi janu ehi bidhi arpā॥
mure subhaṭa saba phirahiṃ na phere। sūjha na nayana sunahiṃ nahiṃ ṭere॥
kuṃbhakarana kapi phauja biḍārī। suni dhāī rajanīcara dhārī॥
dekhi rāma bikala kaṭakāī। ripu anīka nānā bidhi āī॥
sunu sugrīva bibhīṣana anuja sam̐bhārehu saina।
maiṃ dekhaum̐ khala bala dalahi bole rājivanaina ॥ 67 ॥
kara sāraṃga sāji kaṭi bhāthā। ari dala dalana cale raghunāthā॥
prathama kīnha prabhu dhanuṣa ṭam̐korā। ripu dala badhira bhayau suni sorā॥
satyasaṃdha chām̐ṛe sara lacchā। kālasarpa janu cale sapacchā॥
jaham̐ taham̐ cale bipula nārācā। lage kaṭana bhaṭa bikaṭa pisācā॥
kaṭahiṃ carana ura sira bhujadaṃḍā। bahutaka bīra hohiṃ sata khaṃḍā॥
ghurmi ghurmi ghāyala mahi parahīṃ। uṭhi saṃbhāri subhaṭa puni larahīṃ॥
lāgata bāna jalada jimi gājahīṃ। bahutaka dekhī kaṭhina sara bhājahiṃ॥
ruṃḍa pracaṃḍa muṃḍa binu dhāvahiṃ। dharu dharu mārū māru dhuni gāvahiṃ॥
chana mahum̐ prabhu ke sāyakanhi kāṭe bikaṭa pisāca।
puni raghubīra niṣaṃga mahum̐ prabise saba nārāca ॥ 68 ॥
kuṃbhakarana mana dīkha bicārī। hati dhana mājha nisācara dhārī॥
bhā ati kruddha mahābala bīrā। kiyo mṛganāyaka nāda gam̐bhīrā॥
kopi mahīdhara lei upārī। ḍārai jaham̐ markaṭa bhaṭa bhārī॥
āvata dekhi saila prabhū bhāre। saranhi kāṭi raja sama kari ḍāre॥।
puni dhanu tāni kopi raghunāyaka। chām̐ṛe ati karāla bahu sāyaka॥
tanu mahum̐ prabisi nisari sara jāhīṃ। jimi dāmini ghana mājha samāhīṃ॥
sonita stravata soha tana kāre। janu kajjala giri geru panāre॥
bikala biloki bhālu kapi dhāe। biham̐sā jabahiṃ nikaṭa kapi āe॥
mahānāda kari garjā koṭi koṭi gahi kīsa।
mahi paṭakai gajarāja iva sapatha karai dasasīsa ॥ 69 ॥
bhāge bhālu balīmukha jūthā। bṛku biloki jimi meṣa barūthā॥
cale bhāgi kapi bhālu bhavānī। bikala pukārata ārata bānī॥
yaha nisicara dukāla sama ahaī। kapikula desa parana aba cahaī॥
kṛpā bāridhara rāma kharārī। pāhi pāhi pranatārati hārī॥
sakaruna bacana sunata bhagavānā। cale sudhāri sarāsana bānā॥
rāma sena nija pāchaiṃ ghālī। cale sakopa mahā balasālī॥
khaiṃci dhanuṣa sara sata saṃdhāne। chūṭe tīra sarīra samāne॥
lāgata sara dhāvā risa bharā। kudhara ḍagamagata ḍolati dharā॥
līnha eka tehiṃ saila upāṭī। raghukula tilaka bhujā soi kāṭī॥
dhāvā bāma bāhu giri dhārī। prabhu sou bhujā kāṭi mahi pārī॥
kāṭeṃ bhujā soha khala kaisā। pacchahīna maṃdara giri jaisā॥
ugra bilokani prabhuhi bilokā। grasana cahata mānahum̐ trelokā॥
kari cikkāra ghora ati dhāvā badanu pasāri।
gagana siddha sura trāsita hā hā heti pukāri ॥ 70 ॥
sabhaya deva karunānidhi jānyo। śravana prajaṃta sarāsanu tānyo॥
bisikha nikara nisicara mukha bhareū। tadapi mahābala bhūmi na pareū॥
saranhi bharā mukha sanmukha dhāvā। kāla trona sajīva janu āvā॥
taba prabhu kopi tībra sara līnhā। dhara te bhinna tāsu sira kīnhā॥
so sira pareu dasānana āgeṃ। bikala bhayau jimi phani mani tyāgeṃ॥
dharani dhasai dhara dhāva pracaṃḍā। taba prabhu kāṭi kīnha dui khaṃḍā॥
pare bhūmi jimi nabha teṃ bhūdhara। heṭha dābi kapi bhālu nisācara॥
tāsu teja prabhu badana samānā। sura muni sabahiṃ acaṃbhava mānā॥
sura duṃdubhīṃ bajāvahiṃ haraṣahiṃ। astuti karahiṃ sumana bahu baraṣahiṃ॥
kari binatī sura sakala sidhāe। tehī samaya devariṣi āe॥
gaganopari hari guna gana gāe। rucira bīrarasa prabhu mana bhāe॥
begi hatahu khala kahi muni gae। rāma samara mahi sobhata bhae॥
saṃgrāma bhūmi birāja raghupati atula bala kosala dhanī।
śrama biṃdu mukha rājīva locana aruna tana sonita kanī॥
bhuja jugala pherata sara sarāsana bhālu kapi cahu disi bane।
kaha dāsa tulasī kahi na saka chabi seṣa jehi ānana ghane॥
nisicara adhama malākara tāhi dīnha nija dhāma।
girijā te nara maṃdamati je na bhajahiṃ śrīrāma ॥ 71 ॥
dina keṃ aṃta phirīṃ dou anī। samara bhaī subhaṭanha śrama ghanī॥
rāma kṛpām̐ kapi dala bala bāṛhā। jimi tṛna pāi lāga ati ḍāṛhā॥
chījahiṃ nisicara dinu aru rātī। nija mukha kaheṃ sukṛta jehi bhām̐tī॥
bahu bilāpa dasakaṃdhara karaī। baṃdhu sīsa puni puni ura dharaī॥
rovahiṃ nāri hṛdaya hati pānī। tāsu teja bala bipula bakhānī॥
meghanāda tehi avasara āyau। kahi bahu kathā pitā samujhāyau॥
dekhehu kāli mori manusāī। abahiṃ bahuta kā karauṃ baṛāī॥
iṣṭadeva saiṃ bala ratha pāyaum̐। so bala tāta na tohi dekhāyaum̐॥
ehi bidhi jalpata bhayau bihānā। cahum̐ duāra lāge kapi nānā॥
ita kapi bhālu kāla sama bīrā। uta rajanīcara ati ranadhīrā॥
larahiṃ subhaṭa nija nija jaya hetū। barani na jāi samara khagaketū॥
meghanāda māyāmaya ratha caṛhi gayau akāsa॥
garjeu aṭṭahāsa kari bhai kapi kaṭakahi trāsa ॥ 72 ॥
sakti sūla taravāri kṛpānā। astra sastra kulisāyudha nānā॥
ḍāraha parasu parigha pāṣānā। lāgeu bṛṣṭi karai bahu bānā॥
dasa disi rahe bāna nabha chāī। mānahum̐ maghā megha jhari lāī॥
dharu dharu māru sunia dhuni kānā। jo mārai tehi kou na jānā॥
gahi giri taru akāsa kapi dhāvahiṃ। dekhahi tehi na dukhita phiri āvahiṃ॥
avaghaṭa ghāṭa bāṭa giri kaṃdara। māyā bala kīnhesi sara paṃjara॥
jāhiṃ kahām̐ byākula bhae baṃdara। surapati baṃdi pare janu maṃdara॥
mārutasuta aṃgada nala nīlā। kīnhesi bikala sakala balasīlā॥
puni lachimana sugrīva bibhīṣana। saranhi māri kīnhesi jarjara tana॥
puni raghupati saiṃ jūjhe lāgā। sara chām̐ṛai hoi lāgahiṃ nāgā॥
byāla pāsa basa bhae kharārī। svabasa anaṃta eka abikārī॥
naṭa iva kapaṭa carita kara nānā। sadā svataṃtra eka bhagavānā॥
rana sobhā lagi prabhuhiṃ bam̐dhāyo। nāgapāsa devanha bhaya pāyo॥
girijā jāsu nāma japi muni kāṭahiṃ bhava pāsa।
so ki baṃdha tara āvai byāpaka bisva nivāsa ॥ 73 ॥
carita rāma ke saguna bhavānī। tarki na jāhiṃ buddhi bala bānī॥
asa bicāri je tagya birāgī। rāmahi bhajahiṃ tarka saba tyāgī॥
byākula kaṭaku kīnha ghananādā। puni bhā pragaṭa kahai durbādā॥
jāmavaṃta kaha khala rahu ṭhāṛhā। suni kari tāhi krodha ati bāṛhā॥
būṛha jāni saṭha chām̐ṛeum̐ tohī। lāgesi adhama pacārai mohī॥
asa kahi tarala trisūla calāyo। jāmavaṃta kara gahi soi dhāyo॥
mārisi meghanāda kai chātī। parā bhūmi ghurmita suraghātī॥
puni risāna gahi carana phirāyau। mahi pachāri nija bala dekharāyo॥
bara prasāda so marai na mārā। taba gahi pada laṃkā para ḍārā॥
ihām̐ devariṣi garuṛa paṭhāyo। rāma samīpa sapadi so āyo॥
khagapati saba dhari khāe māyā nāga barūtha।
māyā bigata bhae saba haraṣe bānara jūtha। 74(ka)॥
gahi giri pādapa upala nakha dhāe kīsa risāi।
cale tamīcara bikalatara gaṛha para caṛhe parāi ॥ 74(kha) ॥
meghanāda ke murachā jāgī। pitahi biloki lāja ati lāgī॥
turata gayau giribara kaṃdarā। karauṃ ajaya makha asa mana dharā॥
ihām̐ bibhīṣana maṃtra bicārā। sunahu nātha bala atula udārā॥
meghanāda makha karai apāvana। khala māyāvī deva satāvana॥
jauṃ prabhu siddha hoi so pāihi। nātha begi puni jīti na jāihi॥
suni raghupati atisaya sukha mānā। bole aṃgadādi kapi nānā॥
lachimana saṃga jāhu saba bhāī। karahu bidhaṃsa jagya kara jāī॥
tumha lachimana mārehu rana ohī। dekhi sabhaya sura dukha ati mohī॥
mārehu tehi bala buddhi upāī। jehiṃ chījai nisicara sunu bhāī॥
jāmavaṃta sugrīva bibhīṣana। sena sameta rahehu tīniu jana॥
jaba raghubīra dīnhi anusāsana। kaṭi niṣaṃga kasi sāji sarāsana॥
prabhu pratāpa ura dhari ranadhīrā। bole ghana iva girā gam̐bhīrā॥
jauṃ tehi āju badheṃ binu āvauṃ। tau raghupati sevaka na kahāvauṃ॥
jauṃ sata saṃkara karahiṃ sahāī। tadapi hataum̐ raghubīra dohāī॥
raghupati carana nāi siru caleu turaṃta anaṃta।
aṃgada nīla mayaṃda nala saṃga subhaṭa hanumaṃta ॥ 75 ॥
jāi kapinha so dekhā baisā। āhuti deta rudhira aru bhaiṃsā॥
kīnha kapinha saba jagya bidhaṃsā। jaba na uṭhai taba karahiṃ prasaṃsā॥
tadapi na uṭhai dharenhi kaca jāī। lātanhi hati hati cale parāī॥
lai trisula dhāvā kapi bhāge। āe jaham̐ rāmānuja āge॥
āvā parama krodha kara mārā। garja ghora rava bārahiṃ bārā॥
kopi marutasuta aṃgada dhāe। hati trisūla ura dharani girāe॥
prabhu kaham̐ chām̐ṛesi sūla pracaṃḍā। sara hati kṛta anaṃta juga khaṃḍā॥
uṭhi bahori māruti jubarājā। hatahiṃ kopi tehi ghāu na bājā॥
phire bīra ripu marai na mārā। taba dhāvā kari ghora cikārā॥
āvata dekhi kruddha janu kālā। lachimana chāṛe bisikha karālā॥
dekhesi āvata pabi sama bānā। turata bhayau khala aṃtaradhānā॥
bibidha beṣa dhari karai larāī। kabahum̐ka pragaṭa kabahum̐ duri jāī॥
dekhi ajaya ripu ḍarape kīsā। parama kruddha taba bhayau ahīsā॥
lachimana mana asa maṃtra dṛṛhāvā। ehi pāpihi maiṃ bahuta khelāvā॥
sumiri kosalādhīsa pratāpā। sara saṃdhāna kīnha kari dāpā॥
chāṛā bāna mājha ura lāgā। maratī bāra kapaṭu saba tyāgā॥
rāmānuja kaham̐ rāmu kaham̐ asa kahi chām̐ṛesi prāna।
dhanya dhanya tava jananī kaha aṃgada hanumāna ॥ 76 ॥
binu prayāsa hanumāna uṭhāyo। laṃkā dvāra rākhi puni āyo॥
tāsu marana suni sura gaṃdharbā। caṛhi bimāna āe nabha sarbā॥
baraṣi sumana duṃdubhīṃ bajāvahiṃ। śrīraghunātha bimala jasu gāvahiṃ॥
jaya anaṃta jaya jagadādhārā। tumha prabhu saba devanhi nistārā॥
astuti kari sura siddha sidhāe। lachimana kṛpāsindhu pahiṃ āe॥
suta badha sunā dasānana jabahīṃ। muruchita bhayau pareu mahi tabahīṃ॥
maṃdodarī rudana kara bhārī। ura tāṛana bahu bhām̐ti pukārī॥
nagara loga saba byākula socā। sakala kahahiṃ dasakaṃdhara pocā॥
taba dasakaṃṭha bibidha bidhi samujhāīṃ saba nāri।
nasvara rūpa jagata saba dekhahu hṛdayam̐ bicāri ॥ 77 ॥
tinhahi gyāna upadesā rāvana। āpuna maṃda kathā subha pāvana॥
para upadesa kusala bahutere। je ācarahiṃ te nara na ghanere॥
nisā sirāni bhayau bhinusārā। lage bhālu kapi cārihum̐ dvārā॥
subhaṭa bolāi dasānana bolā। rana sanmukha jā kara mana ḍolā॥
so abahīṃ baru jāu parāī। saṃjuga bimukha bhaem̐ na bhalāī॥
nija bhuja bala maiṃ bayaru baṛhāvā। dehaum̐ utaru jo ripu caṛhi āvā॥
asa kahi maruta bega ratha sājā। bāje sakala jujhāū bājā॥
cale bīra saba atulita balī। janu kajjala kai ām̐dhī calī॥
asaguna amita hohiṃ tehi kālā। ganai na bhujabala garba bisālā॥
ati garba ganai na saguna asaguna stravahiṃ āyudha hātha te।
bhaṭa girata ratha te bāji gaja cikkarata bhājahiṃ sātha te॥
gomāya gīdha karāla khara rava svāna bolahiṃ ati ghane।
janu kāladūta ulūka bolahiṃ bacana parama bhayāvane॥
tāhi ki saṃpati saguna subha sapanehum̐ mana biśrāma।
bhūta droha rata mohabasa rāma bimukha rati kāma ॥ 78 ॥
caleu nisācara kaṭaku apārā। caturaṃginī anī bahu dhārā॥
bibidha bhām̐ti bāhana ratha jānā। bipula barana patāka dhvaja nānā॥
cale matta gaja jūtha ghanere। prābiṭa jalada maruta janu prere॥
barana barada biradaita nikāyā। samara sūra jānahiṃ bahu māyā॥
ati bicitra bāhinī birājī। bīra basaṃta sena janu sājī॥
calata kaṭaka digasidhuṃra ḍagahīṃ। chubhita payodhi kudhara ḍagamagahīṃ॥
uṭhī renu rabi gayau chapāī। maruta thakita basudhā akulāī॥
panava nisāna ghora rava bājahiṃ। pralaya samaya ke ghana janu gājahiṃ॥
bheri naphīri bāja sahanāī। mārū rāga subhaṭa sukhadāī॥
kehari nāda bīra saba karahīṃ। nija nija bala pauruṣa uccarahīṃ॥
kahai dasānana sunahu subhaṭṭā। mardahu bhālu kapinha ke ṭhaṭṭā॥
hauṃ mārihaum̐ bhūpa dvau bhāī। asa kahi sanmukha phauja reṃgāī॥
yaha sudhi sakala kapinha jaba pāī। dhāe kari raghubīra dohāī॥
dhāe bisāla karāla markaṭa bhālu kāla samāna te।
mānahum̐ sapaccha uṛāhiṃ bhūdhara bṛṃda nānā bāna te॥
nakha dasana saila mahādrumāyudha sabala saṃka na mānahīṃ।
jaya rāma rāvana matta gaja mṛgarāja sujasu bakhānahīṃ॥
duhu disi jaya jayakāra kari nija nija jorī jāni।
bhire bīra ita rāmahi uta rāvanahi bakhāni ॥ 79 ॥
rāvanu rathī biratha raghubīrā। dekhi bibhīṣana bhayau adhīrā॥
adhika prīti mana bhā saṃdehā। baṃdi carana kaha sahita sanehā॥
nātha na ratha nahiṃ tana pada trānā। kehi bidhi jitaba bīra balavānā॥
sunahu sakhā kaha kṛpānidhānā। jehiṃ jaya hoi so syaṃdana ānā॥
sauraja dhīraja tehi ratha cākā। satya sīla dṛṛha dhvajā patākā॥
bala bibeka dama parahita ghore। chamā kṛpā samatā raju jore॥
īsa bhajanu sārathī sujānā। birati carma saṃtoṣa kṛpānā॥
dāna parasu budhi sakti pracaṃṛā। bara bigyāna kaṭhina kodaṃḍā॥
amala acala mana trona samānā। sama jama niyama silīmukha nānā॥
kavaca abheda bipra gura pūjā। ehi sama bijaya upāya na dūjā॥
sakhā dharmamaya asa ratha jākeṃ। jītana kaham̐ na katahum̐ ripu tākeṃ॥
mahā ajaya saṃsāra ripu jīti sakai so bīra।
jākeṃ asa ratha hoi dṛṛha sunahu sakhā matidhīra ॥ 80(ka) ॥
suni prabhu bacana bibhīṣana haraṣi gahe pada kaṃja।
ehi misa mohi upadesehu rāma kṛpā sukha puṃja ॥ 80(kha) ॥
uta pacāra dasakaṃdhara ita aṃgada hanumāna।
larata nisācara bhālu kapi kari nija nija prabhu āna ॥ 80(ga) ॥
sura brahmādi siddha muni nānā। dekhata rana nabha caṛhe bimānā॥
hamahū umā rahe tehi saṃgā। dekhata rāma carita rana raṃgā॥
subhaṭa samara rasa duhu disi māte। kapi jayasīla rāma bala tāte॥
eka eka sana bhirahiṃ pacārahiṃ। ekanha eka mardi mahi pārahiṃ॥
mārahiṃ kāṭahiṃ dharahiṃ pachārahiṃ। sīsa tori sīsanha sana mārahiṃ॥
udara bidārahiṃ bhujā upārahiṃ। gahi pada avani paṭaki bhaṭa ḍārahiṃ॥
nisicara bhaṭa mahi gāṛahi bhālū। ūpara ḍhāri dehiṃ bahu bālū॥
bīra balimukha juddha biruddhe। dekhiata bipula kāla janu kruddhe॥
kruddhe kṛtāṃta samāna kapi tana stravata sonita rājahīṃ।
mardahiṃ nisācara kaṭaka bhaṭa balavaṃta ghana jimi gājahīṃ॥
mārahiṃ capeṭanhi ḍāṭi dātanha kāṭi lātanha mījahīṃ।
cikkarahiṃ markaṭa bhālu chala bala karahiṃ jehiṃ khala chījahīṃ॥
dhari gāla phārahiṃ ura bidārahiṃ gala am̐tāvari melahīṃ।
prahalādapati janu bibidha tanu dhari samara aṃgana khelahīṃ॥
dharu māru kāṭu pachāru ghora girā gagana mahi bhari rahī।
jaya rāma jo tṛna te kulisa kara kulisa te kara tṛna sahī॥
nija dala bicalata dekhesi bīsa bhujām̐ dasa cāpa।
ratha caṛhi caleu dasānana phirahu phirahu kari dāpa ॥ 81 ॥
dhāyau parama kruddha dasakaṃdhara। sanmukha cale hūha dai baṃdara॥
gahi kara pādapa upala pahārā। ḍārenhi tā para ekahiṃ bārā॥
lāgahiṃ saila bajra tana tāsū। khaṃḍa khaṃḍa hoi phūṭahiṃ āsū॥
calā na acala rahā ratha ropī। rana durmada rāvana ati kopī॥
ita uta jhapaṭi dapaṭi kapi jodhā। mardai lāga bhayau ati krodhā॥
cale parāi bhālu kapi nānā। trāhi trāhi aṃgada hanumānā॥
pāhi pāhi raghubīra gosāī। yaha khala khāi kāla kī nāī॥
tehi dekhe kapi sakala parāne। dasahum̐ cāpa sāyaka saṃdhāne॥
saṃdhāni dhanu sara nikara chāṛesi uraga jimi uṛi lāgahīṃ।
rahe pūri sara dharanī gagana disi bidasi kaham̐ kapi bhāgahīṃ॥
bhayo ati kolāhala bikala kapi dala bhālu bolahiṃ āture।
raghubīra karunā siṃdhu ārata baṃdhu jana racchaka hare॥
nija dala bikala dekhi kaṭi kasi niṣaṃga dhanu hātha।
lachimana cale kruddha hoi nāi rāma pada mātha ॥ 82 ॥
re khala kā mārasi kapi bhālū। mohi biloku tora maiṃ kālū॥
khojata raheum̐ tohi sutaghātī। āju nipāti juṛāvaum̐ chātī॥
asa kahi chāṛesi bāna pracaṃḍā। lachimana kie sakala sata khaṃḍā॥
koṭinha āyudha rāvana ḍāre। tila pravāna kari kāṭi nivāre॥
puni nija bānanha kīnha prahārā। syaṃdanu bhaṃji sārathī mārā॥
sata sata sara māre dasa bhālā। giri sṛṃganha janu prabisahiṃ byālā॥
puni sata sara mārā ura māhīṃ। pareu dharani tala sudhi kachu nāhīṃ॥
uṭhā prabala puni muruchā jāgī। chāṛisi brahma dīnhi jo sām̐gī॥
so brahma datta pracaṃḍa sakti anaṃta ura lāgī sahī।
paryo bīra bikala uṭhāva dasamukha atula bala mahimā rahī॥
brahmāṃḍa bhavana birāja jākeṃ eka sira jimi raja kanī।
tehi caha uṭhāvana mūṛha rāvana jāna nahiṃ tribhuana dhanī॥
dekhi pavanasuta dhāyau bolata bacana kaṭhora।
āvata kapihi hanyo tehiṃ muṣṭi prahāra praghora ॥ 83 ॥
jānu ṭeki kapi bhūmi na girā। uṭhā sam̐bhāri bahuta risa bharā॥
muṭhikā eka tāhi kapi mārā। pareu saila janu bajra prahārā॥
muruchā gai bahori so jāgā। kapi bala bipula sarāhana lāgā॥
dhiga dhiga mama pauruṣa dhiga mohī। jauṃ taiṃ jiata rahesi suradrohī॥
asa kahi lachimana kahum̐ kapi lyāyo। dekhi dasānana bisamaya pāyo॥
kaha raghubīra samujhu jiyam̐ bhrātā। tumha kṛtāṃta bhacchaka sura trātā॥
sunata bacana uṭhi baiṭha kṛpālā। gaī gagana so sakati karālā॥
puni kodaṃḍa bāna gahi dhāe। ripu sanmukha ati ātura āe॥
ātura bahori bibhaṃji syaṃdana sūta hati byākula kiyo।
gir yo dharani dasakaṃdhara bikalatara bāna sata bedhyo hiyo॥
sārathī dūsara ghāli ratha tehi turata laṃkā lai gayo।
raghubīra baṃdhu pratāpa puṃja bahori prabhu carananhi nayo॥
uhām̐ dasānana jāgi kari karai lāga kachu jagya।
rāma birodha bijaya caha saṭha haṭha basa ati agya ॥ 84 ॥
ihām̐ bibhīṣana saba sudhi pāī। sapadi jāi raghupatihi sunāī॥
nātha karai rāvana eka jāgā। siddha bhaem̐ nahiṃ marihi abhāgā॥
paṭhavahu nātha begi bhaṭa baṃdara। karahiṃ bidhaṃsa āva dasakaṃdhara॥
prāta hota prabhu subhaṭa paṭhāe। hanumadādi aṃgada saba dhāe॥
kautuka kūdi caṛhe kapi laṃkā। paiṭhe rāvana bhavana asaṃkā॥
jagya karata jabahīṃ so dekhā। sakala kapinha bhā krodha biseṣā॥
rana te nilaja bhāji gṛha āvā। ihām̐ āi baka dhyāna lagāvā॥
asa kahi aṃgada mārā lātā। citava na saṭha svāratha mana rātā॥
nahiṃ citava jaba kari kopa kapi gahi dasana lātanha mārahīṃ।
dhari kesa nāri nikāri bāhera te’tidīna pukārahīṃ॥
taba uṭheu kruddha kṛtāṃta sama gahi carana bānara ḍāraī।
ehi bīca kapinha bidhaṃsa kṛta makha dekhi mana mahum̐ hāraī॥
jagya bidhaṃsi kusala kapi āe raghupati pāsa।
caleu nisācara krurddha hoi tyāgi jivana kai āsa ॥ 85 ॥
calata hohiṃ ati asubha bhayaṃkara। baiṭhahiṃ gīdha uṛāi siranha para॥
bhayau kālabasa kāhu na mānā। kahesi bajāvahu juddha nisānā॥
calī tamīcara anī apārā। bahu gaja ratha padāti asavārā॥
prabhu sanmukha dhāe khala kaiṃseṃ। salabha samūha anala kaham̐ jaiṃseṃ॥
ihām̐ devatanha astuti kīnhī। dāruna bipati hamahi ehiṃ dīnhī॥
aba jani rāma khelāvahu ehī। atisaya dukhita hoti baidehī॥
deva bacana suni prabhu musakānā। uṭhi raghubīra sudhāre bānā।
jaṭā jūṭa dṛṛha bām̐dhai māthe। sohahiṃ sumana bīca bica gāthe॥
aruna nayana bārida tanu syāmā। akhila loka locanābhirāmā॥
kaṭitaṭa parikara kasyo niṣaṃgā। kara kodaṃḍa kaṭhina sāraṃgā॥
sāraṃga kara suṃdara niṣaṃga silīmukhākara kaṭi kasyo।
bhujadaṃḍa pīna manoharāyata ura dharāsura pada lasyo॥
kaha dāsa tulasī jabahiṃ prabhu sara cāpa kara pherana lage।
brahmāṃḍa diggaja kamaṭha ahi mahi siṃdhu bhūdhara ḍagamage॥
sobhā dekhi haraṣi sura baraṣahiṃ sumana apāra।
jaya jaya jaya karunānidhi chabi bala guna āgāra ॥ 86 ॥
ehīṃ bīca nisācara anī। kasamasāta āī ati ghanī।
dekhi cale sanmukha kapi bhaṭṭā। pralayakāla ke janu ghana ghaṭṭā॥
bahu kṛpāna taravāri camaṃkahiṃ। janu daham̐ disi dāminīṃ damaṃkahiṃ॥
gaja ratha turaga cikāra kaṭhorā। garjahiṃ manahum̐ balāhaka ghorā॥
kapi laṃgūra bipula nabha chāe। manahum̐ iṃdradhanu ue suhāe॥
uṭhai dhūri mānahum̐ jaladhārā। bāna buṃda bhai bṛṣṭi apārā॥
duhum̐ disi parbata karahiṃ prahārā। bajrapāta janu bārahiṃ bārā॥
raghupati kopi bāna jhari lāī। ghāyala bhai nisicara samudāī॥
lāgata bāna bīra cikkarahīṃ। ghurmi ghurmi jaham̐ taham̐ mahi parahīṃ॥
stravahiṃ saila janu nirjhara bhārī। sonita sari kādara bhayakārī॥
kādara bhayaṃkara rudhira saritā calī parama apāvanī।
dou kūla dala ratha reta cakra abarta bahati bhayāvanī॥
jala jaṃtugaja padacara turaga khara bibidha bāhana ko gane।
sara sakti tomara sarpa cāpa taraṃga carma kamaṭha ghane॥
bīra parahiṃ janu tīra taru majjā bahu baha phena।
kādara dekhi ḍarahiṃ taham̐ subhaṭanha ke mana cena ॥ 87 ॥
majjahi bhūta pisāca betālā। pramatha mahā jhoṭiṃga karālā॥
kāka kaṃka lai bhujā uṛāhīṃ। eka te chīni eka lai khāhīṃ॥
eka kahahiṃ aisiu sauṃghāī। saṭhahu tumhāra daridra na jāī॥
kaham̐rata bhaṭa ghāyala taṭa gire। jaham̐ taham̐ manahum̐ ardhajala pare॥
khaiṃcahiṃ gīdha ām̐ta taṭa bhae। janu baṃsī khelata cita dae॥
bahu bhaṭa bahahiṃ caṛhe khaga jāhīṃ। janu nāvari khelahiṃ sari māhīṃ॥
jogini bhari bhari khappara saṃcahiṃ। bhūta pisāca badhū nabha naṃcahiṃ॥
bhaṭa kapāla karatāla bajāvahiṃ। cāmuṃḍā nānā bidhi gāvahiṃ॥
jaṃbuka nikara kaṭakkaṭa kaṭṭahiṃ। khāhiṃ huāhiṃ aghāhiṃ dapaṭṭahiṃ॥
koṭinha ruṃḍa muṃḍa binu ḍollahiṃ। sīsa pare mahi jaya jaya bollahiṃ॥
bollahiṃ jo jaya jaya muṃḍa ruṃḍa pracaṃḍa sira binu dhāvahīṃ।
khapparinha khagga alujjhi jujjhahiṃ subhaṭa bhaṭanha ḍhahāvahīṃ॥
bānara nisācara nikara mardahiṃ rāma bala darpita bhae।
saṃgrāma aṃgana subhaṭa sovahiṃ rāma sara nikaranhi hae॥
rāvana hṛdayam̐ bicārā bhā nisicara saṃghāra।
maiṃ akela kapi bhālu bahu māyā karauṃ apāra ॥ 88 ॥
devanha prabhuhi payādeṃ dekhā। upajā ura ati chobha biseṣā॥
surapati nija ratha turata paṭhāvā। haraṣa sahita mātali lai āvā॥
teja puṃja ratha dibya anūpā। haraṣi caṛhe kosalapura bhūpā॥
caṃcala turaga manohara cārī। ajara amara mana sama gatikārī॥
rathārūṛha raghunāthahi dekhī। dhāe kapi balu pāi biseṣī॥
sahī na jāi kapinha kai mārī। taba rāvana māyā bistārī॥
so māyā raghubīrahi bām̐cī। lachimana kapinha so mānī sām̐cī॥
dekhī kapinha nisācara anī। anuja sahita bahu kosaladhanī॥
bahu rāma lachimana dekhi markaṭa bhālu mana ati apaḍare।
janu citra likhita sameta lachimana jaham̐ so taham̐ citavahiṃ khare॥
nija sena cakita biloki ham̐si sara cāpa saji kosala dhanī।
māyā harī hari nimiṣa mahum̐ haraṣī sakala markaṭa anī॥
bahuri rāma saba tana citai bole bacana gam̐bhīra।
dvaṃdajuddha dekhahu sakala śramita bhae ati bīra ॥ 89 ॥
asa kahi ratha raghunātha calāvā। bipra carana paṃkaja siru nāvā॥
taba laṃkesa krodha ura chāvā। garjata tarjata sanmukha dhāvā॥
jītehu je bhaṭa saṃjuga māhīṃ। sunu tāpasa maiṃ tinha sama nāhīṃ॥
rāvana nāma jagata jasa jānā। lokapa jākeṃ baṃdīkhānā॥
khara dūṣana birādha tumha mārā। badhehu byādha iva bāli bicārā॥
nisicara nikara subhaṭa saṃghārehu। kuṃbhakarana ghananādahi mārehu॥
āju bayaru sabu leum̐ nibāhī। jauṃ rana bhūpa bhāji nahiṃ jāhīṃ॥
āju karaum̐ khalu kāla havāle। parehu kaṭhina rāvana ke pāle॥
suni durbacana kālabasa jānā। biham̐si bacana kaha kṛpānidhānā॥
satya satya saba tava prabhutāī। jalpasi jani dekhāu manusāī॥
jani jalpanā kari sujasu nāsahi nīti sunahi karahi chamā।
saṃsāra maham̐ pūruṣa tribidha pāṭala rasāla panasa samā॥
eka sumanaprada eka sumana phala eka phalai kevala lāgahīṃ।
eka kahahiṃ kahahiṃ karahiṃ apara eka karahiṃ kahata na bāgahīṃ॥
rāma bacana suni biham̐sā mohi sikhāvata gyāna।
bayaru karata nahiṃ taba ḍare aba lāge priya prāna ॥ 90 ॥
kahi durbacana kruddha dasakaṃdhara। kulisa samāna lāga chām̐ṛai sara॥
nānākāra silīmukha dhāe। disi aru bidisa gagana mahi chāe॥
pāvaka sara chām̐ṛeu raghubīrā। chana mahum̐ jare nisācara tīrā॥
chāṛisi tībra sakti khisiāī। bāna saṃga prabhu pheri calāī॥
koṭika cakra trisūla pabārai। binu prayāsa prabhu kāṭi nivārai॥
niphala hohiṃ rāvana sara kaiseṃ। khala ke sakala manoratha jaiseṃ॥
taba sata bāna sārathī māresi। pareu bhūmi jaya rāma pukāresi॥
rāma kṛpā kari sūta uṭhāvā। taba prabhu parama krodha kahum̐ pāvā॥
bhae kruddha juddha biruddha raghupati trona sāyaka kasamase।
kodaṃḍa dhuni ati caṃḍa suni manujāda saba māruta grase॥
mam̐dodarī ura kaṃpa kaṃpati kamaṭha bhū bhūdhara trase।
cikkarahiṃ diggaja dasana gahi mahi dekhi kautuka sura ham̐se॥
tāneu cāpa śravana lagi chām̐ṛe bisikha karāla।
rāma māragana gana cale lahalahāta janu byāla ॥ 91 ॥
cale bāna sapaccha janu uragā। prathamahiṃ hateu sārathī turagā॥
ratha bibhaṃji hati ketu patākā। garjā ati aṃtara bala thākā॥
turata āna ratha caṛhi khisiānā। astra sastra chām̐ṛesi bidhi nānā॥
biphala hohiṃ saba udyama tāke। jimi paradroha nirata manasā ke॥
taba rāvana dasa sūla calāvā। bāji cāri mahi māri girāvā॥
turaga uṭhāi kopi raghunāyaka। khaiṃci sarāsana chām̐ṛe sāyaka॥
rāvana sira saroja banacārī। cali raghubīra silīmukha dhārī॥
dasa dasa bāna bhāla dasa māre। nisari gae cale rudhira panāre॥
stravata rudhira dhāyau balavānā। prabhu puni kṛta dhanu sara saṃdhānā॥
tīsa tīra raghubīra pabāre। bhujanhi sameta sīsa mahi pāre॥
kāṭatahīṃ puni bhae nabīne। rāma bahori bhujā sira chīne॥
prabhu bahu bāra bāhu sira hae। kaṭata jhaṭiti puni nūtana bhae॥
puni puni prabhu kāṭata bhuja sīsā। ati kautukī kosalādhīsā॥
rahe chāi nabha sira aru bāhū। mānahum̐ amita ketu aru rāhū॥
janu rāhu ketu aneka nabha patha stravata sonita dhāvahīṃ।
raghubīra tīra pracaṃḍa lāgahiṃ bhūmi girana na pāvahīṃ॥
eka eka sara sira nikara chede nabha uṛata imi sohahīṃ।
janu kopi dinakara kara nikara jaham̐ taham̐ bidhuṃtuda pohahīṃ॥
jimi jimi prabhu hara tāsu sira timi timi hohiṃ apāra।
sevata biṣaya bibardha jimi nita nita nūtana māra ॥ 92 ॥
dasamukha dekhi siranha kai bāṛhī। bisarā marana bhaī risa gāṛhī॥
garjeu mūṛha mahā abhimānī। dhāyau dasahu sarāsana tānī॥
samara bhūmi dasakaṃdhara kopyo। baraṣi bāna raghupati ratha topyo॥
daṃḍa eka ratha dekhi na pareū। janu nihāra mahum̐ dinakara dureū॥
hāhākāra suranha jaba kīnhā। taba prabhu kopi kāramuka līnhā॥
sara nivāri ripu ke sira kāṭe। te disi bidisa gagana mahi pāṭe॥
kāṭe sira nabha māraga dhāvahiṃ। jaya jaya dhuni kari bhaya upajāvahiṃ॥
kaham̐ lachimana sugrīva kapīsā। kaham̐ raghubīra kosalādhīsā॥
kaham̐ rāmu kahi sira nikara dhāe dekhi markaṭa bhaji cale।
saṃdhāni dhanu raghubaṃsamani ham̐si saranhi sira bedhe bhale॥
sira mālikā kara kālikā gahi bṛṃda bṛṃdanhi bahu milīṃ।
kari rudhira sari majjanu manahum̐ saṃgrāma baṭa pūjana calīṃ॥
puni dasakaṃṭha kruddha hoi chām̐ṛī sakti pracaṃḍa।
calī bibhīṣana sanmukha manahum̐ kāla kara daṃḍa ॥ 93 ॥
āvata dekhi sakti ati ghorā। pranatārati bhaṃjana pana morā॥
turata bibhīṣana pācheṃ melā। sanmukha rāma saheu soi selā॥
lāgi sakti muruchā kachu bhaī। prabhu kṛta khela suranha bikalaī॥
dekhi bibhīṣana prabhu śrama pāyo। gahi kara gadā kruddha hoi dhāyo॥
re kubhāgya saṭha maṃda kubuddhe। taiṃ sura nara muni nāga biruddhe॥
sādara siva kahum̐ sīsa caṛhāe। eka eka ke koṭinha pāe॥
tehi kārana khala aba lagi bām̐cyo। aba tava kālu sīsa para nācyo॥
rāma bimukha saṭha cahasi saṃpadā। asa kahi hanesi mājha ura gadā॥
ura mājha gadā prahāra ghora kaṭhora lāgata mahi par yo।
dasa badana sonita stravata puni saṃbhāri dhāyo risa bhar yo॥
dvau bhire atibala mallajuddha biruddha eku ekahi hanai।
raghubīra bala darpita bibhīṣanu ghāli nahiṃ tā kahum̐ ganai॥
umā bibhīṣanu rāvanahi sanmukha citava ki kāu।
so aba bhirata kāla jyoṃ śrīraghubīra prabhāu ॥ 94 ॥
dekhā śramita bibhīṣanu bhārī। dhāyau hanūmāna giri dhārī॥
ratha turaṃga sārathī nipātā। hṛdaya mājha tehi māresi lātā॥
ṭhāṛha rahā ati kaṃpita gātā। gayau bibhīṣanu jaham̐ janatrātā॥
puni rāvana kapi hateu pacārī। caleu gagana kapi pūm̐cha pasārī॥
gahisi pūm̐cha kapi sahita uṛānā। puni phiri bhireu prabala hanumānā॥
larata akāsa jugala sama jodhā। ekahi eku hanata kari krodhā॥
sohahiṃ nabha chala bala bahu karahīṃ। kajjala giri sumeru janu larahīṃ॥
budhi bala nisicara parai na pār yo। taba māruta suta prabhu saṃbhār yo॥
saṃbhāri śrīraghubīra dhīra pacāri kapi rāvanu hanyo।
mahi parata puni uṭhi larata devanha jugala kahum̐ jaya jaya bhanyo॥
hanumaṃta saṃkaṭa dekhi markaṭa bhālu krodhātura cale।
rana matta rāvana sakala subhaṭa pracaṃḍa bhuja bala dalamale॥
taba raghubīra pacāre dhāe kīsa pracaṃḍa।
kapi bala prabala dekhi tehiṃ kīnha pragaṭa pāṣaṃḍa ॥ 95 ॥
aṃtaradhāna bhayau chana ekā। puni pragaṭe khala rūpa anekā॥
raghupati kaṭaka bhālu kapi jete। jaham̐ taham̐ pragaṭa dasānana tete॥
dekhe kapinha amita dasasīsā। jaham̐ taham̐ bhaje bhālu aru kīsā॥
bhāge bānara dharahiṃ na dhīrā। trāhi trāhi lachimana raghubīrā॥
daham̐ disi dhāvahiṃ koṭinha rāvana। garjahiṃ ghora kaṭhora bhayāvana॥
ḍare sakala sura cale parāī। jaya kai āsa tajahu aba bhāī॥
saba sura jite eka dasakaṃdhara। aba bahu bhae takahu giri kaṃdara॥
rahe biraṃci saṃbhu muni gyānī। jinha jinha prabhu mahimā kachu jānī॥
jānā pratāpa te rahe nirbhaya kapinha ripu māne phure।
cale bicali markaṭa bhālu sakala kṛpāla pāhi bhayāture॥
hanumaṃta aṃgada nīla nala atibala larata rana bām̐kure।
mardahiṃ dasānana koṭi koṭinha kapaṭa bhū bhaṭa aṃkure॥
sura bānara dekhe bikala ham̐syo kosalādhīsa।
saji sāraṃga eka sara hate sakala dasasīsa ॥ 96 ॥
prabhu chana mahum̐ māyā saba kāṭī। jimi rabi uem̐ jāhiṃ tama phāṭī॥
rāvanu eku dekhi sura haraṣe। phire sumana bahu prabhu para baraṣe॥
bhuja uṭhāi raghupati kapi phere। phire eka ekanha taba ṭere॥
prabhu balu pāi bhālu kapi dhāe। tarala tamaki saṃjuga mahi āe॥
astuti karata devatanhi dekheṃ। bhayaum̐ eka maiṃ inha ke lekheṃ॥
saṭhahu sadā tumha mora marāyala। asa kahi kopi gagana para dhāyala॥
hāhākāra karata sura bhāge। khalahu jāhu kaham̐ moreṃ āge॥
dekhi bikala sura aṃgada dhāyo। kūdi carana gahi bhūmi girāyo॥
gahi bhūmi pār yo lāta mār yo bālisuta prabhu pahiṃ gayo।
saṃbhāri uṭhi dasakaṃṭha ghora kaṭhora rava garjata bhayo॥
kari dāpa cāpa caṛhāi dasa saṃdhāni sara bahu baraṣaī।
kie sakala bhaṭa ghāyala bhayākula dekhi nija bala haraṣaī॥
taba raghupati rāvana ke sīsa bhujā sara cāpa।
kāṭe bahuta baṛhe puni jimi tīratha kara pāpa। 97॥
sira bhuja bāṛhi dekhi ripu kerī। bhālu kapinha risa bhaī ghanerī॥
marata na mūṛha kaṭeu bhuja sīsā। dhāe kopi bhālu bhaṭa kīsā॥
bālitanaya māruti nala nīlā। bānararāja dubida balasīlā॥
biṭapa mahīdhara karahiṃ prahārā। soi giri taru gahi kapinha so mārā॥
eka nakhanhi ripu bapuṣa bidārī। bhaagi calahiṃ eka lātanha mārī॥
taba nala nīla siranhi caṛhi gayaū। nakhanhi lilāra bidārata bhayaū॥
rudhira dekhi biṣāda ura bhārī। tinhahi dharana kahum̐ bhujā pasārī॥
gahe na jāhiṃ karanhi para phirahīṃ। janu juga madhupa kamala bana carahīṃ॥
kopi kūdi dvau dharesi bahorī। mahi paṭakata bhaje bhujā marorī॥
puni sakopa dasa dhanu kara līnhe। saranhi māri ghāyala kapi kīnhe॥
hanumadādi muruchita kari baṃdara। pāi pradoṣa haraṣa dasakaṃdhara॥
muruchita dekhi sakala kapi bīrā। jāmavaṃta dhāyau ranadhīrā॥
saṃga bhālu bhūdhara taru dhārī। mārana lage pacāri pacārī॥
bhayau kruddha rāvana balavānā। gahi pada mahi paṭakai bhaṭa nānā॥
dekhi bhālupati nija dala ghātā। kopi mājha ura māresi lātā॥
ura lāta ghāta pracaṃḍa lāgata bikala ratha te mahi parā।
gahi bhālu bīsahum̐ kara manahum̐ kamalanhi base nisi madhukarā॥
muruchita biloki bahori pada hati bhālupati prabhu pahiṃ gayau।
nisi jāni syaṃdana ghāli tehi taba sūta jatanu karata bhayo॥
muruchā bigata bhālu kapi saba āe prabhu pāsa।
nisicara sakala rāvanahi gheri rahe ati trāsa ॥ 98 ॥
tehī nisi sītā pahiṃ jāī। trijaṭā kahi saba kathā sunāī॥
sira bhuja bāṛhi sunata ripu kerī। sītā ura bhai trāsa ghanerī॥
mukha malīna upajī mana ciṃtā। trijaṭā sana bolī taba sītā॥
hoihi kahā kahasi kina mātā। kehi bidhi marihi bisva dukhadātā॥
raghupati sara sira kaṭehum̐ na maraī। bidhi biparīta carita saba karaī॥
mora abhāgya jiāvata ohī। jehiṃ hau hari pada kamala bichohī॥
jehiṃ kṛta kapaṭa kanaka mṛga jhūṭhā। ajahum̐ so daiva mohi para rūṭhā॥
jehiṃ bidhi mohi dukha dusaha sahāe। lachimana kahum̐ kaṭu bacana kahāe॥
raghupati biraha sabiṣa sara bhārī। taki taki māra bāra bahu mārī॥
aisehum̐ dukha jo rākha mama prānā। soi bidhi tāhi jiāva na ānā॥
bahu bidhi kara bilāpa jānakī। kari kari surati kṛpānidhāna kī॥
kaha trijaṭā sunu rājakumārī। ura sara lāgata marai surārī॥
prabhu tāte ura hatai na tehī। ehi ke hṛdayam̐ basati baidehī॥
ehi ke hṛdayam̐ basa jānakī jānakī ura mama bāsa hai।
mama udara bhuana aneka lāgata bāna saba kara nāsa hai॥
suni bacana haraṣa biṣāda mana ati dekhi puni trijaṭām̐ kahā।
aba marihi ripu ehi bidhi sunahi suṃdari tajahi saṃsaya mahā॥
kāṭata sira hoihi bikala chuṭi jāihi tava dhyāna।
taba rāvanahi hṛdaya mahum̐ marihahiṃ rāmu sujāna ॥ 99 ॥
asa kahi bahuta bhām̐ti samujhāī। puni trijaṭā nija bhavana sidhāī॥
rāma subhāu sumiri baidehī। upajī biraha bithā ati tehī॥
nisihi sasihi niṃdati bahu bhām̐tī। juga sama bhaī sirāti na rātī॥
karati bilāpa manahiṃ mana bhārī। rāma biraham̐ jānakī dukhārī॥
jaba ati bhayau biraha ura dāhū। pharakeu bāma nayana aru bāhū॥
saguna bicāri dharī mana dhīrā। aba milihahiṃ kṛpāla raghubīrā॥
ihām̐ ardhanisi rāvanu jāgā। nija sārathi sana khījhana lāgā॥
saṭha ranabhūmi chaṛāisi mohī। dhiga dhiga adhama maṃdamati tohī॥
tehiṃ pada gahi bahu bidhi samujhāvā। bhauru bhaem̐ ratha caṛhi puni dhāvā॥
suni āgavanu dasānana kerā। kapi dala kharabhara bhayau ghanerā॥
jaham̐ taham̐ bhūdhara biṭapa upārī। dhāe kaṭakaṭāi bhaṭa bhārī॥
dhāe jo markaṭa bikaṭa bhālu karāla kara bhūdhara dharā।
ati kopa karahiṃ prahāra mārata bhaji cale rajanīcarā॥
bicalāi dala balavaṃta kīsanha gheri puni rāvanu liyo।
cahum̐ disi capeṭanhi māri nakhanhi bidāri tanu byākula kiyo॥
dekhi mahā markaṭa prabala rāvana kīnha bicāra।
aṃtarahita hoi nimiṣa mahum̐ kṛta māyā bistāra ॥ 100 ॥
jaba kīnha tehiṃ pāṣaṃḍa। bhae pragaṭa jaṃtu pracaṃḍa॥
betāla bhūta pisāca। kara dhareṃ dhanu nārāca ॥ 1 ॥
jogini gaheṃ karabāla। eka hātha manuja kapāla॥
kari sadya sonita pāna। nācahiṃ karahiṃ bahu gāna ॥ 2 ॥
dharu māru bolahiṃ ghora। rahi pūri dhuni cahum̐ ora॥
mukha bāi dhāvahiṃ khāna। taba lage kīsa parāna ॥ 3 ॥
jaham̐ jāhiṃ markaṭa bhāgi। taham̐ barata dekhahiṃ āgi॥
bhae bikala bānara bhālu। puni lāga baraṣai bālu ॥ 4 ॥
jaham̐ taham̐ thakita kari kīsa। garjeu bahuri dasasīsa॥
lachimana kapīsa sameta। bhae sakala bīra aceta ॥ 5 ॥
hā rāma hā raghunātha। kahi subhaṭa mījahiṃ hātha॥
ehi bidhi sakala bala tori। tehiṃ kīnha kapaṭa bahori ॥ 6 ॥
pragaṭesi bipula hanumāna। dhāe gahe pāṣāna॥
tinha rāmu ghere jāi। cahum̐ disi barūtha banāi ॥ 7 ॥
mārahu dharahu jani jāi। kaṭakaṭahiṃ pūm̐cha uṭhāi॥
daham̐ disi lam̐gūra birāja। tehiṃ madhya kosalarāja ॥ 8 ॥
tehiṃ madhya kosalarāja suṃdara syāma tana sobhā lahī।
janu iṃdradhanuṣa aneka kī bara bāri tuṃga tamālahī॥
prabhu dekhi haraṣa biṣāda ura sura badata jaya jaya jaya karī।
raghubīra ekahi tīra kopi nimeṣa mahum̐ māyā harī ॥ 1 ॥
māyā bigata kapi bhālu haraṣe biṭapa giri gahi saba phire।
sara nikara chāṛe rāma rāvana bāhu sira puni mahi gire॥
śrīrāma rāvana samara carita aneka kalpa jo gāvahīṃ।
sata seṣa sārada nigama kabi teu tadapi pāra na pāvahīṃ ॥ 2 ॥
tāke guna gana kachu kahe jaṛamati tulasīdāsa।
jimi nija bala anurūpa te māchī uṛai akāsa ॥ 101(ka) ॥
kāṭe sira bhuja bāra bahu marata na bhaṭa laṃkesa।
prabhu krīṛata sura siddha muni byākula dekhi kalesa ॥ 101(kha) ॥
kāṭata baṛhahiṃ sīsa samudāī। jimi prati lābha lobha adhikāī॥
marai na ripu śrama bhayau biseṣā। rāma bibhīṣana tana taba dekhā॥
umā kāla mara jākīṃ īchā। so prabhu jana kara prīti parīchā॥
sunu sarabagya carācara nāyaka। pranatapāla sura muni sukhadāyaka॥
nābhikuṃḍa piyūṣa basa yākeṃ। nātha jiata rāvanu bala tākeṃ॥
sunata bibhīṣana bacana kṛpālā। haraṣi gahe kara bāna karālā॥
asubha hona lāge taba nānā। rovahiṃ khara sṛkāla bahu svānā॥
bolahi khaga jaga ārati hetū। pragaṭa bhae nabha jaham̐ taham̐ ketū॥
dasa disi dāha hona ati lāgā। bhayau paraba binu rabi uparāgā॥
maṃdodari ura kaṃpati bhārī। pratimā stravahiṃ nayana maga bārī॥
pratimā rudahiṃ pabipāta nabha ati bāta baha ḍolati mahī।
baraṣahiṃ balāhaka rudhira kaca raja asubha ati saka ko kahī॥
utapāta amita biloki nabha sura bikala bolahi jaya jae।
sura sabhaya jāni kṛpāla raghupati cāpa sara jorata bhae॥
khaici sarāsana śravana lagi chāṛe sara ekatīsa।
raghunāyaka sāyaka cale mānahum̐ kāla phanīsa ॥ 102 ॥
sāyaka eka nābhi sara soṣā। apara lage bhuja sira kari roṣā॥
lai sira bāhu cale nārācā। sira bhuja hīna ruṃḍa mahi nācā॥
dharani dhasai dhara dhāva pracaṃḍā। taba sara hati prabhu kṛta dui khaṃḍā॥
garjeu marata ghora rava bhārī। kahām̐ rāmu rana hatauṃ pacārī॥
ḍolī bhūmi girata dasakaṃdhara। chubhita siṃdhu sari diggaja bhūdhara॥
dharani pareu dvau khaṃḍa baṛhāī। cāpi bhālu markaṭa samudāī॥
maṃdodari āgeṃ bhuja sīsā। dhari sara cale jahām̐ jagadīsā॥
prabise saba niṣaṃga mahu jāī। dekhi suranha duṃdubhīṃ bajāī॥
tāsu teja samāna prabhu ānana। haraṣe dekhi saṃbhu caturānana॥
jaya jaya dhuni pūrī brahmaṃḍā। jaya raghubīra prabala bhujadaṃḍā॥
baraṣahi sumana deva muni bṛṃdā। jaya kṛpāla jaya jayati mukuṃdā॥
jaya kṛpā kaṃda mukaṃda dvaṃda harana sarana sukhaprada prabho।
khala dala bidārana parama kārana kārunīka sadā bibho॥
sura sumana baraṣahiṃ haraṣa saṃkula bāja duṃdubhi gahagahī।
saṃgrāma aṃgana rāma aṃga anaṃga bahu sobhā lahī॥
sira jaṭā mukuṭa prasūna bica bica ati manohara rājahīṃ।
janu nīlagiri para taṛita paṭala sameta uṛugana bhrājahīṃ॥
bhujadaṃḍa sara kodaṃḍa pherata rudhira kana tana ati bane।
janu rāyamunīṃ tamāla para baiṭhīṃ bipula sukha āpane॥
kṛpādṛṣṭi kari prabhu abhaya kie sura bṛṃda।
bhālu kīsa saba haraṣe jaya sukha dhāma mukaṃda ॥ 103 ॥
pati sira dekhata maṃdodarī। muruchita bikala dharani khasi parī॥
jubati bṛṃda rovata uṭhi dhāīṃ। tehi uṭhāi rāvana pahiṃ āī॥
pati gati dekhi te karahiṃ pukārā। chūṭe kaca nahiṃ bapuṣa sam̐bhārā॥
ura tāṛanā karahiṃ bidhi nānā। rovata karahiṃ pratāpa bakhānā॥
tava bala nātha ḍola nita dharanī। teja hīna pāvaka sasi taranī॥
seṣa kamaṭha sahi sakahiṃ na bhārā। so tanu bhūmi pareu bhari chārā॥
baruna kubera suresa samīrā। rana sanmukha dhari kāhum̐ na dhīrā॥
bhujabala jitehu kāla jama sāīṃ। āju parehu anātha kī nāīṃ॥
jagata bidita tumhārī prabhutāī। suta parijana bala barani na jāī॥
rāma bimukha asa hāla tumhārā। rahā na kou kula rovanihārā॥
tava basa bidhi prapaṃca saba nāthā। sabhaya disipa nita nāvahiṃ māthā॥
aba tava sira bhuja jaṃbuka khāhīṃ। rāma bimukha yaha anucita nāhīṃ॥
kāla bibasa pati kahā na mānā। aga jaga nāthu manuja kari jānā॥
jānyo manuja kari danuja kānana dahana pāvaka hari svayaṃ।
jehi namata siva brahmādi sura piya bhajehu nahiṃ karunāmayaṃ॥
ājanma te paradroha rata pāpaughamaya tava tanu ayaṃ।
tumhahū diyo nija dhāma rāma namāmi brahma nirāmayaṃ॥
ahaha nātha raghunātha sama kṛpāsiṃdhu nahiṃ āna।
jogi bṛṃda durlabha gati tohi dīnhi bhagavāna ॥ 104 ॥
maṃdodarī bacana suni kānā। sura muni siddha sabanhi sukha mānā॥
aja mahesa nārada sanakādī। je munibara paramārathabādī॥
bhari locana raghupatihi nihārī। prema magana saba bhae sukhārī॥
rudana karata dekhīṃ saba nārī। gayau bibhīṣanu mana dukha bhārī॥
baṃdhu dasā biloki dukha kīnhā। taba prabhu anujahi āyasu dīnhā॥
lachimana tehi bahu bidhi samujhāyo। bahuri bibhīṣana prabhu pahiṃ āyo॥
kṛpādṛṣṭi prabhu tāhi bilokā। karahu kriyā parihari saba sokā॥
kīnhi kriyā prabhu āyasu mānī। bidhivata desa kāla jiyam̐ jānī॥
maṃdodarī ādi saba dei tilāṃjali tāhi।
bhavana gaī raghupati guna gana baranata mana māhi ॥ 105 ॥
āi bibhīṣana puni siru nāyo। kṛpāsiṃdhu taba anuja bolāyo॥
tumha kapīsa aṃgada nala nīlā। jāmavaṃta māruti nayasīlā॥
saba mili jāhu bibhīṣana sāthā। sārehu tilaka kaheu raghunāthā॥
pitā bacana maiṃ nagara na āvaum̐। āpu sarisa kapi anuja paṭhāvaum̐॥
turata cale kapi suni prabhu bacanā। kīnhī jāi tilaka kī racanā॥
sādara siṃhāsana baiṭhārī। tilaka sāri astuti anusārī॥
jori pāni sabahīṃ sira nāe। sahita bibhīṣana prabhu pahiṃ āe॥
taba raghubīra boli kapi līnhe। kahi priya bacana sukhī saba kīnhe॥
kie sukhī kahi bānī sudhā sama bala tumhāreṃ ripu hayo।
pāyo bibhīṣana rāja tihum̐ pura jasu tumhāro nita nayo॥
mohi sahita subha kīrati tumhārī parama prīti jo gāihaiṃ।
saṃsāra siṃdhu apāra pāra prayāsa binu nara pāihaiṃ॥
prabhu ke bacana śravana suni nahiṃ aghāhiṃ kapi puṃja।
bāra bāra sira nāvahiṃ gahahiṃ sakala pada kaṃja ॥ 106 ॥
puni prabhu boli liyau hanumānā। laṃkā jāhu kaheu bhagavānā॥
samācāra jānakihi sunāvahu। tāsu kusala lai tumha cali āvahu॥
taba hanumaṃta nagara mahum̐ āe। suni nisicarī nisācara dhāe॥
bahu prakāra tinha pūjā kīnhī। janakasutā dekhāi puni dīnhī॥
dūrahi te pranāma kapi kīnhā। raghupati dūta jānakīṃ cīnhā॥
kahahu tāta prabhu kṛpāniketā। kusala anuja kapi sena sametā॥
saba bidhi kusala kosalādhīsā। mātu samara jītyo dasasīsā॥
abicala rāju bibhīṣana pāyo। suni kapi bacana haraṣa ura chāyo॥
ati haraṣa mana tana pulaka locana sajala kaha puni puni ramā।
kā deum̐ tohi treloka mahum̐ kapi kimapi nahiṃ bānī samā॥
sunu mātu maiṃ pāyo akhila jaga rāju āju na saṃsayaṃ।
rana jīti ripudala baṃdhu juta pasyāmi rāmamanāmayaṃ॥
sunu suta sadaguna sakala tava hṛdayam̐ basahum̐ hanumaṃta।
sānukūla kosalapati rahahum̐ sameta anaṃta ॥ 107 ॥
aba soi jatana karahu tumha tātā। dekhauṃ nayana syāma mṛdu gātā॥
taba hanumāna rāma pahiṃ jāī। janakasutā kai kusala sunāī॥
suni saṃdesu bhānukulabhūṣana। boli lie jubarāja bibhīṣana॥
mārutasuta ke saṃga sidhāvahu। sādara janakasutahi lai āvahu॥
turatahiṃ sakala gae jaham̐ sītā। sevahiṃ saba nisicarīṃ binītā॥
begi bibhīṣana tinhahi sikhāyo। tinha bahu bidhi majjana karavāyo॥
bahu prakāra bhūṣana pahirāe। sibikā rucira sāji puni lyāe॥
tā para haraṣi caṛhī baidehī। sumiri rāma sukhadhāma sanehī॥
betapāni racchaka cahum̐ pāsā। cale sakala mana parama hulāsā॥
dekhana bhālu kīsa saba āe। racchaka kopi nivārana dhāe॥
kaha raghubīra kahā mama mānahu। sītahi sakhā payādeṃ ānahu॥
dekhahum̐ kapi jananī kī nāīṃ। bihasi kahā raghunātha gosāī॥
suni prabhu bacana bhālu kapi haraṣe। nabha te suranha sumana bahu baraṣe॥
sītā prathama anala mahum̐ rākhī। pragaṭa kīnhi caha aṃtara sākhī॥
tehi kārana karunānidhi kahe kachuka durbāda।
sunata jātudhānīṃ saba lāgīṃ karai biṣāda ॥ 108 ॥
prabhu ke bacana sīsa dhari sītā। bolī mana krama bacana punītā॥
lachimana hohu dharama ke negī। pāvaka pragaṭa karahu tumha begī॥
suni lachimana sītā kai bānī। biraha bibeka dharama niti sānī॥
locana sajala jori kara doū। prabhu sana kachu kahi sakata na oū॥
dekhi rāma rukha lachimana dhāe। pāvaka pragaṭi kāṭha bahu lāe॥
pāvaka prabala dekhi baidehī। hṛdayam̐ haraṣa nahiṃ bhaya kachu tehī॥
jauṃ mana baca krama mama ura māhīṃ। taji raghubīra āna gati nāhīṃ॥
tau kṛsānu saba kai gati jānā। mo kahum̐ hou śrīkhaṃḍa samānā॥
śrīkhaṃḍa sama pāvaka prabesa kiyo sumiri prabhu maithilī।
jaya kosalesa mahesa baṃdita carana rati ati nirmalī॥
pratibiṃba aru laukika kalaṃka pracaṃḍa pāvaka mahum̐ jare।
prabhu carita kāhum̐ na lakhe nabha sura siddha muni dekhahiṃ khare ॥ 1 ॥
dhari rūpa pāvaka pāni gahi śrī satya śruti jaga bidita jo।
jimi chīrasāgara iṃdirā rāmahi samarpī āni so॥
so rāma bāma bibhāga rājati rucira ati sobhā bhalī।
nava nīla nīraja nikaṭa mānahum̐ kanaka paṃkaja kī kalī ॥ 2 ॥
baraṣahiṃ sumana haraṣi suna bājahiṃ gagana nisāna।
gāvahiṃ kiṃnara surabadhū nācahiṃ caṛhīṃ bimāna ॥ 109(ka) ॥
janakasutā sameta prabhu sobhā amita apāra।
dekhi bhālu kapi haraṣe jaya raghupati sukha sāra ॥ 109(kha) ॥
taba raghupati anusāsana pāī। mātali caleu carana siru nāī॥
āe deva sadā svārathī। bacana kahahiṃ janu paramārathī॥
dīna baṃdhu dayāla raghurāyā। deva kīnhi devanha para dāyā॥
bisva droha rata yaha khala kāmī। nija agha gayau kumāragagāmī॥
tumha samarūpa brahma abināsī। sadā ekarasa sahaja udāsī॥
akala aguna aja anagha anāmaya। ajita amoghasakti karunāmaya॥
mīna kamaṭha sūkara naraharī। bāmana parasurāma bapu dharī॥
jaba jaba nātha suranha dukhu pāyo। nānā tanu dhari tumhaim̐ nasāyo॥
yaha khala malina sadā suradrohī। kāma lobha mada rata ati kohī॥
adhama siromani tava pada pāvā। yaha hamare mana bisamaya āvā॥
hama devatā parama adhikārī। svāratha rata prabhu bhagati bisārī॥
bhava prabāham̐ saṃtata hama pare। aba prabhu pāhi sarana anusare॥
kari binatī sura siddha saba rahe jaham̐ taham̐ kara jori।
ati saprema tana pulaki bidhi astuti karata bahori ॥ 110 ॥
jaya rāma sadā sukhadhāma hare। raghunāyaka sāyaka cāpa dhare॥
bhava bārana dārana siṃha prabho। guna sāgara nāgara nātha bibho॥
tana kāma aneka anūpa chabī। guna gāvata siddha munīṃdra kabī॥
jasu pāvana rāvana nāga mahā। khaganātha jathā kari kopa gahā॥
jana raṃjana bhaṃjana soka bhayaṃ। gatakrodha sadā prabhu bodhamayaṃ॥
avatāra udāra apāra gunaṃ। mahi bhāra bibhaṃjana gyānaghanaṃ॥
aja byāpakamekamanādi sadā। karunākara rāma namāmi mudā॥
raghubaṃsa bibhūṣana dūṣana hā। kṛta bhūpa bibhīṣana dīna rahā॥
guna gyāna nidhāna amāna ajaṃ। nita rāma namāmi bibhuṃ birajaṃ॥
bhujadaṃḍa pracaṃḍa pratāpa balaṃ। khala bṛṃda nikaṃda mahā kusalaṃ॥
binu kārana dīna dayāla hitaṃ। chabi dhāma namāmi ramā sahitaṃ॥
bhava tārana kārana kāja paraṃ। mana saṃbhava dāruna doṣa haraṃ॥
sara cāpa manohara trona dharaṃ। jarajāruna locana bhūpabaraṃ॥
sukha maṃdira suṃdara śrīramanaṃ। mada māra mudhā mamatā samanaṃ॥
anavadya akhaṃḍa na gocara go। sabarūpa sadā saba hoi na go॥
iti beda badaṃti na daṃtakathā। rabi ātapa bhinnamabhinna jathā॥
kṛtakṛtya bibho saba bānara e। nirakhaṃti tavānana sādara e॥
dhiga jīvana deva sarīra hare। tava bhakti binā bhava bhūli pare॥
aba dīna dayāla dayā kariai। mati mori bibhedakarī hariai॥
jehi te biparīta kriyā kariai। dukha so sukha māni sukhī cariai॥
khala khaṃḍana maṃḍana ramya chamā। pada paṃkaja sevita saṃbhu umā॥
nṛpa nāyaka de baradānamidaṃ। caranāṃbuja prema sadā subhadaṃ॥
binaya kīnhi caturānana prema pulaka ati gāta।
sobhāsiṃdhu bilokata locana nahīṃ aghāta ॥ 111 ॥
tehi avasara dasaratha taham̐ āe। tanaya biloki nayana jala chāe॥
anuja sahita prabhu baṃdana kīnhā। āsirabāda pitām̐ taba dīnhā॥
tāta sakala tava punya prabhāū। jītyoṃ ajaya nisācara rāū॥
suni suta bacana prīti ati bāṛhī। nayana salila romāvali ṭhāṛhī॥
raghupati prathama prema anumānā। citai pitahi dīnheu dṛṛha gyānā॥
tāte umā moccha nahiṃ pāyo। dasaratha bheda bhagati mana lāyo॥
sagunopāsaka moccha na lehīṃ। tinha kahum̐ rāma bhagati nija dehīṃ॥
bāra bāra kari prabhuhi pranāmā। dasaratha haraṣi gae suradhāmā॥
anuja jānakī sahita prabhu kusala kosalādhīsa।
sobhā dekhi haraṣi mana astuti kara sura īsa ॥ 112 ॥
jaya rāma sobhā dhāma। dāyaka pranata biśrāma॥
dhṛta trona bara sara cāpa। bhujadaṃḍa prabala pratāpa ॥ 1 ॥
jaya dūṣanāri kharāri। mardana nisācara dhāri॥
yaha duṣṭa māreu nātha। bhae deva sakala sanātha ॥ 2 ॥
jaya harana dharanī bhāra। mahimā udāra apāra॥
jaya rāvanāri kṛpāla। kie jātudhāna bihāla ॥ 3 ॥
laṃkesa ati bala garba। kie basya sura gaṃdharba॥
muni siddha nara khaga nāga। haṭhi paṃtha saba keṃ lāga ॥ 4 ॥
paradroha rata ati duṣṭa। pāyo so phalu pāpiṣṭa॥
aba sunahu dīna dayāla। rājīva nayana bisāla ॥ 5 ॥
mohi rahā ati abhimāna। nahiṃ kou mohi samāna॥
aba dekhi prabhu pada kaṃja। gata māna prada dukha puṃja ॥ 6 ॥
kou brahma nirguna dhyāva। abyakta jehi śruti gāva॥
mohi bhāva kosala bhūpa। śrīrāma saguna sarūpa ॥ 7 ॥
baidehi anuja sameta। mama hṛdayam̐ karahu niketa॥
mohi jānie nija dāsa। de bhakti ramānivāsa ॥ 8 ॥
de bhakti ramānivāsa trāsa harana sarana sukhadāyakaṃ।
sukha dhāma rāma namāmi kāma aneka chabi raghunāyakaṃ॥
sura bṛṃda raṃjana dvaṃda bhaṃjana manuja tanu atulitabalaṃ।
brahmādi saṃkara sebya rāma namāmi karunā komalaṃ॥
aba kari kṛpā biloki mohi āyasu dehu kṛpāla।
kāha karauṃ suni priya bacana bole dīnadayāla ॥ 113 ॥
sunu surapati kapi bhālu hamāre। pare bhūmi nisacaranhi je māre॥
mama hita lāgi taje inha prānā। sakala jiāu suresa sujānā॥
sunu khagesa prabhu kai yaha bānī। ati agādha jānahiṃ muni gyānī॥
prabhu saka tribhuana māri jiāī। kevala sakrahi dīnhi baṛāī॥
sudhā baraṣi kapi bhālu jiāe। haraṣi uṭhe saba prabhu pahiṃ āe॥
sudhābṛṣṭi bhai duhu dala ūpara। jie bhālu kapi nahiṃ rajanīcara॥
rāmākāra bhae tinha ke mana। mukta bhae chūṭe bhava baṃdhana॥
sura aṃsika saba kapi aru rīchā। jie sakala raghupati kīṃ īchā॥
rāma sarisa ko dīna hitakārī। kīnhe mukuta nisācara jhārī॥
khala mala dhāma kāma rata rāvana। gati pāī jo munibara pāva na॥
sumana baraṣi saba sura cale caṛhi caṛhi rucira bimāna।
dekhi suavasaru prabhu pahiṃ āyau saṃbhu sujāna ॥ 114(ka) ॥
parama prīti kara jori juga nalina nayana bhari bāri।
pulakita tana gadagada girām̐ binaya karata tripurāri ॥ 114(kha) ॥
māmabhirakṣaya raghukula nāyaka। dhṛta bara cāpa rucira kara sāyaka॥
moha mahā ghana paṭala prabhaṃjana। saṃsaya bipina anala sura raṃjana ॥ 1 ॥
aguna saguna guna maṃdira suṃdara। bhrama tama prabala pratāpa divākara॥
kāma krodha mada gaja paṃcānana। basahu niraṃtara jana mana kānana ॥ 2 ॥
biṣaya manoratha puṃja kaṃja bana। prabala tuṣāra udāra pāra mana॥
bhava bāridhi maṃdara paramaṃ dara। bāraya tāraya saṃsṛti dustara ॥ 3 ॥
syāma gāta rājīva bilocana। dīna baṃdhu pranatārati mocana॥
anuja jānakī sahita niraṃtara। basahu rāma nṛpa mama ura aṃtara ॥ 4 ॥
muni raṃjana mahi maṃḍala maṃḍana। tulasidāsa prabhu trāsa bikhaṃḍana ॥ 5 ॥
nātha jabahiṃ kosalapurīṃ hoihi tilaka tumhāra।
kṛpāsiṃdhu maiṃ āuba dekhana carita udāra ॥ 115 ॥
kari binatī jaba saṃbhu sidhāe। taba prabhu nikaṭa bibhīṣanu āe॥
nāi carana siru kaha mṛdu bānī। binaya sunahu prabhu sāram̐gapānī॥
sakula sadala prabhu rāvana mār yo। pāvana jasa tribhuvana bistār yo॥
dīna malīna hīna mati jātī। mo para kṛpā kīnhi bahu bhām̐tī॥
aba jana gṛha punīta prabhu kīje। majjanu karia samara śrama chīje॥
dekhi kosa maṃdira saṃpadā। dehu kṛpāla kapinha kahum̐ mudā॥
saba bidhi nātha mohi apanāia। puni mohi sahita avadhapura jāia॥
sunata bacana mṛdu dīnadayālā। sajala bhae dvau nayana bisālā॥
tora kosa gṛha mora saba satya bacana sunu bhrāta।
bharata dasā sumirata mohi nimiṣa kalpa sama jāta ॥ 116(ka) ॥
tāpasa beṣa gāta kṛsa japata niraṃtara mohi।
dekhauṃ begi so jatanu karu sakhā nihoraum̐ tohi ॥ 116(kha) ॥
bīteṃ avadhi jāum̐ jauṃ jiata na pāvaum̐ bīra।
sumirata anuja prīti prabhu puni puni pulaka sarīra ॥ 116(ga) ॥
karehu kalpa bhari rāju tumha mohi sumirehu mana māhiṃ।
puni mama dhāma pāihahu jahām̐ saṃta saba jāhiṃ ॥ 116(gha) ॥
sunata bibhīṣana bacana rāma ke। haraṣi gahe pada kṛpādhāma ke॥
bānara bhālu sakala haraṣāne। gahi prabhu pada guna bimala bakhāne॥
bahuri bibhīṣana bhavana sidhāyo। mani gana basana bimāna bharāyo॥
lai puṣpaka prabhu āgeṃ rākhā। ham̐si kari kṛpāsiṃdhu taba bhāṣā॥
caṛhi bimāna sunu sakhā bibhīṣana। gagana jāi baraṣahu paṭa bhūṣana॥
nabha para jāi bibhīṣana tabahī। baraṣi die mani aṃbara sabahī॥
joi joi mana bhāvai soi lehīṃ। mani mukha meli ḍāri kapi dehīṃ॥
ham̐se rāmu śrī anuja sametā। parama kautukī kṛpā niketā॥
muni jehi dhyāna na pāvahiṃ neti neti kaha beda।
kṛpāsiṃdhu soi kapinha sana karata aneka binoda ॥ 117(ka) ॥
umā joga japa dāna tapa nānā makha brata nema।
rāma kṛpā nahi karahiṃ tasi jasi niṣkevala prema ॥ 117(kha) ॥
bhālu kapinha paṭa bhūṣana pāe। pahiri pahiri raghupati pahiṃ āe॥
nānā jinasa dekhi saba kīsā। puni puni ham̐sata kosalādhīsā॥
citai sabanhi para kīnhi dāyā। bole mṛdula bacana raghurāyā॥
tumhareṃ bala maiṃ rāvanu mār yo। tilaka bibhīṣana kaham̐ puni sār yo॥
nija nija gṛha aba tumha saba jāhū। sumirehu mohi ḍarapahu jani kāhū॥
sunata bacana premākula bānara। jori pāni bole saba sādara॥
prabhu joi kahahu tumhahi saba sohā। hamare hota bacana suni mohā॥
dīna jāni kapi kie sanāthā। tumha treloka īsa raghunāthā॥
suni prabhu bacana lāja hama marahīṃ। masaka kahūm̐ khagapati hita karahīṃ॥
dekhi rāma rukha bānara rīchā। prema magana nahiṃ gṛha kai īchā॥
prabhu prerita kapi bhālu saba rāma rūpa ura rākhi।
haraṣa biṣāda sahita cale binaya bibidha bidhi bhāṣi ॥ 118(ka) ॥
kapipati nīla rīchapati aṃgada nala hanumāna।
sahita bibhīṣana apara je jūthapa kapi balavāna ॥ 118(kha) ॥
kahi na sakahiṃ kachu prema basa bhari bhari locana bāri।
sanmukha citavahiṃ rāma tana nayana nimeṣa nivāri ॥ 118(ga) ॥
atisaya prīti dekha raghurāī। linhe sakala bimāna caṛhāī॥
mana mahum̐ bipra carana siru nāyo। uttara disihi bimāna calāyo॥
calata bimāna kolāhala hoī। jaya raghubīra kahai sabu koī॥
siṃhāsana ati ucca manohara। śrī sameta prabhu baiṭhai tā para॥
rājata rāmu sahita bhāminī। meru sṛṃga janu ghana dāminī॥
rucira bimānu caleu ati ātura। kīnhī sumana bṛṣṭi haraṣe sura॥
parama sukhada cali tribidha bayārī। sāgara sara sari nirmala bārī॥
saguna hohiṃ suṃdara cahum̐ pāsā। mana prasanna nirmala nabha āsā॥
kaha raghubīra dekhu rana sītā। lachimana ihām̐ hatyo im̐drajītā॥
hanūmāna aṃgada ke māre। rana mahi pare nisācara bhāre॥
kuṃbhakarana rāvana dvau bhāī। ihām̐ hate sura muni dukhadāī॥
ihām̐ setu bām̐dhyo aru thāpeum̐ siva sukha dhāma।
sītā sahita kṛpānidhi saṃbhuhi kīnha pranāma ॥ 119(ka) ॥
jaham̐ jaham̐ kṛpāsiṃdhu bana kīnha bāsa biśrāma।
sakala dekhāe jānakihi kahe sabanhi ke nāma ॥ 119(kha) ॥
turata bimāna tahām̐ cali āvā। daṃḍaka bana jaham̐ parama suhāvā॥
kuṃbhajādi munināyaka nānā। gae rāmu saba keṃ asthānā॥
sakala riṣinha sana pāi asīsā। citrakūṭa āe jagadīsā॥
taham̐ kari muninha kera saṃtoṣā। calā bimānu tahām̐ te cokhā॥
bahuri rāma jānakihi dekhāī। jamunā kali mala harani suhāī॥
puni dekhī surasarī punītā। rāma kahā pranāma karu sītā॥
tīrathapati puni dekhu prayāgā। nirakhata janma koṭi agha bhāgā॥
dekhu parama pāvani puni benī। harani soka hari loka nisenī॥
puni dekhu avadhapurī ati pāvani। tribidha tāpa bhava roga nasāvani॥।
sītā sahita avadha kahum̐ kīnha kṛpāla pranāma।
sajala nayana tana pulakita puni puni haraṣita rāma ॥ 120(ka) ॥
puni prabhu āi tribenīṃ haraṣita majjanu kīnha।
kapinha sahita bipranha kahum̐ dāna bibidha bidhi dīnha ॥ 120(kha) ॥
prabhu hanumaṃtahi kahā bujhāī। dhari baṭu rūpa avadhapura jāī॥
bharatahi kusala hamāri sunāehu। samācāra lai tumha cali āehu॥
turata pavanasuta gavanata bhayau। taba prabhu bharadvāja pahiṃ gayaū॥
nānā bidhi muni pūjā kīnhī। astutī kari puni āsiṣa dīnhī॥
muni pada baṃdi jugala kara jorī। caṛhi bimāna prabhu cale bahorī॥
ihām̐ niṣāda sunā prabhu āe। nāva nāva kaham̐ loga bolāe॥
surasari nāghi jāna taba āyo। utareu taṭa prabhu āyasu pāyo॥
taba sītām̐ pūjī surasarī। bahu prakāra puni carananhi parī॥
dīnhi asīsa haraṣi mana gaṃgā। suṃdari tava ahivāta abhaṃgā॥
sunata guhā dhāyau premākula। āyau nikaṭa parama sukha saṃkula॥
prabhuhi sahita biloki baidehī। pareu avani tana sudhi nahiṃ tehī॥
prīti parama biloki raghurāī। haraṣi uṭhāi liyo ura lāī॥
liyo hṛdayam̐ lāi kṛpā nidhāna sujāna rāyam̐ ramāpatī।
baiṭhāri parama samīpa būjhī kusala so kara bīnatī।
aba kusala pada paṃkaja biloki biraṃci saṃkara sebya je।
sukha dhāma pūranakāma rāma namāmi rāma namāmi te ॥ 1 ॥
saba bhām̐ti adhama niṣāda so hari bharata jyoṃ ura lāiyo।
matimaṃda tulasīdāsa so prabhu moha basa bisarāiyo॥
yaha rāvanāri caritra pāvana rāma pada ratiprada sadā।
kāmādihara bigyānakara sura siddha muni gāvahiṃ mudā ॥ 2 ॥
samara bijaya raghubīra ke carita je sunahiṃ sujāna।
bijaya bibeka bibhūti nita tinhahi dehiṃ bhagavāna ॥ 121(ka) ॥
yaha kalikāla malāyatana mana kari dekhu bicāra।
śrīraghunātha nāma taji nāhina āna adhāra ॥ 121(kha) ॥
iti śrīmadrāmacaritamānase sakalakalikaluṣavidhvaṃsane
ṣaṣṭhaḥ sopānaḥ samāptaḥ।